﻿
Khumbelo ya pfanelo ya u medza zwimela

halutshedzo
Maga a tevhelwaho
Milayo i shumiswaho
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Mbadelo
adzwa
Zwidodombedzwa zwa vhukwamanyi


Ṱhalutshedzo

Pfanelo dza muthu a medzaho zwimela dzi ṋewa kha zwimela zwa tshakha dzo fhambanaho zwe zwa divhadzwa nga fhasi ha Mulayo wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela wa 1976. Zwimela zwi swikaho 290 zwi hone kha mutevhe  nahone muthu a medzaho zwimela a nga ṋewa pfanelo dza zwimela izwo.

Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela a nga dzhia tsheo ya u dzhia tshimela sa tshiswa nahone a ṋekana nga pfanelo dzatsho arali:

Zwi bvaho kha tshimela zwi saathu u rengiswa Afrika Tshipembe lu fhiraho ṅwaha muthihi.
Arali hu muri kana nḓirivhe, zwo bviswaho a zwi athu u vha hone kha ḽi ṅwe shango zwi tshi khou rengiselwa vhathu lwa miṅwaha i fhiraho ya rathi, kana miṅwaha i fhiraho miṋa arali hu miṅwe miri.
Zwo bviswaho zwi tea u tshimbidzana na ṱho ḓea dza DUS :

tshi tea u fhambana na zwiṅwe zwimela zwa lushaka luthihi
tshimela zwoṱhe zwi a fana
tshi na vhudziki, i.e. na nga murahu ha u andiswa ho zwimela zwi dzula zwi tshi fana na zwa u thoma nahone arali
tshimela tshi a ṱangandedzea.


Ntha

Maga a tevhelwaho

Kha vha sedze Table 1 ya Mulayo wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela, u itela u ḓivha uri tshakha ya tshimela tshine vha khou tshi ṱo ḓela tsireledzo tsho no ḓivhadzwa.
Arali tshakha ya tshimela i siho kha table, kha vha ḓise khumbelo ya u ḓivhadzwa nahone i fhelekedzwe nga ṱhalutshedzo yo livhiswaho kha Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela.
Arali tshakha ya tshimela i hone kha table, zwi tevhelaho zwi tea u ṋekedzwa:

fomo yo ḓadzwaho ya khumbelo
technical questionnaire
mbadelo dzo tiwaho dza khumbelo na dza ndingo
mbeu kana tshimela
thendelo yo ṅwalwaho u bva kha muṋe wa tshimela, arali vha songo dzwala tshimela, o khethwaho kana o bveledzaho tshimela.

Kha vha sumbedzise kha tshivhudzisi tsha zwa thekinini uri ndi zwifhio zwiṅwe zwimela zwi ḓivhiwaho Afrika Tshipembe zwine ha nga vhambedzwa nazwo u itela u ḓivha arali huna phambano.
Vha nga ita khumbelo ya tsireledzo ya tshifhinganyana ya tshimela. Hezwi zwi amba uri tshimela tsho tsireledzwa lwa tshifhinga tsha tsedzuluso. Vha tea u ṋekana nga pfulufhedziso yo ṅwalwaho uri vha nga si rengise  zwo bviswaho u swikela musi pfanelo dzo no ṋekedzwa. Tsireledzo ya tshifhinganyana i a themendelwa kha zwimela zwine ndingo dza dzhia tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha u itwa.
Huna maḓuvha o tiwaho ane dokhumenthe dza zwo bviswaho kha tshimela dza tea u ṋekedzwa kha Muṅwalisi. Maḓuvha ayo, vhunzhi ha zwine zwa tea u ṋekedzwa na hune zwa tea u iswa hone, zwi a wanalea musi zwo humbelwa kha Muṅwalisi.
Arali tsireledzo i tshi ṱo ḓea, vhaiti vha khumbelo vha eletshedzwa u ḓisa khumbelo khathihi u itela u sa fhedza tshifhinga na tshelede.

Ntha

Milayo i shumiswaho

Plant Improvement Act, 1976  

Ntha

Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo

Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo.

Ntha

Mbadelo

Khumbelo ya u ṋewa pfanelo dza muthu a medzaho zwimela: R1 300 ndingo i ṅwe na iṅwe
Mbadelo ya ndingo ya u ṱanganedzwa ha tshimela: Khethekanyo A : R2 200 ndingo i ṅwe na iṅwe
Mbadelo ya ndingo ya u ṱanganedzwa ha tshimela: Khethekanyo B : R2 600 ndingo i ṅwe na iṅwe
Khethekanyo C : R3 000 ndingo i ṅwe na iṅwe
Mbilo ya u ṱo ḓa u itwa ha zwithu nga u ṱavhanya nga fhasi ha ndima 8 ya Mulayo wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela: R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
U ita khumbelo ya u hana uri muthu a ṋewe pfanelo ya mumedzi wa zwimela: R4 500 ndingo i ṅwe na iṅwe
Mbadelo dza ṅwaha nga ṅwaha R250 ndingo i ṅwe na iṅwe
Khumbelo ya u bviswa ha laisentsi ya khombe-khombe ya pfanelo dza mumedzi wa zwimela: R3 600 ndingo i ṅwe na iṅwe
Nḓivhadzo ya u fhirisela pfanelo kha muṅwe muthu: R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
Khumbelo ya u shandukisa tshimela tshine tsha vha hone kha mutevhe:R1 500 ndingo i ṅwe na iṅwe
U ita khumbelo ya u hana uri muthu a ṋewe thendelo ya u shandukisa tshimela tshine tsha vha kha mutevhe: R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
U ita khumbelo ya u hana pheliso ya pfanelo ya mumedzi wa zwimela: R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
Nḓivhadzo ya u humisela pfanelo ya mumedzi wa zwimela: Mahala
Provision of results of tests and trials undertaken by the registrar, to the appropriate authourity in a convention country or an agreement country: Tariff to fluctuate with exchange rate: CHF 350 
Inspection of the register of plant breeder's rights: Mahala
Inspection of a document submitted to the registrar in connection with an application for the grant of a plant breeder's rights: R370 per occasion
A certificate of any particulars in the register or of any document in connection with an application for the grant of a plant breeder's right: R370 per certificate
A copy of any particulars in the register or of a document submitted to the registrar in connection with an application for the grant of a plant breeder's right: R8 per application puls photocopy charge R1,10 per copy
Submission of appeal against any decision or action taken by the registar in terms of the Act: R3 600 i ṅwe na iṅwe
Examanation of samples to determine varietal purity: R2 000 , R3 000  na R2 600 

Ntha

Fomo dzi teaho u ḓadzwa



PBR/VL 2004 

Ntha

Zwidodombedzwa zwa vhukwamani




