






UMPHANDLE|UBOMI BAKHO|IMIBA|USHICILELO|IZALATHISO |URHULUMENTE|IITHENDA|IMISEBENZI





English
|
Afrikaans
|
Malunga
|
Qhagamshelana
|
Uncedo
|
Funa nzulu  |



 





Umphandle > Urhulumente > uRhulumente Wephondo leNtshona Kapa > IiNkonzo > Ezempilo > Isondlo > Inkqubo Ehlanganyelweyo Yesondlo

Inkqubo Ehlanganyelweyo Yesondlo






UBUME

IINKONZO

AMAPHULO

================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

IINDABA

IINTETHO

USHICILELO

================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

IIKOMITI

AMAQUMRHU KAHULUMENTE

================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

IZIXHOBO

================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

UQHAGAMSHELWANO






INKCAZELO:

iNkqubo Ehlanganyelweyo Yesondlo ijolise ekuphuculeni imeko yesondlo sabo bonke abantu abahlala kweli phondo leNtshona Kapa. Zininzi ke iinkalo zale nkqubo.
* Yintoni ukungondleki?
* Uncedo ngeepasile zokutya ebantwaneni
* Isondlo ngobisi lwebele
* Ukujongwa kokukhula
* Ukupheliswa kwentlupheko
* Uncedo ngezakhi-mzimba
* Ukubulawa kweentshulube
* Iingcebiso ngesondlo kwizigulo ezithile
* INkqubo Yesondlo Kwizikolo Zamabanga Aphantsi
* Ukutya Kumaziko



YINTONI UKUNGONDLEKI?


Le Nkqubo Ihlanganyelweyo Yesondlo ijolise ekuphuculeni imo yesondlo kubo bonke abantu abahlala kwiPhondo leNtshona Koloni.

Ukungondleki yingxaki enkulu eMzantsi Afrika kwaye kuyenye yezona zinto ziphambili ezinegalelo kwizifo nokufa okugubungele abantwana. Uqikelelo ludiza ukuba malunga ne-30% yabantwana boMzantsi Afrika baphazanyiswa kukungondleki ngokwaneleyo kwiminyaka yabo yokukhula.

Ukutya ngokunganelisiyo, ukugula nokuxhalaba emphefumlweni/ukonzakala kakhulu zezona zinto ziphambili ezingunobangela wokungondleki. Ubuhlwempu nokunqongophala kwezinto eziluncedo zezona zinto zinegalelo ekungondlekini. Le nkqubo izama ngeendlela ezininzi ukujongana nalo bhubhane uzimeleyo.



UNCEDO NGEEPASILE ZOKUTYA EBANTWANENI


Kumaziko enqanaba lokuqala abantwana abafunyaniswe bengondlekanga (oku kuquka abantwana nabantu abakhulu abanentsholongwane kaGawulayo nesifo sephepha) baya kunikwa izinto ezixhasa ukutya, kubandakanywa nomgubo wombona otyetyisiweyo kunye nesiselo esinika amandla. Izixhasi-kutya zinikwa izigulane ezichongwe ngendlela ethile. Abasebenzi bezempilo nabo baye bazinike iingcebiso nengcaciso izigulane, zifundiswe nokufundiswa ngeentlobo zokutya okunempilo nezona ndlela zinempilo zokupheka. Iingcali zokutya nazo ziye zibonelele uluntu ngeenkonzo ezizodwa.



ISONDLO NGOBISI LWEBELE


Ukuzama ukulwa nokungondleki kwabantwana abancinane amagosa ezempilo aye akhuthaze abasetyhini ukuba babancancise ubisi lwebele abantwana babo de babe neenyanga ezintandathu ubudala, ze emva koko baqhubeke ngokubancancisa babatyise nezixhasi-kutya de babe neminyaka emibini ubudala. Ezinye iindlela zokutyisa abantwana kuye kuboniswane ngazo noomama abanentsholongwane kaGawulayo. Isibhedlele sase-Vredendal neziko labadlezana laseGroote Schuur zizibhedlele ezikhathalela iintsana kweli phondo, oku zikwenza phantsi kwelinge lezibhedlele ezikhathalela iintsana, iBaby Friendly Hospital Initiative ngesiNgesi.


UKUJONGWA KOKUKHULA


Bonke abantwana baviwa ubunzima njengenxgenye yenkqubo yokubeka iliso ekukhuleni kwabo, nto leyo ikwaziyo ukuchaza ukuba umntwana uyakhula kusini na. Ubunzima bomntwana bubhalwa kwikhadi i-Road to Health Card. Kuye kukhangelwe izinto ezingunobangela wokuhla kobunzima, zinto ezo zifana nezifo ezosulelayo, indlala emakhaya nokungakhathalelwa. Izifo ezosulelayo zinendima ephambili ekungondlekini kwabantwana kwaye ezo zifo zinyangwa kumaziko enqanaba lokuqala. Izifo zorhudo zinxulumene kakhulu neemeko zokucoceka kwendawo (ukucoceka kweendawo zangasese namanzi) nokungondleki okanye ukungondleki kakuhle kosana, nto leyo yenza ukuba luhlaselwe lula lurhudo.


UKUPHELISWA KWENTLUPHEKO


Amakhaya agutyungelwe bubuhlwempu aya chongwa aze adityaniswe nenye yeenkqubo zikarhulumente zokulwa nobuhlwempu. Indlala emakhaya isetyenzwa ngokubambisana kwamacandelo kwaye loo makhaya aye abonelelwe ngoncedo nenkxaso efanelekileyo.



UNCEDO NGEZAKHI-MZIMBA


Ukulawula ukunqongophala kwezakha-mzimba yenye yezinto eziyinxalenye ebalulekileyo yale nkonzo. Izakha-mzimba zizinto zendalo ezifana nevitamin neetyuwa zomzimba, nezimlinganiselo mncinane ekutyeni kwaye zibaluleke kakhulu kwimpilo entle. I-INP ibonelela abantwana abathile ekujoliswe kubo ngeVitamin A. Abantwana abaswele iVitamin A bayabhitya, abakhuli kakuhle kwaye basemngciphekweni wokosulelwa zizifo, bafe ngenxa yazo. Ukungabikho kweVitamin A konakalisa namehlo kwaye ukunqongophala kwayo ngomnye unobangela wokutyhaphaka kwabantwana.

Abantwana abazelwe benemizimba emincinci banikwa izakhi-mzimba uVitamin A, zona ziphakamisa umgangatho wamandla omzimba okulwa nezifo kwaye zincedisa nokukhula komntwana. Iintsana ukususela kwezineenyanga ezi-6 ukuya kwezineenyanga ezili-11 ziye zityiswe iVitamin A (100 000IU) ukuthintela ukugula kakhulu. Abantwana abanyanga zingaphezulu kwe-12 ukuya kwiminyaka emihlanu baye batyiswe umlinganiselo ongama-200 000 IU xa benyanga zili-12 ubudala ze batyiswe umlinganiselo ongama-200 000 IU rhoqo emva kweenyanga ezintandathu, de babe neminyaka emihlanu ubudala.

Abantwana abangondlekanga kakuhle kakhulu okanye abasoloko bephathwa zizifo ezosulelayo ezifana nesorhudo, imasisi nentsholongwane kaGawulayo baye banikwe imilinganiselo engaphezulwana yeVitamin A.


UKUBULAWA KWEENTSHULUBE
Ukuhla kwemizimba yabantwana kusenokubangwa kukuhlaselwa ziintshulube kwaye loo nto inganyangwa ekliniki ngamayeza okukhupha iintshulube.


IINGCEBISO NGESONDLO KWIZIGULO EZITHILE

Izifundo ezimalunga nesondlo, ingaciso nokucetyiswa ziinkqubo ekubonelelwa ngazo kuwo onke amanqanaba onyango lwabantu abafe amalungu athile omzimba, abanoxinzelelo-gazi oluphezulu, isifo seswekile, intsholongwane kaGawulayo/uGawulayo nesifo sephepha.


INKQUBO YESONDLO KWIZIKOLO ZAMABANGA APHANTSI


Inkqubo yesondlo yezikolo zamabanga aphantsi, ifumaneka ikakhulu kwizikolo ezimgangatho wezoqoqosho uphantsi. Ezo nkqubo kungoku nje kubanjiswana ngazo neSebe lezeMfundo. Urhulumente wephondo unenjongo yokuba abantwana abangama-125 000 kwizikolo zamabanga aphantsi ezingama-847 kweli phondo baxhamle kwinkqubo yakhe yesondlo engadlulanga unyaka ka-2004.


UKUTYA KUMAZIKO

Le nkqubo ikwanegalelo kwiinkqubo zokukhathalela abagulayo nabakumaziko ajongana nabagulayo ngokuthi babonelelwe ngeenkqubo zokondla ezibonelela ngesondlo esinempilo.


IMIYALELO:

Abaqalayo ukuya kwikliniki okanye kwisibhedlele senqanaba lesibini okanye kwisibhedlele senqanaba lesithathu baya kucelwa ukuba bagcwalise iphetshana lesicelo ze isigulane eso sivulelwe uxwebhu. Yiza nencwadi-sazisi yakho. Xa usiya esibhedlele kuya kufuneka ukuba uze nencwadi ephuma kwikliniki ekuthumela apho esibhedlele. Isibhedlele siya kucela ukuba usinike isiqinisekiso sesixa somvuzo wakho wokugqibela/incwadana yorhafiso echaza ingeniso yakho (IRP5). Yiza nekhadi lakho lasesibhedlele ukuba wawukhe weza kweso sibhedlele ngaphambili.

IBONELELWA LISEBE:



ICANDELO LIKARHULUMENTE:

Isebe Lezempilo (uRhulumente Wephondo leNtshona Kapa)







This content also available in English | Hierdie inhoud is ook beskibaar in Afrikaans | Le nkcazelo iyafumaneka nangesi Xhosa

YAYAMENE

* Integrated Nutrition Programme - A Foundation for Life (IiNkcukacha Zoluntu) (ifumaneka ngesiNgesi kuphela)
* Integrated Nutrition Programme - National Publications (IiNkcukacha Zoluntu) (File type: pdf; size: 153 KB) (ifumaneka ngesiNgesi kuphela)
* National Nutrition Strategic Plan 2002/03 - 2006/07 - Isebe Lezempilo (ISicwangciso -qhinga/ISicwangciso Soshishino) (File type: pdf; size: 152 KB) (ifumaneka ngesiNgesi kuphela)
* Uvavanyo Nokuqwalaselwa Kokukhula Kwabantwana (IiNkonzo)
* Re-Establishing a Breastfeeding Culture in South Africa (IiNkcukacha Zoluntu) (ifumaneka ngesiNgesi kuphela)



Umxholo okweli phepha wagqibela ukuhlaziywa nge- 24 uEpreli 2006



Ingaba kukho nto ungayiqondiyo kwiintetho zaseburhulumenteni



| IMIBUZO? Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov.za



Isigama Esinokusetyenziswa | uMgaqo-nkqubo Wemfihlelo | Ilungelo Lobunini







I-Cape Gateway yinkonzo karhulumente ejoliswe kubemi beNtshona Koloni, ebonelela ngolwazi ngorhulumente wedolophu, owephondo nowesizwe





