XHOSA.1267.legal
BONA XHOSA - June 2006
Iingxaki Zomthetho
Niziphathelwe yiBONA nabeScorpion Legal Protection
Intombi yam yalunywa yinja
Ndityelelwe ngumfazi wam nentombi yam eneminyaka emihlanu emzini endiphangela kuwo esitiyeni. Inja yomqeshi wam yaluma intombi yam engalweni yaza yonzakala kakhulu kwafuneka ndiyise kugqirha apho yafika yathungwa izitishi ezili-12.
Le nja ayinaburhalarhume umthetho wayo kwaye umfazi wam wayedla ngokundityelela ingamlumi.
Umniniyo wala ukuhlawula iindleko zikagqirha. Wandixelela ukuba umfazi wam nentombi yam bebengenalungelo lokuba semzini wakhe kwaye wayengazi ukuba inja ingavukwa buburhalarhume ilume intombi yam njengoko isisilwanyana sosapho.
Azange akhalaze nganto mhla umfazi wam wayendityelele kuqala. Ndithini"
nguTT, eGauteng
lUmfazi wakho nentombi yakho bebengekho emzini womqeshi wakho ngokungekho semthethweni.
Umfazi wakho ubekutyelele njengoko eqhele ukwenza. Ukungavukwa buburhalarhume kwenja ngexesha wayekutyelele okokuqala akusithetheleli isenzo sayo kwaye akuyiyo indlela yokuzithethelela komniniyo.
Umthetho uthi xa isilwanyana sisenza into eyahlukileyo kweziny' izilwanyana ezifana naso naxa isilwanyana sivukwa buburhalarhume sihlasela umntu, umniniso kufanele ahlawule iindleko ezenziwe kukuhlaselwa kwaloo mntu sisilwanyana sakhe.
Xa unobungqina bokuba le nja yayifuyiwe, yeyomnini-mzi, yahlasela intombi yakho ingakhange inxwalwe kwanokuba ngenxa yaloo nto wena wonzakalelwe ngumntwana wakho kwaye unelungelo lokumhlawulisa umniniyo.
Xa sithetha ngokufuywa kwesilwanyana sithetha ngesilwanyana esiqheliswa ubomi basekhaya ngokubanzi. Ileta yakho iyacacisa ukuba le nja yayifuyiwe.
Kuza kufuneka uzigcine iirisithi zemali oyihlawulele intombi yakho koogqirha ukuze ukwazi ukufun' intlawulo.
Kwakhona kufuneka uphinde uyise kugqirha intombi yakho ukuze ixilongwe kwakhona kufunyaniswe ubunzulu bomonzakalo kwanokuba akuzufuneka ukuba ityandwe na ukuze kuzanywe ukuphelisa iziva.
Iindleko zoogqirha namayeza nazo ziyinxalenye yemali omawuyifune xa ufun' intlawulo.
Kubalulekile ukuba ugqirha akubhalele ingxelo yonyango.
Kuloo ngxelo kufuneka abhale into ayibonileyo mhla eqal' ukuyixilonga intombi yakho, abhale amayeza ayinika wona, indlela asebenza ngayo amayeza, iintlungu eziviwe yintombi yakho, iindleko akubize zona kwaneendleko zonyango ezisaza kufuneka.
Kufuneka ubhale uluhlu lweepilisi namayeza owathengele intombi yakho namaxabiso awo.
Xa sele unazo zonke ezi nkcukacha kuza kufuneka ubonane negqwetha eliza kuhlola ixabiso lomonakalo uwonke lize likhuphele umnini-nja iisamani ezimyalela ukuba ahlawule iindleko zomonakalo.
Siqinisekile ukuba uza kulilwa ngempumelelo ityala lakho nomnini wenja. [x]
Sizamile ukuqinisekisa ukuba iingcebiso esikunika zona zifanelekile. Kodwa ke imeko yengxaki nganye ifuna ukuphandisiswa. AbakwaScorpion Legal Protection (Pty) Ltd, amalungu eengcali ezicebisayo, iBONA nabashicileli bale magazini abanakubekwa tyala nguye nabani na osebenzisa ezi ngcebiso.
Thumel' ingxaki yakho kule dilesi: BONA Legally Yours, Box 32083, Mobeni 4060. AbakwaScorpion baza kunika wonk' umntu ofake isikhalazo sakhe ivawutsha yemizuzu engama-30 yokuncokola negqwetha e-ofisini yabo naphi na kweli okanye ngomnxeba.
