









THENDELANO YA TSHANDUKISO





YA VHUKATI HA:



MUHASHO WA ZWA MUNO 

(DHA)



NA



DZANGANO ḼA VHASHUMI VHA MUVHUSO

[PSA]

NA 

DZANGANO ḼA VHASHUMI VHA MUTAKALO NA PFUNZO ḼA LUSHAKA NA VHAṄWE VHASHUMI-VHO

[NEHAWU]



SA MIRAḒO KHA FORAMU YA TSIVHUDZO YA TSHANDUKISO







ZWI RE NGOMU 



MVULATSWINGA 

ṰHALUTSHEDZO  

NYANGAREDZO NA NDIVHO YA THENDELANO

TSHIKOUPU TSHA HUNE ZWA ḒO SHUMA HONE

VHUḒIFARI 

MILAYO NA NDIVHO DZA U PFULUWA 

NDINGO DZA VHUKONI 

U PFULUWA MAELANA NA POSO DZA KHETHEKAYO  A

U PFULUWA MAELANA NA  POSO DZA VHUIMO HA KHETHEKANYO B 

NZUDZANYO KHA VHASHUMI VHANE VHA KHA ḒI ḒO ṊEWA ZWIKHALA 

PHANELE YA U VHEA VHATHU VHUIMONI HAVHO

U HANEDZA U VHEWA KHA TSHIKHALA TSHE VHA VHEWA KHATSHO

U KUNGA VHASHUMI VHASWA (RECRUITMENT)

VHUGUDI NA MVELEDZISO 

NDAULO YA KUSHUMELE 

VHUDAVHIDZANI

ḒUVHA ḼA U THOMA U SHUMA NA TSHIFHINGA TSHINE IYI THENDELANO YA ḒO SHUMA TSHONE

U TANDULULA PHAMBANO






MVULATSWINGA

Miraḓo i khou dzhenela kha iyi Thendelano ya Tshandukiso nga tshifhinga tsha ḓivhazwakale ya shango ḽashu musi khaedu ya ndaulo ya maitele a tshandukiso kha muhasho wa zwa Muno i kha riṋe. Ndi tshifhinga tshine miraḓo yo livhana na khaedu dzi fanaho dza u fhaṱa na u shandukisa DHA ya zwino u ya kha Muhasho wa zwa Muno u khwinisa u swikelelea, nḓivho, themamveledziso,  u shuma zwavhuḓi, u leludza na nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi maelana na mishumo i shumiwaho nga DHA,  nahone nga tshifhinga tshenetsho hu tshi khou dovha ha engedzwa mishumo na u khwinisa kushumele, na mveledziso ya vhugudisi na vhukoni, tshileme na u sa fhela ha mishumo kha vhashumeli vha DHA zwine zwa vha zwa ndeme kha tshandukiso ya DHA. 

Miraḓo i tenda uri i na vhuḓikumedzeli vhu fanaho kha dzangalelo ḽihulwane ḽa u shumela ṱhoḓea dza mveledziso nga u angaredza dza Shango na Lushaka lwa Afrika Tshipembe. Vha isa phanḓa na u tenda uri Ndayotewa yo vhulunga pfanelo dza vhathu vhoṱhe kha Riphabuliki na u khwaṱhisa mikhwa ya demokirasu ya tshirunzi tsha vhathu, u lingana na mbofholowo. Ndayotewa i ṋea Muvhuso mushumo wa u ṱhonifha, u ṱuṱuwedza na u swikelela pfanelo dzoṱhe dzo vhulungwaho kha Mulayotibe wa Pfanelo.

Nga u tou ralo miraḓo i kala vhuḓikumedzeli hayo kha nḓisedzo ya tshumelo ya tshitshavha kha DHA, u vhona uri tshumelo dza ndeme dzi khou iselwa tshitshavha na vhashumisi maelana na mishumo i shumiwaho nga DHA, na ndaulo ya tshitshavha yo leluwaho na u shumisa zwiko nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho. U alusa nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha maelana na milayo ya ndaulo ya tshitshavha i tikedzwaho nga Mulayotibe na Mbekanyamaitele ya Batho Pele. Nga u tou ḓadzisa miraḓo i kala vhuḓikumedzeli hayo nga mvelele ya tshumelo ya tshitshavha ya lufuno kha DHA yo ḓikumedzelaho kha ndaulo ya tshitshavha i tevhedzaho maitele o fanelaho, u tevhedza kuvhusele kwa mulayo na vhuḓifari na u ṱuṱuwedza nḓila dzi shumaho u thivhela vhuaḓa na ndaulo i si yavhuḓi. 

Miraḓo kha thendelano ya tshandukiso i khou ana na u ḓikumedzela u ṱhonifhana nga maipfi na nga zwiito, na u tshila nga muya na vhusedzesi ha iyi thendelano ine ya ḓo vhusa ndivho, milayo na kuitele u itela ndaulo ya maitele a tshanduko u fhaṱa Muhasho wa zwa Muno muswa.



ṰHALUTSHEDZO

“Poso dza khethekanyo A” ndi poso dzi re kha khethekanyo ya vhu 9 u ya kha 12 dza tshivhumbeo tshiswa.

“Poso dza khethekanyo ya B” ndi poso dzi re kha khethekanyo ya vhu 8 u ya fhasi, fhedzi dzi sa kateli hedzo dzine dza wela kha khethekanyo A.

“Vhukoni” zwi amba nḓila ya pfunzo, vhutsila, vhuḓifari, na mihumbulo ine onoyo muthu a nga kona u i shumisa mushumoni, zwine zwa sumbedza vhukoni ha uyo muthu u swikelela thoḓea dza poso iyo.

“Ndayotewa” zwi amba Ndayotewa ya Mulayo wa vhu 108 wa 1996 wa Riphabuliki ya Afrika Tshipembe, sa zwo khwiniswaho.

“DG” zwi amba Mulanguli Dzhenerala ‘Director-General’ wa DHA kana vhurumelwa hawe.[1]

“DHA” Zwi amba Muhasho wa zwa Muno ‘Department of Home Affairs’.

“Mutholi” zwi amba Muhasho wa zwa Muno ‘DHA’.

“Mutholiwa” zwi amba muthu muṅwe na muṅwe nga nnḓa ha rakhonṱiraka o ḓiimisaho nga eṱhe ane :

A shumela muvhuso a dovha a wana kana a vha na pfanelo dza u wana muholo kana;

Ane nga nḓila iṅwe na iṅwe a thusa kha u tshimbidza bindu ḽa DHA;

“GPSSBC” zwi amba Khoronyangaredzi ya Nyambedzano ya Sekithara ya Tshumelo ya Tshitshavha.

“HR” zwi amba Vhulanguli vhuhulwane ha Vhashumi ha DHA. ‘Mulayo wa Vhushaka ha Vhashumi wa vhu 66 wa 1995’

“LRA” zwi amba Mulayo wa vhu 66 wa 1995 ‘, sa zwo khwiniswaho. 

“U pfuluwa”zwi amba maitele a u vhea vhashumi u bva kha iṅwe poso ya tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha kale u ya kha tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshiswa.

“NEHAWU” zwi amba Dzangano ḽa Vhashumi vha Mutakalo na Pfunzo ḽa Lushaka na Vhaṅwe Vhashumi-vho‘National Education Health and Allied Workers Union’, ḽine ḽa vha dzangano ḽa vhashumi ḽo ḓiṅwalisaho.

“U Vhewa” zwi amba u vhea vhashumi vhane vha vha hone kha poso ya tshivhumbeo tshiswa.

“PSA”zwi amba Dzangano ḽa Tshumelo ya Tshitshavha, dzangano ḽo ḓiṅwalisaho ḽa vhashumi.

“Thendelano ya Tshandukiso” kana “Thendelano” zwi amba thendelanoguṱe.

“TCF” zwi amba Foramu ya Tsivhudzo ya Tshandukiso ‘Turnaround Consultative Forum’.

“Vhashumi vha si na zwikhala zwe vha vhewa khazwo” kana “vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa vhuimo” zwi amba vhashumi vhane a vha athu u ṋewa zwikhala kha tshivhumbeo tshiswa tsha tshiimiswa.



3.	NYANGAREDZO NA NDIVHO YA THENDELANO 

3.1	Muvhuso wa Afrika Tshipembe wo ḓiimisela u ṋea maanḓa vhathu vhawo u bva maḓuvha avho a u thoma u swika kha a u fhedza nga u vha ṋea maṅwalwa a vhukuma, na u tikedza nyaluwo na mveledziso nga u vhona uri vhathu vha re na vhukoni, vhaendelamashango , na vhabindudzi u itela u ḓidzhenisa kha zwa ikonomi.

3.2	DHA i ṋetshedza tshumelo nnzhi dzo fhambanaho kha shango ḽoṱhe. Sa tsumbo, nga kha mbetshelo ya u ṅwalisa mabebo na maṅwalo a vhuṋe, muhasho u konisa vhathu uri vha swikelele kha mutheo wa tshumelo ya tshitshavha. U dovha hafhu wa ṋetshedza maṅwalo a ndeme kha vhadali vhane vha tama u ita zwa vhubindudzi kha shango ḽino na u dovha hafhu wa tshimbidza zwa u ṱunḓa vhathu vha re na vhukoni vhu sa wanaliho kha shango ḽino. U shayeya ha uvhu vhukoni ho topoliwa sa tshone tshithithisi tsha nyaluwo ya mveledziso na ikonomi.  Nga u angaredza, DHA i na mushumo wa ndeme kha u ṋetshedza tswikelelo ya tshumelo ya tshitshavha na u tikedza nyaluwo ya ikonomi ya shango ḽino. Hezwi zwi amba uri i fanela u vha na vhukoni ha u ṋetshedza hedzi tshumelo nga nḓila yavhuḓi nahone yo leluwaho, u tikedza Nyito ya u Ṱavhanya na u Kovhekana Nyaluwo ‘Accelerated and Shared Growth Initiative – South Africa (ASGI-SA)’ na Nyito yo Ṱanganelanaho kha u Wana Vhukoni ha Ndeme ‘Joint Initiative on Priority Skills Acquisition (JIPSA)’.

3.3	Ho sedzwa hedzi ndivho, muvhuso wo ṋetshedza zwiko zwo fanelaho u itela u shandukisa nga vhuḓalo DHA hu u itela u fhaṱa Muhasho wa zwa Muno muswa u itela u vhona uri Muhasho u khou ṋetshedza tshumelo i re na vhukonani, i si na vhuaḓa nahone yo leluwaho kha vhashumisi vhoṱhe zwi tshi tshimbilelana na mutheo wa mikhwa na milayo yo sumbedzwaho kha tshipiḓa 195 (1) tsha Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe.

3.4	Maitele a tshandukiso a ḓo lingedza u swikelela hezwi nga u:

	3.4.1	khwinisa maitele a kushumele kwa Muhasho;

	3.4.2	u livhanya zwavhuḓi zwipiḓa zwawo na mishumo yazwo; 

	3.4.3	khwinisa themamveledziso ya Muhasho;

3.4.4	u engedza nga u ṱavhanya tshivhalo tsha vhashumi vhane vha ṋetshedza tshumelo ya tshitshavha nga nḓila yo leluwaho; na 

3.4.3	u khwinisa na u bveledzisa vhukoni ha vhashumi vhavho vhoṱhe zwi tshi katela na vhashumi vha re kha vhulanguli.

3.5	u shuma zwavhuḓi na u leludza ha vhashumi vha DHA zwi ḓo khwiniswa nga kha:

3.5.1	vhugudisi, mveledziso, na u ṋewa maanḓa ha vhashumi; na

3.5.2	u vhona uri vhathu vha re na vhukoni ho fanelaho na u nga kona u wana vhutsila na vhukoni vha khou vheiwa kha maimo o fanelaho.

3.5.3 	u vhona uri vha re na vhukoni ho fanelaho kana vhane ha vha na khonadzeo ya u nga wana vhukoni ho fanelaho u ri vha bveledziswe hu re na ṱhahelelo kha tshifhinga tshine tsho tiwa nga DHA ho kwamiwa mushumi/dzangano ḽa vhashumi. 

3.6	Ndivho ya Thendelano ya  Tshandukiso ndi u swikelela kha zwiṅwe- vho, 

3.6.1	maitele a u pfulusa vhashumi vho tholiwaho kha khethekanyo ya vhu 12 na u ya fhasi kha poso dza tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha kale u ya kha poso dza tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshiswa u itela u swikelela ndivho dza Maitele a Tshandukiso sa zwo sumbedzwaho kha iyi thendelano.

3.6.2	nḓila, maitele na zwine zwa tevhedzwa  zwine zwa laula kushumele kwa maitele a Tshandukiso kha vhashumi, zwi tshi katela vhugudisi na mveledziso ya mbekanyamushumo na tsireledzo ya mishumo na khwaṱhisedzo ya u tsireledza mbuelo. 

3.6.3	u vhona uri a hu na muthu o tholwaho nga DHA ane a ḓo fhungudzwa mushumoni zwo itwa nga maitele tshandukiso.



4.	TSHIKOUPU TSHA  VHANE VHA ḒO KWAMEA.

4.1	Heyi thendelano i shuma kha vhashumi vho tholiwaho nga DHA kha khethekanyo ya vhu 12 u ya fhasi.

	4.2	heyi Thendelano i vhofha:

		4.2.1	mutholi;

4.2.2	madzangano a vhashumi ane o saina iyi Thendelano na vhashumi vhoṱhe vhane vha vha fhasi ha tshikoupu tsho ḓiṅwalisaho tsha GPSSBC vhane vho tholwa nga DHA kha khethekanyo ya vhu 12 u tsa fhasi.

4.2.3	zwi tshi ya nga tshipida tsha vhu 23 (1)(d) tsha LRA, vhashumi vhoṱhe vha mutholi vhane vha si vhe miraḓo ya dzangano ḽa vhashumi ḽo ḓiṅwalisaho ḽine ḽa vha tshipida tsha Thendelano vho tholiwaho nga DHA kha khethekanyo ya vhu 12 na u tsa fhasi.[1]



5.	VHUḒIFARI

5.1	Miraḓo i fanela u tevhedza maitele a tevhelaho a vhuḓifari hoṱhe kha maitele oṱhe a u vhea vhashumi kha zwikhala na tshandukiso. 

		

5.2	u swikela zwino, DHA, madzangano a vhashumi kha thendelano iyi , miraḓo yavho na vhashumi vha DHA, zwo engedzwa na nga u kombetshedzea havho nga milayo yo ḓoweleaho vha fanela:

5.2.1	U tevhedza milayo, nḓila ya kushumele na maitele, zwi re kha Thendelano. 

5.2.2	U phaḓaladza mafhungo oṱhe vho ḓitika nga mbuno hu si ni nga u tou humbulela. 

5.2.3	U lwela u swikelela thendelano hune ho fanela u dzhiwa tsheo. 

5.2.4	U shuma vha na dzangalelo ḽa DHA, vhashumi vhayo na u ḓivhofha hayo kha u ṋetshedza tshumelo. 

5.2.5	U shuma nga nḓila ya ṱhonifho na u sumbedza mikhwa kha vhaṅwe. 

5.2.6	Zwo ḓitika nga Tshipiḓa 16 tsha LRA, a vho ngo fanela u bvisela khagala mafhungo a tshidzumbe. 

5.2.7	U sumbedza dzangalelo ḽavho, vhuḓikumedzeli na u ṱuṱuwedzea kha u fhaṱa DHA ntswa. 

5.2.8	U ṋetshedza nḓivhadzo i fushaho kha u sa kona havho u dzhenela muṱangano kana u swikelela ḓuvha ḽa u guma, na u sa ita zwine zwa sa fanele u itwa. 

5.2.9	U bvisela khagala nga u ṱavhanya khonadzeo dzoṱhe dza khuḓano ya dzangalelo na u ḓitsireledza hune ha vha na kana ha nga vha na khuḓano ya dzangalelo.



6.	NDIVHO NA MILAYO YA U PFULUWA

Maitele a u pfuluwa na tshandukiso a ḓo sumbedzwa nḓila nga milayo na ndivho dzi tevhelaho. 

6.1	U vhona u ri hu na nḓisedzo ya tshumelo i sa khakhiswiho nahone yo dzudzanyeaho nga tshifhinga tsha u pfuluwa na tshandukiso na u sumbedzisa vhashumi tshivhumbeo tshiswa tsha tshiimiswa. 

6.2	U leludza kushumele kwo fanelaho kwa vhashumi na u swikelela gumofulu ḽa khonadzeo ya nyaluwo yavho.

6.3	U dzhia vhukando nga nḓila yo fanelaho, i sa shandukiho nahone i pfadzaho.

6.4	U ṋetshedza maitele a sa soliseiho ane a vha khagala ane a fhungudza u humbulela na phambano a ṋetshedza na fulufhelo kha vhashumi. 

6.5	U davhidzana tshifhinga tshoṱhe na vhashumi u fhungudza nyofho na u sa dzudzanyea na u ṱuṱuwedza nga u angaredza u dzhenelela hu re na phaṱho kha maitele aya. 

6.6	U konisa u shuma ha ndivho dza mveledziso ya vhukoni na u thola hune ha lingana kha DHA, na u ita uri zwi tshimbilelane he zwa fanela.

6.7	U vhea phanḓa na u laula u pfuluwa ha vhashumi vhane vha vha hone nga nḓila i sa soliseiho nahone i pfadzaho.

6.8	U ṋetshedza maitele ane DHA ya ḓo dzhia tsheo ya u vhea muthu huṅwe na huṅwe kha muhasho ho kwamiwa muthu onoyo kana dzangano ḽawe ḽa vhashumi ḽine ḽa vha kha ṱhoḓea dza kushumele kwa DHA.

6.9	Mushumi ha nga ḓo vhewa kha tshikhala tshi re fhasi ha khethekanyo ine a vha khayo zwino.

6.10	U dzudzanywa hafhu hu ḓo itwa ho tevhelwa mbekanyamaitele dza u dzudzanya hafhu hune ha vha hone na maitele a Tshumelo ya Tshitshavha.

6.11	U pfuluswa hu ḓo itwa hu tshi tevhedzwa muvhigo wa vhukoni ha mushumi na u sedzesa arali izwi zwi tshi tshimbilelana na mulayo. 

6.12	U ṋetshedza ṱhalutshedzo ya mulayo wa u ṱuṱuwedza tshumisano kha DHA na u kovhekana nḓivho nga u kona u shandukisea musi vha tshi khou vhea vhashumi kha maṅwe masia ane vha nga vha vhe na vhukoni khao kana vha nga kona u wana vhukoni nga tshifhinga tsho fanelaho. 

6.13	U kombetshedza mulayo wa uri vhafarazwikhala na vhane vho tou ṋangiwa u vha kha zwikhala zwenezwo a vha na pfanelo dza uri vha nga vha kha zwikhala zwenezwo lwa tshoṱhe kha tshivhumbeo tshiswa. 

6.14	U vhona uri zwishumisa zwo linganaho nahone zwo fanelaho zwi khou ṋetshedzwa u itela u kona u shumisea ha Thendelano iyi. 

6.15	U vhona uri nḓisedzo ya tshumelo i khwinisee.



7.	NDINGO YA VHUKONI

7.1	Vhashumi vhoṱhe vha re kha khethekanyo ya vhu 12 u ya kha 9 kha tshivhumbeo tsha kale vha fanela u ita ndingo ya vhukoni i ṋetshedzwaho nga dzangano ḽo ḓiṅwalisaho na u dzhenela ndingo ya vhukoni ya u tou amba (inthaviyu).

7.2	Mvelelo dza ndingo dza vhukoni dzi ḓo shumiswa sa tshishumiswa tsha u bveledza ṱhoḓea ya vhugudi na mveledziso ya vhashumi.

7.3	Zwi tshi ya nga vhahumbeli vha u ḓadza zwikhala zwiṅwe na zwiṅwe zwi songo ḓadzwaho zwi tshi ya kha poso dza Tshipiḓa A, ndi ṱhoḓea uri muhumbeli a dzhenele ndingo ya vhukoni nga dzangano ḽo ḓiṅwalisaho na uri muhumbeli a dzhenele ndingo ya vhukoni ya u tou amba (inthaviyu).







8.	U PFULUWA MAELANA NA POSO DZA KHETHEKANYO A 

8.1	Hune zwidodombedzwa zwa mushumo zwa vha zwo shanduka zwihulwane i.e nga 50% u ya nṱha, poso iyo i ḓo dzhiiwa sa ntswa nahone milayo yo fanelaho ya kha poso ntswa i ḓo shuma. 

8.2	Hune ndingo ya mushumo ya sumbedza khethekanyo ya poso nga iṅwe nḓila, mbekanyamaitele na maitele zwine zwa vha hone kha Tshumelo ya Tshitshavha zwa ḓo shuma. 

8.3	Mufaraposo we a pfuluwa kana a sa swikeleliho ṱhoḓea dza poso ntswa u ḓo vhewa kha i re kha khethekanyo yeneyo kha muhasho. 

8.4	U pfuluswa ha vhashumi vhoṱhe kha tshivhumbeo tsha kale u ya kha tshiswa hu ḓo khwaṱhisedzwa nga u tou ṅwala nga DHA. 

8.5	Hune poso dza vha ṱhukhu kha tshivhumbeo tshiswa zwi tshi vhambedzwa na tshivhumbeo tsha kale, ndingo dza vhukoni khathihi na nḓila ine ya ḓo sumbedzwa nga DHA yo kwamana na madzangano zwi ḓo shumiswa sa nḓila ya u ṋanguludza u sumbedza nḓila ya u vhea vhathu zwikhalani zwavho. DHA i ḓo ita nyambedzano na madzangano a re kha TCF hune nḓila yo bulwaho ya fhambana na zwiimo zwa kushumele kwa vhashumi.

8.6	DHA i ḓo dzhia tsheo ya u vhea vhashumi huṅwe na huṅwe kha Muhasho zwo ḓitika nga ṱhoḓea dza kushumele nga murahu ha u amba na mushumi onoyo kana dzangano ḽawe. Arali u hana u vhewa kha itsho tshikhala ha uyo mushumi hu sa pfesesei, DHA i ḓo shumisa milayo yo fanelaho ine ya vha nayo u swikelela thandululo yo faelaho. 

 



9.	U PFULUWA HA VHA RE KHA POSO DZA KHETHEKANYO B

Zwi tshi ya nga poso dza khethekanyo B, mbetshelo dza muengedzo 6 dzi re afho nṱha dzi ḓo shuma kha u tsireledza ndingo dza vhukoni, dzine dza sa ḓo shuma. 



10.	NZUDZANYO KHA VHASHUMI VHANE VHA KHA ḒI ḒO ṊEWA ZWIKHALA

	10.1	Thuso kha vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala

10.1.1	Thuso na inthaviyu zwi fanela u itwa maelana na vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala u itela ndivho ya:

(a)	u vhona uri vha khou dzhia tsheo vha na nḓivho maelana na khonadzeo ya u shumisa nḓila ya u gudisa hafhu, na

(b)	u bvela khagala na u ṋea thuso kha vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala, 

10.1.2	DHA i ḓo vhona uri hu na u davhidzana ha tshifhinga tshoṱhe na vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala maelana na maitele a u pfuluwa. 

10.1.3	Ndavhelelo, mbilaelo kana maṅwe mafhungo-vho a kwamaho vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala zwi fanela u laulwa nga nḓila yavhuḓi, tshifhinga tshoṱhe na nga vhudavhidzani vhu si na tshidzumbe. 



11.	PHANELE YA U VHEA VHASHUMI ZWKHALANI ZWAVHO

11.1	Phanele ya u vhea vhashumi zwikhalani zwavho i ḓo thomiwa u itela u sedza u thoma u shuma ha maitele a u pfuluwa. 

11.2	Tshivhumbeo tsha Phanele 

11.2.1	DG u ḓo thola vhushumi vha DHA vhaṱanu, muthihi wavho u ḓo vha Mudzulatshidulo wa Phanele. Tshiṅwe hafhu TCF i ḓo ṋanga Muthusamudzulatshidulo. 

11.3	Vhalavhelesi

11.3.1	Dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe kha thendelano iyi ḽi ḓo ta vhalavhelesi vhavhili vha Phanele. 

	11.4	Maanḓa na mishumo ya Phanele

		Maanḓa na mishumo ya Phanele ndi i tevhelaho:

11.4.1	U sedza na u dzhia tsheo kha mafhungo oṱhe a elanaho na u pfulusa vhashumi u bva kha tshivhumbeo tsha kale u ya kha tshivhumbeo tshiswa. 

11.4.2	U ramba muthu muṅwe na muṅwe u dzhenela muṱangano wa phanele kana ane a nga thusa kha u tshimbidza mushumo wayo dzine mbadelo dzazwo dza ḓo itwa nga DHA. 

11.4.3	U davhidzana tsheo dzoṱhe dza u pfuluwa dzo dzhiwaho nga phanele kana DG kana nga vhurumelwa kha vhashumi vha kwameaho. 

11.4.4	U ṱoḓisisa, na u vhiga kha DG kana kha vhurumelwa kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho maitele a u pfuluwa.

11.4.5	U vhona uri hu khou itwa maitele a mupfuluwo a sa soliseiho nahone a sa shandukiho o sumbedzwaho kha iyi thendelano. 

11.4.6	U vhona uri maitele a u pfuluwa a swika magumoni nahone o sainiwa. 




	11.5	Miṱangano na Matshimbidzele a Phanele

11.5.1	Phanele i ḓo ṱangana musi yo tendelana, na nga tshifhinga tshine Mudzulatshidulo a vhona tsho fanela. 

11.5.2	Ṱhoḓea dza khoramu ya Phanele ndi 50% vho ṱangana na muṅwe muraḓo wa Phanele. 

	11.6	Nḓivhadzo ya muṱangano wa Phanele

11.6.1	Mudzulatshidulo wa Phanele u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya Phanele u itela miṱangano.

11.6.2	Nga nnḓa ha musi ho vha na thendelano, nḓivhadzo dza muṱangano muṅwe na muṅwe, i fanela u vha na zwidodombedzwa zwa fhethu, ḓuvha, tshifhinga, adzhenda na maṅwe mafhungo a khwaṱhisedzaho kana maṅwalwa, zwi fanela u rumelwa kha muraḓo muṅwe na muṅwe wa Phanele na muthu muṅwe na muṅwe o fanelaho kana a re na pfanelo dza u dzhenela muṱangano, hu tshe na maḓuvha mavhili hu saathu u swika ḓuvha ḽo vhewaho ḽa muṱangano. 

	11.7	Maambiwa a muṱangano wa Phanele

11.7.1	Mudzulatshidulo wa Phanele u fanela u vhona uri maambiwa, khophi dza mivhigo yoṱhe, na maṅwe mafhungo o fanelaho ane a khou shumiswa nga Phanele kha u swikelela tsheo yayo na vhudavhidzani ha tsheo he ya dzhia uri zwi khou londolwa zwavhuḓi. 

11.7.2	Mudzulatshidulo wa Phanele u fanela u vhona uri:



11.7.2.1	matshimbidzele na tsheo dza Phanele, zwi tshi katela na madzina a vhoṱhe vho dzhenelaho muṱangano a khou ṅwaliwa; na

11.7.2.2	maambiwa a Phanele a rumelwa kha miraḓo yoṱhe hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu a u shuma nga murahu ha muṱangano muṅwe na muṅwe wa Phanele, nga nnḓa ha musi Phanele yo zwi humbula nga iṅwe nḓila. 

11.7.3	Mudzulatshidulo a nga ta muṅwaleli ane a ḓo ṅwala maambiwa. 

	11.8	Vhuḓifari ha miraḓo ya Phanele na vhalavhelesi 

		11.8.1	Miraḓo ya Phanele i fanela u:

11.8.1.1	Shuma mishumo ya muraḓo wa Phanele hu na u fulufhedzea, ngoho na vhuḓikumedzeli.

11.8.1.2	U shuma hu na dzangalelo ḽihulwane ḽa u fhaṱa DHA na vhashumi vhayo.

11.8.1.3	U ḓifara hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dza milayo ya Phanele yo fhambanaho, mulayo wapo na dziṅwe ṱhoḓea dzine dza laula kutshilele kwae kwa vhaofisiri vha tshitshavha. 

11.8.1.4	U tsireledza mafhungo a tshidzumbe ane a vha tshiphiri tsha mu muraḓo wa Phanele.

11.9.1.5	U dzhenela muṱangano wa Phanele, nga nnḓa ha musi muraḓo a tshi khou fanela u litsha kana u ḓibvisa kha muṱangano, kana arali a tshi khou balelwa nga uri u a lwala, o huvhala kana dziṅwe nyimele dza vhukuma dzi songo lavhelelwaho. 

		11.8.2	Vhalavhelesi vha Phanele:

11.8.2.1	Vha fanela u tsireledza mafhungo a tshidzumbe ane vha sa fanele u a bvisela khagala sa vhalavhelesi kana Phanele na miṱangano yayo. 

11.8.2.2	U sa dzhenela kana u thithisa miṱangano na maitele a tshigwada. 

		11.8.3	Miraḓo ya Phanele na vhalavhelesi vha fanela:

	11.8.3.1	U bvisela khagala dzangalelo ḽavho ḽa vhuṋe na ḽa phuraivethe ḽine  muraḓo kana mulavhelesi, mufarisi, mushumisani, khonani ya tsini ya muṱa, khonani kana mushumisani kha zwa mabindu a nga vha naḽo kha mafhungo maṅwe na maṅwe a elanaho na mushumi ane a khou sedzuluswa nga Phanele kana mushumi o itaho themendelo ya u pfuluwa. 

11.8.3.2	U ḓibvisa kha matshimbidzele a tshigwada hune mafhungo a khou ya u ambiwa nga hao hune muraḓo kana mulavhelesi u khou vhonala kana a nga vhonala a na dzangalelo, nga nnḓa ha musi Phanele ya dzhia tsheo ya uri dzangalelo ḽa muraḓo kana mulavhelesi a si ḽa ndeme kana a ḽi elani na zwi no khou itwa. 

11.8.4	A hu na muraḓo wa tshigwada ane a fanela u shumisa vhuimo hawe, u kona u swikelela kana mafhungo a tshidzumbe e a a ḓivha musi a muraḓo u itela u ḓiwanela zwawe kana u takadza muṅwe muthu. 



12.	NDIVHO DZA U ṊEA ZWKHALA

	12.1	U hanedzana na Tshikhala tshe vha vhewa khatsho

12.1.1	Mushumi kana dzangano ḽa vhashumi, ḽo imelaho miraḓo, kha thendelano iyi ane  a pfa uri ha ngo fariwa zwavhuḓi maelana na tshikhala tsha uyo mushumi, kana maṅwe mafhungo a maitele a kwamaho u pfuluwa nga u angaredza, a nga livhisa u hanedza hawe kha tshigwada hu tshi tevhelwa maitele o sumbedzwaho afho fhasi. 

12.1.2	U hanedza hu fanela u itwa nga u tou ṅwala nahone ha vha na zwidodombedzwa zwi fushaho u konisa tshigwada u dzhia tsheo tshi na nḓivho. 

12.1.3	U hanedza hu fanela u itwa hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu musi mushumi ane a khou hanedza o wana vhurifhi ha u mu ḓivhadza vhu bvaho kha DHA nga ha tsheo ya u vhea mushumi uyo kha tshikhala tshenetsho. 



13.	U KUNGA VHASHUMI  VHASWA (RECRUITMENT)

13.1	A hu na poso ine ya ḓo itelwa khungedzelo u swikela hu tshi fhela maitele a u vhambedza na u vhea vhashumi zwikhalani zwavho. 

13.2	Arali u ḓadzwa ha zwikhala ha vha hu tshi khou tou ṱoḓeswa, khungedzelo dza nga ngomu kana dza nnḓa dzi nga itwa nga tsheo ya DHA hune ṱhoḓea ya vhukoni kha poso i sa tshimbilelane na vhukoni vhune vhashumi vho sudzuluswaho vha vha naho.



14.	VHUGUDISI NA MVELEDZISO

14.1	Miraḓo i ḓo ita vhukwamani arali hu na ndivho ya u bveledzisa mbekanyamushumo ya mveledziso na vhugudi zwo ṱanḓavhuwaho u itela u bveledzisa vhukoni, vhutsila na kha vhashumi vha DHA .

14.2	Mbekayamushumo ya mveledziso na vhugudi i ḓo katela zwi tevhelaho:

14.2.1	Ndaulo ya mveledziso ya vhugudi ya vhalanguli vha re kha khethekanyo ya vhu 9 u swika kha 12, ine ya ḓo dzudzanywa nga DHA.

14.2.2	Vhugudisi ha u fara zwavhuḓi dzikhasitama kha vhashumi vhoṱhe vha re kha khethekanyo ya vhu 8 na u ya fhasi na ngudo ya vhulavhelesi kha vhalavhelesi vhoṱhe kha idzi khethekanyo.



15.	NDAULO YA KUSHUMELE 

Miraḓo i ḓo ita zwa vhukwamani hu na ndivho ya u bveledzisa mbekanyamaitele ya ndaulo ya kushumele yo ṱanḓavhuwaho na maitele a u laula kushumele kwa vhashumi vha DHA vho tholiwaho kha tshivhumbeo tshiswa. Mbekanyamaitele i ḓo tshimbilelana na mutheo wa ndaulo ya kushumele wa Tshumelo ya Tshitshavha. 




16.	VHUDAVHIDZANI

TCF i ḓo ṋewa mushumo wa u shumana na mafhungo oṱhe a vhudavhidzani a elanaho na thendelano iyi. 



17. 	ḒUVHA ḼA U THOMA U SHUMA NA TSHIFHINGA TSHA IYI THENDELANO 

Heyi Thendelano i ḓo thoma u shuma nga ḓuvha ḽine ya ḓo sainiwa ngaḽo ya fhela nga ḓuvha ḽe ḽa tiwa nga miraḓo. 



18.	U TANDULULA PHAMBANO

18.1	Arali phambano i tshi elana na mafhungo a u pfuluwa, mushumi kana dzangano ḽa vhashumi kha Thendelano iyi vha fanela u thoma vha sedza kha khanedzano zwi tshi elanana na maitele o sumbedziswaho kha phara ya vhu 10.

18.2	Arali khanedzano i songo tandululwa lu fushaho, mushumi kana dzangano ḽa vhashumi kha thendelano iyi vha nga livhisa phambano dzavho nga ha ṱhalutshedzo kana kushumisele kwa thendelano iyi kha GPSSBC.

Arali phambano dzi tshi elana na u vhewa ha vhashumi, nahone phambano dzenedzo dzi sa weli fhasi ha tsheo ya maitele a kushumele a si a vhuḓi, miraḓo i tendelana u rumela phambano idzo kha vhapfumedzani vha phuraivethe.

Miraḓo i ḓo ta Phanele ya vhapfumedzani u itela ndivho iyi. 



Yo sainiwa na u vhewa ḓuvha  ___________________________ nga ḽa ______________     ḓuvha ḽa ________________.



_________________________

Ha DHA

I khou tendelana nazwo



_________________________

Ha PSA

I khou tendelana nazwo



_________________________

Ha NEHAWU

I khou tendelana nazwo

