<Doc01>
UNcedo loMenzeli waseMzantsi Afrika loKhuseleko lweNtlalo 
Itshata yeNkathelelo yoMxumi
Wamkelekile kwiTshata yethu yoMxumi
Sifuna wena, mxumi wethu, usigwebe ngomgangatho wenkonzo esiwumiselayo kule tshata. 
Siya kukuphatha ngembeko yaye sikunike inkonzo elungileyo ngokuhambelana neenqobo zeBATHO PELE. 
Sizibophelela njengenxenye yoxanduva lwethu ukunikela ngenkonzo yomgangatho wehlabathi, ukukunika ulwazi, icebiso noncedo oluchanekileyo kuzo zonke iinkonzo zethu.
Injongo yeTshata
Le tshata ikuxelela malunga nomgangatho wenkonzo ongawulindela ovela kuNcedo loMenzeli lwaseMzantsi Afrika loKhuseleko lwezeNtlalo (u-SASSA).  
U-SASSA sisolulo sengalo karhulumente yokulawula unikezelo lwezibonelelo zentlalo kubemi baseMzantsi Afrika. 
Sizibophelela 
Ukulawula iinkonzo zodidi zokhuseleko lwezentlalo, ezinesiqhamo nezisebenza ngolwazi zisebenzisa ezona ndlela ziphucukileyo.
Into ongayilindela kuthi
Kukukhuthaza nokukhusela isidima somntu, iNtembeko, iNgqiqo, ukuLingana, ukuNyaniseka nobuLungisa.
Ngalo lonke uNcedo loMenzeli lwaseMzantsi Afrika loKhuseleko lwezeNtlalo, siya
Kukunika ulwazi necebiso malunga nazo zonke izibonelelo ongazenzela isicelo.
Kukubhekisa kwamanye amaziko anokujongana neentswelo zakho.
Kukunceda ukuzalisa/ukugqibezela iifomu zethu nokwenza isicelo sesibonelelo.
Kukugcina ulwazi osinika lona luyimfihlo.
Kuxhasa ngamaxa onke umGaqo-siseko weRiphablikhi yomZantsi Afrika, imithetho elawula inkonzo yoluntu nomgaqo wokuziphatha wenkonzo yoluntu
Kukukhonza ngolwimi lokhetho lwakho.
Kukusebenza ngolwahlulelwano nabantu esibakhonzayo nabanye abaxhasi.
Kuzama ngokuqhubekayo ukuphucula unikezelo lwenkonzo ngenjongo yokwanelisa izinto ozilindeleyo
Ukuqhagamshelana nathi
Nanini xa uqhagamshelana nathi ngobuqu, ngomnxeba, ngeleta okanye nge-imeyili kuya kwenzeka okulandelayo:
Umenzeli wenkonzo yomxumi osebenzisana nawe uya kuzazisa.
Malunga nemibuzo yomnxeba neyobuqu, siya kusombulula imibuzo yakho ngoko nangoko.
Ukuba asinako ukusombulula ngoko nangoko siya kunikela ngezizathu yaye sazise umxumi ukuba angayilindela nini  impendulo.
Siya kukunika inombolo yokubhekisa ukwenzela ubenako ukwenza ulandeliso kumbuzo wakho
Siya kukwazisa ngokufumana naluphi unxibelelwano lwakho osithumelela lona yaye siya kujongana nombuzo kwithuba leentsuku zomsebenzi ezisi-7. 
Ukuba asinako ukuphendula ngokupheleleyo kwithuba leentsuku zomsebenzi ezisi-7, siya kukuxelela isizathu kwanokuthi ungayilindela nini impendulo.  
Siya kuzama ukusombulula umbuzo wakho kwithuba leentsuku zokusebenza zingama-21.
Ukuba usitsalela umnxeba, sizimisele ukuphendula umnxeba wakho kamsinya kangangoko sinako ngolwimi olukhethwa nguwe.
Siya kunxibelelana ngesigqibo esinye nesinye malunga nesibonelelo sakho ngokubhaliweyo
Kwiiofisi zakwa-SASSA
Xa ufika kwenye yeeofisi zethu, isitafu sethu sedesika yoncedo siya kukunceda ngoko nangoko. 
Zonke iiofisi zethu zivuliwe ukusuka kwiyure yesi-08h00 kude kube yiyure ye-16h30, ngoMvulo ukuya ngoLwesine nangeyure yesi-08h00 ukuya kweye-16h00 ngoLwesihlanu.  
Kwiiofisi zethu nakwindawo zentlawulo uya kufikelela kokulandelayo:
Ubuwedwa
Iindawo zokulinda ezikhululekileyo
Amalungiselelo angasese
Uncedo lwezonyango ukuba saziswe kwangaphambili ngentswelo enjalo
Siya kuza kuwe ukuba ngenxa yezizathu zonyango awunako ukuza kwiiofisi zethu.  
Ungasitsalela umnxeba yaye siya kwenza ulungiselelo lotyelelo lwekhaya. 
Ukujongana nesicelo sakho sesibonelelo sezentlalo
Siya kuqalisa ukulungisa isicelo sakho kwangolo suku.
Kufuneka siqinisekise ukuba unelungelo lesibonelelo ngokusemthethweni.
Sizibekela imigqaliselo yokujongana nebango lakho nokuhlawula isibonelelo sakho kwithuba leentsuku ezingama-90.
Siya kukucebisa ngelungelo lakho lokubhena kwimeko yokukhatywa, yokumiswa neyokucinywa
Ukuthatha isigqibo.
Ukuba senza isigqibo malunga nesicelo sakho sesibonelelo yaye ucinga ukuba siyimpazamo, okanye ungathanda ulwazi oluthile olongezelelweyo malunga nesigqibo, ungenza okulandelayo:
Ukusicela ukuba sichaze isigqibo ngokubanzi yaye siya kusebenzisana nesicelo sakho.
Ungenza isibheno malunga nesigqibo sethu kuphela kwithuba leentsuku ezingama-30 zomhla weleta yesigqibo.
Ungafikelela ifayili yakho malunga naluphi ulwazi onokulufuna.
Uxanduva lwakho luya kuba
Ukusibonelela ngokulandelayo:
Idilesi yakho echanekileyo yeposi neyendawo yokuhlala.
Iinguqu kwiimeko zakho zobuqu ezifana nengeniso, idilesi, imeko yezempilo, njl.njl.
Ulwazi okanye inkcazo enyanisekileyo, echanekileyo nepheleleyo ngamaxa onke.
Impendulo ekhawulezileyo kuyo yonke imbhalelwano yethu equka iinkqubo zokuhlola okanye naluphi olunye ulwazi olucelwe kuwe.
Ingaba awonwabanga ziinkonzo zethu?
Ukuba awonwabanga yinkonzo yethu ngenxa yoku:
Sithathe ixesha elide kakhulu ukulungisa isibonelelo sakho kunye/okanye awuyifumananga ngethuba intlawulo yakho.
Ukuziphatha kwegosa lethu akuthandekanga.
Umsebenzi wethu wenze impazamo kwisicelo sakho okanye ukunike icebiso eliphosakeleyo.
Malunga nasiphi isiphosiso ngenjongo/ngempazamo kwicala lethu 
Sazise malunga naso yaye siya kusilungisa ngoko nangoko nasiphi isiphosiso esisenzileyo.  
Ukuba ufuna ukufaka isikhalazo, sicela usibhalele okanye usitsalele umnxeba ucele ukubhekiswa kwiqela lethu lenkathalelo yomxumi.
Siya kuxoxa nawe ngeenkonzo zethu.
Sinomdla kwizimvo zakho malunga neenkonzo zethu. 
Siya kusebenzisa ulwazi osinikayo ukuphucula iinkonzo zethu. 
Ngesicelo sithumelele impendulo malunga nayiphi yeendlela ezilandelayo:
Tsalela umnxeba isiza sethu seminxeba senombolo yetola lasimahla -0800 601 011
Gcwalisa ikhadi lomxumi lenkcazelo elifumaneka ngokubini kwiiofisi zethu neendawo zentlawulo.
Tyelela iwebhusayithi yethu apha www.sassa.gov.za
Tyelela nayiphi yeendawo zethu zonxinbelelwano. 
(Isithili, ingingqi, inkonzo neendawo zentlawulo)
Thumela uveliso olubhaliweyo kuyo nayiphi yeeofisi zethu.
Imibuzo okanye amagqabantshintshi malunga nale tshata
Ukuba udinga naluphi ulwazi olongezelelweyo malunga nale tshata, tsalela umnxeba enye yeeofisi zethu. 
Ungayifumana le tshata nge-Braille, ngeteyiphu yesandi okanye nge-CD, xa ucela.
Le Tshata iya kuqalisa ngomhla we-01/04/2007 yaye iya kuhlolwa unyaka nonyaka ukuhlangabezana namagqabantshintshi akho.
<Doc02>
IiNkcukacha-manani eMzantsi Afrika – iiNdaba
Ngaphakathi kweeNkcukacha-manani: Intswelo yeenkcukacha-manani iya kwanda njengoko idemokrasi isendela
Eli nqaku lapapashwa ngokwentsusa kwi-Business Report yomhla wesi-05 kweyeThupha 2004
Kwiveki ephelileyo ndizimase intlanganiso yebhodi ecebisayo yommandla yeSiza soQeqesho seeNkcukacha-manani seMpuma-Afrika eTanzania, apho ndibe nethuba lokuzimasa umsitho wothweso-zidanga wonyaka wama -39 wesiza, apho amalungu abasebenzi amahlanu eziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika ethathe inxaxheba.
Uqeqesho lwabasebenzi beziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika lifuthe lombutho. 
Kwakamsinya emva kokuba ndalathelwe ukuba ngusonkcukacha-manani jikelele, iziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika, ngokudibeneyo neQumrhu leeNkcukacha-manani, indulule ukufuna okungxamisekileyo kwamaziko anikela ngoqeqesho olufanelekileyo lovimba weenkcukacha zoburhulumente.
Sichonge amaziko emfundo amabini: isiza soqeqesho e-Dar es Salaam, e-Tanzania, nesiza seZiko leeNkcukacha-manani noQoqosho oluSebenzayo e-Uganda.
Iziko loqeqesho lasekwa ngowe-1965 yiKomishini yoQoqosho eAfrika yeZizwe eziManyeneyo, uMbutho weeNkonzo eziQhelekileyo eMpuma-Afrika neNkqubo yoPhuhliso yeZizwe eziManyeneyo.
Ngowe-1977, urhulumente wase-Tanzania wathatha ulawulo lweziko, waze wandisa inani lamazwe aseAfrika eliwakhonzayo ukuya kwi-13.
Iziko lase-Uganda lasekwa ngowe-1969, ngokwesikhokelo-nkqubo esisemthethweni se-Makerere University.
Injongo yalo ecacisiweyo yayiluqeqesho lomgangatho ophezulu weengcali kwiinkcukacha-manani noqoqosho olusebenzayo.
Kwithuba leminyaka emithathu edlulileyo, iziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika belithumela amalungu abasebenzi kula maziko. 
Kunyaka ophelileyo, iqela lokuqala lithweswe izidanga. 
Njengokuba bebuyile, babonise impucuko enkulukazi ekwenzeni umsebenzi, apho abanye babo bephethe izithuba zolawulo.
Nangona kunjalo, iziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika lijongene nemingeni emitsha. 
Intswelo yolwazi lweenkcukacha-manani malunga nokuthatha izigqibo, kuwo onke amathala karhulumente, yande kakhulu gqitha. 
Ngokukodwa, abantu abaqeqeshelwe ukuqokelela nokusebenzisa ulwazi lweenkcukacha-manani kumgangatho kamasipala bafuneka ngokubalulekileyo.
Ukwanelisa le ntswelo, kuya kufuneka siqeqeshe abantu ngesantya sobuncinane bama-2 000 ngonyaka. 
Iziko loqeqesho lase-Tanzania kunye neZiko leeNkcukacha-manani noQoqosho oluSebenzayo laseUganda womabini akanako ukumelana nentswelo ephakeme kangaka.
Xa kuvulwa inkomfa yoMbutho weeNkcukacha-manani waseMzatsi Afrika kunyaka ophelileyo, umphathiswa wezemali u-Trevor Manuel wacela umngeni kwiiyunivesithi zaseMzantsi Afrika ukuba  zijongane nokunqongophala kwezakhono zeenkcukacha-manani ezifumanekayo ukuncedisa urhulumente ekwenzeni izigqibo ezisekelwe kulwazi oluchanekileyo lweenkcukacha-manani.
Iziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika liqalise iingxoxo neeyunivesithi ngenjongo yokuqalisa uqeqesho olunjalo. 
Nangona kunjalo, njengangoku ayikho iyunivesithi yaseMzantsi Afrika enikela ngoludwe lwezifundo zeenkcukacha-manani zoburhulumente.
Iziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika liqalise liceba ukuseka isiza soqeqesho seenkcukacha-manani kwixesha elikufuphi elizayo, elinikela ngoqeqesho lweenkcukacha-manani zikarhulumente ukwenzela ngokubini abasebenzi bangaphakathi kwakunye namagosa avela kwamanye amasebe.
Ukwamkela inkqubo yesizwe yeenkcukacha-manani kuya kuba nesiphumo sentswelo yokuseka amacandelo eenkcukacha-manani kumasebe ahlukeneyo karhulumente, kwandise nentswelo enkulu yeengcali zezakhono zeenkcukacha-manani.
Nangona kunjalo, isakhono sokuphuhlisa iinkcukacha-manani kunxulumene nentswelo engaphezulu kwekarhulumente malunga nolwazi oluchanekileyo.
Iinkcukacha-manani zisingisa kumbindi wedemokrasi. 
U-HG Wells, ekuqaleni kwenkulungwane yama-20, wacinga ukuba kwixesha elizayo, iinkcukacha-manani ziya kufuneka kubemi njengoko isakhono sokufunda nokubhala sifuneka.
Iinkcukacha-manani zoluntu yimpumelelo yakutshanje yenkcubeko ephuhliswe kukufika kwedemokrasi. 
Kwimeko yaseAfrika, apho idemokhrasi iluluvo lwakutshanje, siya kubona ukwanda okuphawulekayo kwimfuno yeenkcukacha-manani zoluntu njengoko idemokhrasi isendela.
Iingcali zeenkcukacha-manani ngabalondolozi beenqobo zedemokrasi zokwenza izinto elubala kwimilinganiselo nofikelelo, ngako oko nokuba noxanduva.
Yiyo into engundoqo kwimfuno yokwandisa isakhono seenkcukacha-manani, nokuphuhlisa amaziko afunekayo ukwenzela ukwanda okukhulu nokukhawulezayo ekufundiseni oovimba  bakarhulumente beenkcukacha.
U-Pali Lehohla ngusonkcukacha-manani jikelele nentloko yeziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika.
Malunga nolwazi olongezelelweyo ngeziko leeNkcukacha-manani laseMzantsi Afrika neemveliso zalo, tyelela apha www.statssa.gov.za okanye tsalela umnxeba apha (012) 310-8600
<Doc03>
IiNtsuku zobuQuquzeleli bePolitiki ezili-16: ingaba ubusazi?
Ukusuka ngowe-1994, uRhulumente uphuhlise umthetho wokulungisa izinto eziphosakeleyo ezichaphazela abasetyhini nabantwana.
UMthetho wokuKhuthaza ukuLingana nokuThintela uCalulo oluneKhethe, wama-2000 waphunyezwa ukuqinisekisa ukuba wonke ubani wonwabela amalungelo oMgaqo-siseko.
Lo Mthetho uqinisekisa ukuba abasetyhini banokonwabela okufanayo kwamalungelo neenkululeko, ekulungiseni iziphoso zexesha elidlulileyo.
UMthetho woBulungisa kwiNgqesho, we-1998 uqinisekisa ukuba ucalulo kwingqesho, kwisikhundla nengeniso phakathi kwemalike yomsebenzi esisiphumo semithetho yocalucalulo luyapheliswa. 
Ukhuthaza ubumeli obunobulungisa babantu basetyhini kwanabanye ababefudula bebandezwa ngokwembali kuyo yonke imigangatho yoluntu nemibutho yabucala.
UMthetho woLondolozo, we-1998 uqinisekisa amalungelo omntwana kumgangatho wokuphila owaneleyo ukwenzela uphuhliso lomzimba, lwengqondo, lomphemfumlo nolwentlalo. 
UMthetho uqinisekisa ukuba ulondolozo lomntwana luyafunyanwa kubazali okanye abanye abantu abanoxanduva ngokwezemali malunga nomntwana.
UMthetho woDushe lwaseKhaya, we-1998 waphunyezwa ukubonelela abasinde kudushe olona khuselo lukhulu kwimpatho-mbi yasekhaya. 
Abasetyhini, abazizisulu zodushe lwasekhaya, ngoku banoncedo lomthetho oluya kuqinisekisa ukhuselo lwabo.
UMthetho waBantwana, wama-2005 noMthetho waBantwana oLungiswayo, wama-2007 uyilwe ukuba phakathi kwezinye izinto, ukhusele umntwana kwimpatho embi, ukungahoywa, ukunyeliswa okanye ukuthotywa.
Urhulumente uphumeze nokuxhasa amancedo amaninzi akhusela isidima sobuntu sabasetyhini nesabantwana.
ITshata yaMalungelo aBantwana iyahlolwa yaye ihlaziyiwe ukuba kananjalo iquke imiceli-mngeni emitsha efana nokusebenzisa abantwana njengezisetyenziswa zoburheletya nokubeka abantwana esichengeni sezinto zoburheletya.
URhulumente usabele kumngeni wokutshatisa abantwana ngenkani kubantu abadala phantsi kokusithela ngesiko elibizwa "Ukuthwala". 
URhulumente uzibophelele ukuqinisekisa ukuba iinkqubo zesiko nezinye zihambelana noMgaqo-siseko yaye zihambelana nomthetho.
Inkqubo iyaqulunqwa yokuseka kwakhona imibutho ekhethekileyo yamapolisa ajongana nezenzo zolwaphulo-mthetho ezingqamene nezenzo zolwaphulo-mthetho zasekhaya nezesondo nezinye iimeko zolwaphulo-mthetho ezibhekiswe kwabasetyhini nabantwana. 
Ukusekwa kwemibutho ekhethekileyo kuya kusebenzisa ubuchule obufunekayo ukuphakamisa ulawulo nokutshutshisa ngempumelelo iimeko zolwaphulo-mthetho ezichaphazela abasetyhini nabantwana.  
Njengangoku kukho amaziko ali-17 abizwa amaZiko eNkathalelo ayiThuthuzela asekwe ukucanda ilizwe kubahlali abaneziganeko eziphezulu zodushe lwezesondo. 
Amaziko abonelela ngeenkonzo zempilo nentlalontle yaye aqalisa iinkqubo ezinempumelelo zokuxela nokutshutshisa izenzo zolwaphulo-mthetho ngendlela enesidima nenkathalelo yokusingqongileyo ziingcali eziqeqeshiweyo.
Iingxowamali zokuFumana kwakhona iiMpahla zoLwaphulo-mthetho zisetyenziswe ukuxhobisa ngengxowamali iiprojekthi ezi-19 zogunyaziso.
IsaLathiso seeNkonzo zamaXhoba oDushe noLwaphulo-mthetho esiqulathe iinkonzo  ezinikelwa yimibutho karhulumente neyentlalontle yoluntu engaphezulu kwe-1 500 efunyanwa kuwo onke amaphondo siphuhlisiwe. 
Isalathiso sixhobisa abantu ukufikelela kwiinkonzo ezifumanekayo kwimimandla yabo.
Amalungiselelo anobuhlobo kumaxhoba asekiwe kwizikhululo zamapolisa zeendawo zezenzo ezininzi zolwaphumo-mthetho
Iinkundla eziKhethekileyo zamaTyala ezeSondo ziphuhlisiwe.
UmThetho woDushe lwaseKhaya ubonelele ngokuthi amakhusi asekwe. 
Njengangoku kukho amakhusi angama-96 eMzantsi Afrika, ukusuka kwangama-39 ngowama-2001.
Amalungelo eTshata yamaXhoba aguqulwa ukuba yinyaniso ekhoyo malunga namaxhoba olwaphulo-mthetho ngokusebenzisana neNkqubo yoBulungisa yamaXhoba
Le Tshata iqukiwe kwiiNkonzo zeyona Migangatho iPhantsi yeeNkozo zaMaxhoba oLwaphulo-mthetho, emisela isakhelo esisemthethweni samaxhoba ukubanga amalungelo awo eenkonzo ezilindelweyo kwiNkqubo yoBulungisa yaMaxhoba. 
Ngokuphumeza iTshata yaMaxhoba, inani leentsuku ezithathiweyo ukugqiba ityala kwiNkundla yeziTyholo zeSondo lehlile ukusuka kuma-285 ukuya kwi-142.
iTshata kananjalo yimfuneko malunga noRhulumente waseMzantsi Afrika ukwanelisa iimfanelo zakhe zezizwe ngezizwe ngokweSibhengezo seZizwe eziManyeneyo (UN) zesiSeko seeNqobo zoBulungisa ukwenzela amaXhoba oLwaphulo-mthetho noSetyenziso lwaMandla ngoBugwenxa.
Ukusebenzisana kwezizwe ngezizwe ukujongana nemiceli-mngeni yodushe ngokuchasene nabasetyhini nabantwana.
UMzantsi Afrika unikele ngengxelo yawo yenkqubela eyenziweyo yokuphumeza iMvumelwano yokuNciphisa ucalucalulo ngokuchasene nabasetyhini kwikomiti ye-UN CEDAW.
UMzantsi Afrika uhlinzeke iNtlanganiso ya Baphathiswa yoLuntu loPhuhliso lweAfrika eseZantsi (SADC) (ngomhla we-09 kweyeDwarha) ukuqukumbela isicwangciso seminyaka eli-10 sommandla sobuchule benyathelo elichasene nentengiso yabantu, ngokukodwa abasetyhini nabantwana.
IsiVumelwano soMnqophiso seSADC seSini noPhuhliso  sichaza ukuba aMazwe angaMalungu e-SADC ngowama- 2015 aya kuba emisele umthetho olwa nempatho-mbi yezesondo.
UMzantsi Afrika uhlinzeke iNtlanganiso yaBaphathi baMazwe oMmandla yoBulungisa bezeSini (ngomhla we-9–10 kweyeNkanga 2009), ngokudibanisa abameli abavela kumazwe aseAfrika ukwabelana ngamava nezona nkqubo zilungileyo zokuphelisa udushe olusekelwe kwezesondo nesini.
Musa ukujonga ecaleni, thatha inyathelo ngokuchasene nempatho-mbi
<Doc04>
INgxelo yoBuwedwa
ISebe leeNdawo zokuHlala lizinikele ukukhusela ubuwedwa bakho nophuhliso lobuchwepheshe olukunika awona mava anamandla nakhuselekileyo othungelwano lwe-inthanethi. 
Le Ngxelo yoBuwedwa isebenza kwiWebhusayithi yeSebe leeNdawo zokuHlala yaye ilawula uqokelelo lolwazi oluqokelelweyo nentsebenziso. 
Ngokusebenzisa iwebhusayithi yeSebe leeNdawo zokuHlala, unikela ngemvume yemisebenzi yolwazi oluqokelelweyo ezichaziweyo kule ngxelo.
Ingqokelelo yoLwazi lwakho loBuqu
ISebe leeNdawo zokuHlala liqokelela ulwazi lobuqu olunokuchongeka, olufana nedilesi yakho ye-imeyili, igama, idilesi yasekhaya okanye yasemsebenzini okanye inombolo yomnxeba. 
ISebe leeNdawo zokuHlala kananjalo liqokelela ulwazi lweenkcukacha zobuqu ezingenagama, ulungelulo olulodwa kuwe, olufana nekhowudi ye-ZIP, ubudala, isini, iziqhelo, imidla neentandokazi.
Kukho kananjalo ulwazi malunga nobuxhakaxhaka bekhompyutha yakho nezisetyenziswa eziqokelelwa ngokuzenzekela liSebe leeNdawo zokuHlala. 
Olu lwazi lungaquka: idilesi yakho ye-IP, uhlobo lwesikhangelisi, amagama emimandla, amaxesha ofikelelo kwakunye needilesi zewebhusayithi zokubhekisa. 
Olu lwazi lusetyenziswa liSebe leeNdawo zokuHlala malunga nokusebenza kwenkonzo, ukugcina udidi lwenkonzo, nokunikela ngeenkcukacha-manani ngokubanzi malunga nokusetyenziswa kwewebhusayithi yeSebe leeNdawo zokuHlala.
Nceda ukhumbule ukuthi ukuba ubhengeza ngqo ulwazi lwakho lobuqu oluchongekayo okanye ulwazi oluqokelelweyo lobuqu oluntununtunu  ngeebhodi zemiyalezo yoluntu, olu lwazi lungaqokelelwa yaye lusetyenziswe ngabanye. 
Qaphela: ISebe leeNdawo zokuHlala alifundi naluphi unxibelelwano lwakho lwangasese kunxinbelelwano lweintanethi.
ISebe leeNdawo zokuHlala likukhuthaza ukuhlola iingxelo zobuwedwa zeewebhusayithi okhetha ukuziqhagamshela ezivela kwiSebe leeNdawo zokuHlala ukuze uqonde ukuba ezo webhusayithi ziqokelela, zisebenzisa yaye zabelana njani ngolwazi lwakho. 
ISebe leeNdawo zokuHlala alinalo uxanduva lweengxelo zobuwedwa okanye esinye isiqulatho kwiiwebhusayithi ezingaphandle kweSebe leeNdawo zokuHlala kwakunye neewebhusayithi zosapho lweSebe leeNdawo zokuHlala.
Usetyenziso loLwazi lwakho loBuqu
ISebe leeNdawo zokuHlala liqokelela yaye lisebenzise ulwazi lwakho lobuqu ukuqhuba iwebhusayithi yeSebe leeNdawo zokuHlala nokunikela iinkonzo ozicelileyo. 
ISebe leeNdawo zokuHlala kananjalo lisebenzisa ulwazi lwakho lobuqu oluchongekayo ukukwazisa ngezinye iimveliso okanye iinkonzo ezifumanekayo kwiSebe leeNdawo zokuHlala neemanyano zalo. 
ISebe leeNdawo zokuHlala kananjalo linganxibelelana nawe ngeemvavanyo ukuqhuba uphando malunga noluvo lwakho ngeenkonzo zangoku okanye ngeenkonzo ezintsha ezinokwenziwa zinikelwe.
ISebe leeNdawo zokuHlala alithengisi, liqeshe okanye liqeshise ngezintlu zomthengi kwabanye abantu. 
ISebe leeNdawo zokuHlala linganako, ngamaxesha ngamaxesha, ukuqhagamshelana nawe egameni labahlulelani balo beshishini bangaphandle malunga nomnikelo othile onokuba nomdla kuwo. 
Kwezo meko, ulwazi lwakho olulodwa lobuqu oluchongekayo (i-imeyili, igama, idilesi, inombolo yomnxeba) alugqithiselwa komnye umntu. 
Ngaphezu koko, iSebe leeNdawo zokuHlala lingabelana ngolwazi oluqokelelweyo nabahlulelane abathembekileyo ukusinceda ukwenza uhlahlelo lweenkcukacha-manani, likuthumelele nge-imeyili okanye ngeposi, linikele ngenkxaso yomthengi, okanye lihlele malunga nezinto ezithunyelwayo. 
Bonke abanye abantu abanjalo bathintelwe ekusebenziseni ulwazi lwakho lobuqu ngaphandle kokunikela ngezi nkonzo kwiSebe leeNdawo zokuHlala, yaye kulindelwe ukuba balondoloze ubumfihlo bolwazi lwakho.
ISebe leeNdawo zokuHlala alisebenzisi okanye libhengeze ulwazi lobuqu oluntununtunu, olufana nohlanga, unqulo, okanye umanyano lwezopolitiko, ngaphandle kwemvume yakho ecacileyo.
ISebe leeNdawo zokuHlala ligcina umkhondo weewebhusayithi namaphepha atyelelwa ngabathengi balo ngaphakathi kweSebe leeNdawo zokuHlala, ngenjongo yokumisela ukuba zeziphi iinkonzo zeSebe leeNdawo zokuHlala ezithandwa ngokugqithisileyo. 
Olu lwazi oluqokelelweyo lusetyenziswa ukunikela ngesiqulatho esakhiweyo nokwazisa ngaphakathi kweSebe leeNdawo zokuHlala kubaxumi abo ukuziphatha kwabo kubonisa ukuba banomdla kwicandelo lomba othile.
Iiwebhusayithi zeSebe leeNdawo zokuHlala ziya kuxela ulwazi lwakho lobuqu, ngaphandle kwesaziso, kuphela ukuba kufuneka lenze njalo ngumthetho okanye ngomoya omhle nenkolo yokuba inyathelo elinjalo liyafuneka ukuze: (a) kulungelelaniswe nemimiselo yomthetho okanye kuthotyelwe iinkqubo zomthetho ezithunyelwe kwiSebe leeNdawo zokuHlala okanye isiza; (b) kukhuselwe yaye kuthethelelwe amalungelo okanye impahla yeSebe leeNdawo zokuHlala; yaye, (c) kusetyenzwe phantsi kweemeko ezingxamisekileyo ukukhusela ukhuseleko lobuqu lwabasebenzisi beSebe leeNdawo zokuHlala, okanye uluntu.
Usetyenziso lwesiKhangelisi esincinci sekhompyutha
Iwebhusayithi yeSebe leeNdawo zokuHlala isebenzisa "izikhangelisi ezincinci" ukukunceda ukwenza ukusebenza kwakho kwiwebhusayithi kube kokobuqu. 
Isikhangelisi esincinci yifayili yombhalo ebekwa kwidiski elikhuni ngumnikeli wekhasi lewebhusayithi. 
Izikhangelisi ezincinci azinako ukusetyenziswa ukuqhuba iinkqubo okanye ukuthumela iivirusi kwikhompyutha yakho. 
Izikhangelisi ezincinci zabelwa kuwe ngokukodwa, yaye zingafundwa kuphela ngumnikeli wewebhusayithi kummandla othumele isikhangelisi esincinci kuwe.
Enye yeenjongo ezingundoqo zezikhangelisi ezincinci kukunikela ngomqondiso oncedayo wokukongela ixesha. 
Injongo yesikhangelisi esincinci kukuxelela umnikeli wewebhusayithi ukuthi ubuyile kwiphepha elingundoqo. 
Ukwenza umzekelo, ukuba ushicilela isaziso sakho kumaphepha eSebe leeNdawo zokuHlala, okanye ubhalisa kwisiza okanye kwiinkonzo zeSebe leeNdawo zokuHlala, isikhangelisi esincinci sinceda iSebe leeNdawo zokuHlala ukubuyisa ulwazi lwakho olungundoqo  kumatyelelo alandelayo. 
Oku kwenza lula inkqubo yokubhalisa ulwazi lwakho lobuqu, olufana nedilesi zokuthumela izikweliti, iidilesi zokuthumela iimpahla, njalo njalo. 
Xa ubuyela kwiwebhusayithi efanayo yeSebe leeNdawo zokuHlala, ulwazi onikele ngalo ngaphambili lungabuyiswa, ngako oko ungasebenzisa lula iimpawu zeSebe leeNdawo zokuHlala ozakhileyo.
Unako ukwamkela okanye ukulandula izikhangelisi ezincinci. 
Uninzi lwezikhangelisi zewebhusayithi zamkela izikhangelisi ezincinci ngokuzenzekelayo, kodwa ngamaxa amaninzi unganako ukulungisa isimo sesikhangelisi sakho ukulandula izikhangelisi ezincinci ukuba ukhetha njalo. 
Ukuba ukhetha ukulandula izikhangelisi ezincinci, kunokwenzeka ungabinako ukufumana amava apheleleyo eempawu ezisebenzisanayo zeSebe leeNdawo zokuHlala okanye iiwebhusayithi ozityelelayo.
Ukhuseleko loLwazi loBuqu
ISebe leeNdawo zokuHlala likhusela ulwazi lwakho lobuqu ukuba lufikelelwe, lusetyenziswe okanye lutyhilwe ngaphandle kogunyaziso. 
ISebe leeNdawo zokuHlala likhusela ulwazi lobuqu oluchongekayo olunikela kwiinkonzo zekhompyutha ngendlela elawulwayo, kwimekobume yokhuseleko, ekhuselweyo ukufikelelwa ukusetyenziswa okanye ukutyhilwa ngaphandle kogunyaziso.
Xa ulwazi lobuqu (olufana nenombolo yekhadi lemali) ithunyelwa kwezinye iiwebhusayithi, ikhuselwa ngokusebenzisa umbhalo ofihlakeleyo, ofana nomthetho wokuziphatha woMaleko oKhuselekileyo weSiseko (SSL).
Iinguqu kule Ngxelo
ISebe leeNdawo zokuHlala ngamaxesha ngamaxesha liya kuhlaziya le Ngxelo yoBuwedwa ukubonakalisa iimpendulo zenkampani nomxumi. 
ISebe leeNdawo zokuHlala likukhuthaza ukuhlola ngamaxesha athile le Ngxelo ukwaziswa ngendlela iSebe leeNdawo zokuHlala likhusela ngayo ulwazi lwakho.
Ulwazi loQhagamshelwano
ISebe leeNdawo zokuHlala liyawamkela amagqabantshintshi akho malunga nale Ngxelo yoBuwedwa. 
Ukuba ukholwa ukuba iSebe leeNdawo zokuHlala alibambelelanga kule Ngxelo yoBuwedwa, ngesicelo nxibelelana neSebe leeNdawo zokuHlala kule dilesi webmaster@kznhousing.gov.za.
Siya kusebenzisa iinzame ezamkelekileyo ngokwezoqoqosho ukumisela ngokukhawuleza nokulungisa ingxaki.
<Doc05>
Intetho yeNdunankulu u-Ebrahim Rasool kuMsitho wokuBhiyoza nabaFundi beMatriki
Namhlanje size apha ukuvuyisana nabafundi bethu abaphumelele emagqabini bematriki.
Sithi kubo: Nisebenze kakuhle! Sinebhongo ngani, iPhondo neLizwe zinebhongo ngani, abazali benu banebhongo ngani, yaye okubaluleke kakhulu kufuneka nani nibe nebhongo ngeziqu zenu.
Isizathu sokuba sivuselele iqhayiya ngethuba elifana neli, kukuxabisa inyaniso yokuba ithuba lempumelelo liyavela kwixesha elidana lobunzima nokuzincama, into yokuba usuku lwanamhlanje limele ithuba lokucaca kwesiphumo seemeko ezingachazwa ngcono njengokuntsonkotha.
Imatriki intsonkothile.
Kwithuba leminyaka elishumi egqithileyo kuye kwafuneka sishenxise yonke inkqubo yemfundo ukuphuma kwisiqhelo sobandlululo. 
Kumgama omkhulu siphumelele ngokwemimiselo yokudibanisa, isilabhasi eyodwa noviwo, amanani amakhulu abo babhale baze baphumelela imatriki, nokuqonda ukuba imfundo kananjalo yanelisa iimfuno ezingaphaya komntu – kwanokuthi uqoqosho lonke luxhomekeke kwizakhono ezinikelwa yinkqubo yemfundo.
Imatriki ngokwenene intsonkothile.
Iinkokheli zethu ezidibene apha e-Leeuwenhof ngaphandle kokuthandabuza zezona zilungileyo esinazo, abo bagqwesileyo, nabo abafanelwe zizo zonke izincomo ezinokuhlanganiswa leli Phondo.
Ukanti iingcinga zethu ziya nakuma-71% esizwe kwithuba leminyaka engama-20 abangafezanga imfundo yasesekondari, ngokusondeleyo kwisiqingatha sama-80 000 sabo bangene kwiBanga loku-1 nani kwiminyaka eli-12 egqithileyo abangabhalanga iimviwo ngowama-2004 ngenxa yokuba bashiyeke endleleni, kwakunye nabaninzi ababhalileyo, kodwa ngenxa yesifundo nokhetho lwebanga, banazo iziqiniselo zematriki yaye abangenako ukwamkelwa luqoqosho okanye imfundo ephakamileyo.
Imatriki imbaxa nangaphezulu kwenyaniso yokuba niziifestile zethu zevenkile. 
Isizwe sigweba ingomso lethu ngokusebenza kwenu. 
Baseka ithemba labo kwintlalontle yenu. 
Baseka ithemba labo kwingomso lotyalomali lwethu kwinkqubo yemfundo edibana ngeli thuba lokubhiyoza. 
Yaye ewe, esona silayi sikhulu ngokubini solwabiwomali eselizwe nesephondo siya kwimfundo
Lo nyaka kuphela, ukugcina ingqesho yootitshala abangama-2000 kuye kwafuneka siphambukise imali ukusuka kwelinye iphondo ukuya kwimfundo ukuya kweminye imisebenzi yemfundo. 
Kufuneka sinyuse utyalomali lwethu ukuya kwizikolo ezingamahlwempu ukwenzela ukuba xa kusanda amanani ulingano lwemfundo luvakale ngenkolo enkulu kwingomso lesikolo komnye nomnye umzi-dolophu.
Okubaluleke nangakumbi, kukuba uMphathiswa u-Dugmore noMlawuli Jikelele u-Swartz, sinembumbulu enye ekuveliseni isiCwangciso seMithombo yabaSebenzi ukuthethelela lonke olu tyalomali. 
Sidinga ukuvelisa abazuzi bematriki abangqongqo kwizinto abazixabisileyo, abaphume izandla kwiziphumo zabo, abafanelwe luqoqosho oluchanekileyo, abahambelana noqoqosho, abathembekile kuluntu labo, yaye abalulutho kuluntu.
Nimele la mathemba esizokuwabhiyozela apha namhlanje. 
Nimele onke la mathemba njengoko sisakha iKhaya lethu Sonke. 
Sibhiyozela iimpumelelo zenu ngenxa yokuba nizilile yaye nasebenza ngamandla, abazali benu bazilile yaye banigcina esikolweni, yaye noluntu lwenu lwazila yaye lwenza utyalomali kwingomso lenu.
Abaninzi bathandabuza ixabiso lokuvuyela iziphumo zematriki nezintsonkotho zazo nenyaniso yokuba isenokubonisa intsalela yenkqubo yocalucalulo. 
Nini kuphela abangoyisa oku ngokukhuthala nokuzimisela ngengqondo ukwakha iKhaya lethu Sonke, elo elingenalo ucalucalulo yaye elidibene nangakumbi.
Oku kufuneka kubonakale kuzo zonke izinto enizikhethayo ukusuka ngoku ukuya phambili.
Ukuza kuthi ga ngoku bekufuneka nikhethe nje ukuba nisebenze nzima kangakanani. 
Isatifiketi senu sematriki sinivumela nokuninyanzela ukwenza izigqibo nezinto enizikhethayo malunga nohlobo lomntu enifuna ukuba lulo nobomi enifuna ukubuphila.
Sivuyisana nani yaye sininqwenelela amathamsanqa.
<Doc06>
Ubuthunywa beProjekthi kaRhulumente yoLawulo loNxibelelwano lowama-2010 bobokuthi:
kulungiselelwe isicwangciso sokuphumelela ukunxibelelana ngeenjongo zokuhlinzeka iNdebe yeHlabathi yeFIFA yokuQala eAfrika
ukwenza konke okusemandleni ngeli thuba elikhethekileyo ukwazisa nokuqhubeka ukwakha ubumbano nebhongo phakathi kwabemi boMzantsi Afrika
ukuphembelela ulutsha
ukuthengisa ilizwe kwihlabathi
ukudala umoya wonxibelelwano onceda eli thuba ukukhawulezisa uphuhliso nokwandisa amathuba
ukwakha ubumbano lwamaAfrika.
Oku kuya kufikelelwa ngokuthi:
kubonelelwe ngobunkokheli nolungelelaniso lonxibelelwano lukarhulumente ukwenzela iNdebe yeHlabathi ka-2010
ukwakha ulwahlulelwano lukazwelonke loluntu nabanxibelelani babucala kuzo zonke izifundo, kwakunye nokwenza ubudlelwane nabanxibelelani kwilizwekazi nokuthi saa kwezizwe, ukuze ngokudibeneyo ilizwe nelizwekazi zibe nako ukungcamla amathuba olu nxibelelwano lwethuba lobomi
Ukuthatha uxanduva oluphambili lweeprojekthi zikarhulumente zonxibelelwano lweNdebe yeSoka yeHlabathi yowama-2010.
<Doc07>
Imimiselo yeSizwe yeNdlela yeziThuthi eLungisiweyo ukuphucula ukhuseleko ezindleleni
E-POLOKWANE: Imimiselo yeSizwe yeNdlela yeziThuthi ilungisiwe. 
Lubizwa uLungiso lweShumi elinesixhenxe yaye lungena entsebenzweni lakupapashwa.
ISebe lezeeNdlela neziThuthi lazisa abaqhubi bezithuthi ngezilungiso ezi zezi:
Izithuthi zemoto ezintsha ezibhaliswe emva komhla woku-01 kweyeThupha 2010 kufuneka iipleyiti zenombolo zifakelwe ngeerivethi eziqhashumbayo okanye ngezikrufu.  
Ukuba ayinako ukufakelwa kwisithuthi kufuneka ifakelwe kwibrakethi ethobela i-SANS 973. 
Olu lungiso luya kunciphisa amatyala nezenzo zolwaphulomthetho namatyala olwaphulomthetho awenziwa ngabaqhubi bezithuthi abasusa lula ipleyiti zeenombolo ukuze zingabinako ukulandelwa ngomkhondo. 
Akunako ukubalula ukususa ipleyiti yeenombolo nokuyibuyisela emva kokwenza ulwaphulomthetho njengoko iya kudala iindleko ezongezelelweyo. 
Ipleyiti yeenombolo yenziwe ngealuminiyam ekuya kuba nzima ukuyitshisa ngaphaya kokuqondwa kwindawo yengozi.
Ukusuka ngomhla woku-1 kweyoMdumba 2011 abantu abafumana iilayisensi zokuqhuba zekhowudi ye-C, C1, EC okanye EC1 abanakuvunyelwa ukuqhuba imoto efuna ilayisensi yekhowudi engu-B okanye ikhowudi yelayisensi engu-EB (ngemimiselo emidala umntu onekhowudi engu-10, 11, 13 okanye  u-14 yelayisensi akanako ukuqhuba isithuthi esifuna ikhowudi yelayisensi engu-08).  
Oku kuya kusebenza kuphela kubanini-layisensi abatsha. 
Inani elikhulu labaceli belayisensi yokufunda ukuqhuba bacela iilayisensi zokuqhuba izithuthi ezinzima ngokuphikisana neemoto ezilula ukuze baphephe iimvavanyo zokupakisha ngokuxwesa ukwenza umzekelo. 
Inyaniso yeyokuba bakuba befumene iilayisensi zezithuthi ezinzima, baqhuba izithuthi ezilula ezo bangaqhelanga izinto zokuzilawula yaye bagqibele bebandakanyeka ezingozini.
Kananjalo kulindelwa ukuba bonke abo baqhubi abafumene iilayisensi zokuqhuba zezithuthi ezikhulu bafumane iiMvume zokuQhuba zobuNgcali, kodwa iinkcukacha-manani zibonisa into ehlukileyo. 
Oku kungqina inyaniso yokuba abenzi bezicelo bafuna ilayisensi yokuqhuba isithuthi esilula hayi izithuthi ezinzima.
IziXhobo zoLawulo lweCala lokuZinza ukwenzela iibhasi ezincinci neziphakathi zifakwe entsebenzweni ngenkqubo yesiqiniselo esiyinxenye yovavanyo lokulungela indlela.  
Sisebenza kuzo zonke iibhasi ezincinci neziphakathi yaye ingezizo kuphela izithuthi ezitsha ezisandula kwenziwa. 
Umnini wesithuthi esibhalisiweyo okanye ummeli kufuneka anikele ngefomu ezaliswe ngokukuko ye-DSCD kwisikhululo sovavanyo. 
Isixhobo soLawulo lweCala lokuZinza sisixhobo esithintela ithayara ukuphuma kwirim xa ithayara ligqabhuka xeshikweni isithuthi sihamba.
Isilungiso kuMmiselo 332 sapapashwa yaye safakwa kuluhlu lobungqina bezivavanyi zomphefumlo ezinokusetyenziswa ukuqokelela ubungqina nesiqiniselo esikhutshwa ngumenzi okanye umboneleli yaye singasetyenziswa njengobungqina ematyaleni,  ngokuyivelisa nje. 
Esi silungiso sifuna ukujongana nomba ophakanyiswe ngokunxulumene nokubasemthethweni kwesivavanyo somphefumlo ngokwemimiselo yecandelo 65(7) yoMthetho weSizwe weSiphithiphithi eNdleleni, owe-1996 yaye uthobela i-SABS 1793 yaye ingasetyenziswa ukuqinisekisa ubunzulu bealkoholi emphefumlweni. 
Ezilandelayo zizixhobo ezimiselweyo:
"Oku kufaneleke nangakumbi ngeli xesha lokuphumla njengoko lixhasa imizamo yethu yokulwa nokuqhutywa kunxiliwe ezindleleni zethu", kutsho i-MEC yeeNdlela noThutho yaseMpumalanga u-Pinky Kekana.
<Doc08>
IiNkonzo zeMpilo zaPhambi kokuBeleka
Amantombazana namakhosikazi akhulelweyo athunyelwa kwiinkonzo zabakhulelweyo okanye iiYunithi zaBongikazi zokuBeleka (MOUs) kwimimandla yasezidolophini, nakwiiklinikhi ezijikelezayo okanye ezisisigxina kwimimandla esemaphandleni. 
Ii-MOUs ziiyunithi zokubelekela eziqhutywa ngabongikazi ababelekisayo kwimimandla yoluntu kwinkathalelo yokuqala yempilo yezigulane.  
Kucetyiswa ukuba oomama abalindele ukubeleka babhukishe utyelelo lwabo lokuqala laseklinikhi ngaphambi kweeveki ezingama-20 okanye ngokukhawuleza emva koko.
Umama unikwa uvavanyo olupheleleyo lokuqala neengcebiso xa esiza kutyelelo lwakhe lokuqala lwaphambi kokubeleka, nolukwaziwa njengotyelelo lokubhukisha.  
Ukukhulelwa kubekwa iliso kuko kutyelelo lwarhoqo olulandelayo. 
Kukwabekwa iliso kakhulu kwimpilo kamama. 
Kuya kujongwa ubunzima bakhe, kuthathwe uxinzelelo lwakhe lwegazi kuze kuvavanywe nomchamo.
Ukuba akukho ziingxaki, kufuneka aphinde abuyele utyelelo lwakho lokuqala olulandelayo emva kweeveki ezimbini ukuze afumane iziphumo zovavanyo ngexesha lotyelelo lokubhukisha.
Emva koku, kufuneka abuyele eklinikhi rhoqo kwiiveki ezintandathu ukuya kwezingama-28, aphinde kwiiveki ezingama-34, emva koko njengoko ebonisiwe yikliniki/abasebenzi base-MOU (indlela ekuyiwa ngayo yohlukile ngokwemimandla).
Oomama abakhulelweyo yabaskrinwa kujongwa iingozi ezisenokubakho empilweni yabo kunye nempilo yosana olungekazalwa.
Amantombazana aziithineyija kunye namakhosikazi angaphezulu kweminyaka engama-35 akhulelweyo athathwa njengasengozini ephezulu kakhulu.
Oku kuthetha ukuba banganengxaki ngexesha lokukhulelwa nelokubeleka.
Amakhosikazi akhulelweyo nawo angabonwa njengengozi ephezulu ukuba banoxinzelelo lwegazi olunyukileyo, imbali ngofuzo olungamanga kakuhle, ukukhulelwa okuninzi kwakunye nokuba bebetyandiwe ngaphambili njengotyando lokubeleka umntwana.
Oomama abafunyaniswe beyingozi ephezulu baziswa phambili kumgangatho wesibini okanye ophezulu kwizibhedlele zokubeleka zezigulane zangaphandle, apho uphando olubanzi novavanyo lokuskrinwa lwenziwa khona.
Oomama abakhulelweyo abakwingozi ephezulu bacetyiswa ukuba baye kwiikliniki zokubelekela izigulane zangaphandle rhoqo.
Ukuba uya okokuqala kwisibonelelo sempilo, uya kucelwa ukuba ugcwalise ifomu ukuze uvulelwe ifowulda.
Yiza nencwadi yakho yesazisi i-ID, nawaphina amayeza owaselayo kunye nekhadi laseklinikhi okanye lasesibhedlele, ukuba ububhalisiwe ngaphambili kwisibonelelo.
Ukukhulelwa okukwizinga eliphantsi luyalawuleka kwii-MOUs (iiyunithi zokubelekela eziqhutywa ngabongikazi ababelekisayo kwimimandla yoluntu kwinkathalelo yokuqala yezigulane) kwimimandla esemaphandleni.
Ukukhulelwa okukwizinga eliphezulu luyalawuleka kwiikliniki zezigulane zangaphandle kwizibhedlele zemimandla esedolophini nasemaphandleni nezibhedlele eziphezulu.
<Doc09>
INkqubo eManyanisiweyo yeSondlo 
INkqubo eManyanisiweyo yeSondlo (INP) ijolise ekuphuculeni izinga lesondlo sabantu bebonke abahlala kwiphondo laseNtshona Koloni. 
Mininzi imiba ekule nkqubo.
Yintoni ukungondleki komzimba?
Ukungondleki komzimba yingxaki enkulu eMzantsi Afrika futhi ikwayinxenye enkulu ekuguleni kwabantwana nokufa.
Kuqikelelwa kuma-30% abantwana baseMzantsi Afrika ababonisa ukunqongophala kokondliwa ngokwaneleyo kwiminyaka yabo yokuqala ebomini babo.
Ukutya okunganelanga, ukugula nokudakumba kwasengqondweni nasentlalweni/ukwenzakala ngoonobangela abakhulu bokungondleki bomzimba
Indlala nokunqongophala koovimba yimiba esisiseko enegalelo kukungondleki komzimba.
I-NIP izama ukujongana nesi sifo esithe cwaka ngendlela ezininzi. 
Izongezo zabantwana
Kumgangatho wokuqala wenkathalelo yempilo abantwana abaxilongiweyo kwaze kwafunyaniswa ukuba abondlekanga (oku kuquka abantwana nabantu abadala abanesifo se-HIV nesephepha) baya kunikwa izongezelelo zokutya ukuquka isidlo sombona esomeleziweyo kunye nesiselo esinikeza amandla amakhulu.
Izongezelelo zinikezelwa kubaxhasi abaphawuliweyo ngokwamanqanaba.
Abasebenzi bezempilo bakwanikezela noncedo, ulwazi nemfundiso malunga nezidlo ezinempilo kwakunye nezona ndlela ezisempilweni zokwenza ukutya.
Iincutshe kwisondlo bakwanikezela iinkonzo ezizodwa kuluntu jikelele.
Ukuncancisa ibele
Ukunceda ekulweni ukungondleki komzimba ebantwaneni abancinci, abasebenzi bezempilo bakhuthaza amakhosikazi ukuba ancancise abantwana babo ubisi lwebele ukuya kwiinyanga ezintandathu ubudala kuze emva koko baqhubekeke ngokuncancisa ubisi lwebele ukongeza ekuqalisweni kokutya okufanelekileyo okufezekisayo, ade umntwana abeneminyaka emibini.
Ezinye iindlela zokondla kuxoxwa ngazo koomama abanesifo se-HIV.
Isibhedlele i-Vredendal neZiko lokuBeleka e-Groote Schuur zizibhedlele ezineMpatho eNtle Ebantwaneni kwiphondo ngokweNyathelo leSibhedlele esinempatho entle Ebantwaneni.
Ukubeka iliso ekukhuleni kwabantwana
Bonke abantwana bafakwa esikalini rhoqo njengenxenye yenkqubo yokubeka iliso ekukhuleni kwabantwana, isalathisi esibuthathaka sokujonga ukuba umntwana uyakhula na. 
Ubunzima bakhe bufakwa kwiKhadi leNdlela eya eMpilweni. 
Oonobangela bokwehla emzimbeni bayajongwa abanjengezifo ezosulelayo, ukunqongophala kokutya ekhaya nokungahoywa komntwana.
Izifo ezosulelayo zidlala indima enkulu kwabo bangondlekanga kwaye ezi zigulo zinyangwa kumgangatho wokuqala wenkathalelo yempilo.
Isifo sorhudo sinxulumene ikakhulu nokungacoceki kokusingqongileyo (unikezelo lococeko namanzi) nokungondliwa okanye izondlo ezingatshongo khona zosana, nezithi zilwenze lube sesichengeni kurhudo olukhulu noluthatha ixesha elide.
Ukudanjiswa kwendlala
Imizi ethwaxwa yindlala iphawuliwe yaze yagqithiselwa kwezinye zeenkqubo zikarhulumente zokudanjiswa kwendlala.
Ukhuseleko lokutya emizini luqwalaselwa ngokwamacandelo kwaye amanyathelo afanelekileyo nenkxaso ayanikezelwa.
Izongezelelo zeevithamini
Ukulawula intswelo yesondlo esingephi yinxenye ebalulekileyo yale nkonzo.
Izondlo ezingephi zizidlo zendalo ezinjengeevithamini neeminerali okanye izimbiwa, nezifumaneka zincinci ekutyeni kwaye zibaluleke kakhulu ekugcineni impilo efanelekileyo.
I-INP inikezela izongezelelo zikaVithamini A ebantwaneni ekujoliswe kubo.
Abantwana abanokunqongophala kukaVithamini A abanamizimba mikhulu, abakwazi ukukhula ngendlela efanelekileyo futhi basesichengeni sokufumana izifo ezosulelayo futhi basweleke ngenxa yazo.
Ukunqongophala kukaVithamini A kukonakalisa iliso futhi oku kokunye okungunobangela wokungaboni ebantwaneni.
Abantwana abanobunzima obuncinci xa bezalwa banikwa iipilisi zikaVithamini A, nezomeleza amajoni omzimba zikwanceda nophuhliso lokukhula komntwana.
Iintsana ezisusela kwiinyanga ezi-6-11 zifumana ithamo elinye likaVithamini A (100 000 IU) ukukhusela ukugula okukhulu.
Abantwana ukususela kwiinyanga ezili-12 ukuya kwiminyaka emihlanu banikwa ithamo elinye le-200 000 IU kwiinyanga ezili-12 kunye nethamo le-200 000 IU rhoqo kwiinyanga ezintandathu de babe neminyaka emihlanu ubudala.
Amathamo awongeziweyo kaVithamini A ayanikezelwa ebantwaneni abangondlekanga kakhulu, okanye abanezifo ezingapheliyo ezosulelayo ezinjengorhudo, imasisi nokosuleleka yintsholongwana kaGawulayo i-HIV. 
Ukukhutshwa kweentshulube emzimbeni
Ukwehla ngokwasemzimbeni ebantwaneni kungenziwa kukuhlaselwa ziintshulube kwaye oku kunganyangwa eklinikhi ngamayeza okukhupha iintshulube.
Iingcebiso zezidlo kwiimeko ezithile
Imfundiso ngezidlo, ulwazi neengcebiso ziyanikezelwa kwimigangatho iyonke yenkathalelo yabantu abathe banesifo sokushwabana okanye isitrowuku, igazi eliphezulu, uxinzelelo lwegazi oluphezulu, isifo seswekile, i-HIV/AIDS kunye nesifo sephepha.
Inkqubo yesondlo kwizikolo zamabanga aphantsi
INkqubo yeSondlo kwiZikolo zamaBanga aPhantsi kwizikolo ezizodwa ezithe zaphawulwa  ezinoqoqosho olungephi.
Ezi nkqubo ngokwangoku ziqhutywa ngokusebenzisana neSebe leMfundo.
Urhulumente wephondo ujolise ekufikeleleni kubantwana abangama-125, 000 kwizikolo zamabanga aphantsi ezingama-847 kwiphondo ngonyaka ka-2004 ngenkqubo yakhe yokondliwa kwezikolo. 
Ukutya kumaziko
I-INP ikwaphosa igalelo kwinkathalelo yabaxhasi kumaziko kwiinkqubo zenkonzo yokutya kumalungiselelo esidlo esizinzileyo.
Imiyalelo:
Abatyelela okokuqala eklinikhi/isibhedlele sesibini okanye esiphezulu baya kucelwa ukuba bangcwalise ifomu kuze kuvulwe ifowulda yesigulane eso.
Yiza ne-ID yakho.
Incwadi yogqithiselo esuka eklinikhi iya kufuneka xa utyelela esibhedlele.
Izibhedlele ziya kufuna isiqinisekiso somvuzo wakho sakutshanje/uvavanyo lomvuzo (IRP5).
Yiza nekhadi lakho lasesibhedlele ukuba ubhalisiwe ngaphambili esibhedlele.
<Doc10>
Intetho nguSekela Mphathiswa weMisebenzi kaRhulumente, uMnu. Ntopile Kganyago, iLungu lePalamente, kwitheko lokuqala lephulo likarhulumente leNkqubo yoLuntu yeSixeko saseTshwane, kwiSakhiwo seBhanki enguVimba yoMzantsi Afrika
Amagosa angamanye aphezulu karhulumente
Manenekazi namanene kumajelo eendaba
Lindwendwe ezihloniphekileyo
Isigqibo esithatyathwe yiKhabhinethi ngonyaka ka-1997 sokukhuthaza amasebe karhulumente kuZwelonke ekwenzeni umphakathi wesixeko saseTshwane ikhaya lawo elisisigxina yayikukubonisa imbono enkulu; ngoko nangoku.
Isiphumo sisicwangciso esiyilwe ngenene sokudibanisa ukuhlaziyeka kwezixeko zethu kubizo lukarhulumente lokuhlaziywa kweedolophu kunye namanye amanyathelo ophuhliso lwendawo ayilelwe ukunyusa umgangatho wolawulo lwedolophu oluphendula amalungelo oluntu, iindawo ezifanelekileyo zezilwanyana nezityalo, uphuhliso lwezoqoqosho nokumanyana kwasentlalweni.
Namhlanje xa siphonononga ingqiqo yalo mbono, sikwabhiyozela uhambo esiluhambileyo kude kube ngoku.
Iingcebiso ezimandundu zarhoqo ezihambisana ngengxoxo ezikwanjalo ezimalunga neemfuno nokungokunye okunokwenziwa ngamasebe karhulumente ngokunxulumene nendalo esinggongileyo, oko akusikhuphanga endleleni sisonke kwiinjongo eziphambili zamandulo, oko kukuthi, uphuculo lwendawo yokusebenzela kumasebe karhulumente kumphakathi wesixeko saseTshwane.
Kwangaxeshanye, kukwafuneka siphose igalelo kuhlaziyeko nophuculo lomphakathi wesixeko.
Ezinye iinjongo eziphambili ezingenako ukubonwa njengezibaluleke kancinci zibandakanya inkqubo yokudala umtsalane kwinzaliso-mali ngamacandelo abucala, uphuhliso lwenkangeleko yaseTshwane njengekapitali esisixeko esibalulekileyo e-Afrika nokunyusa umgangatho wophuhliso loqoqosho lwabamnyama.
Urhulumente ngumnini omkhulu wemihlaba nezakhiwo kwakunye nomzalisi-mali ophambili kubomi boqoqosho lukarhulumente wengingqi ingakumbi kulawulo lweNqila yaseGoli naseTshwane eGauteng.
Amasebe adinga okusebenzayo kwakunye neendawo yee-ofisi ekufezekiseni iimfanelo zonikezelo lweenkonzo eluntwini kuzalisekiso lwamagunya awo.
Lulwazi oluqhelekileyo ukuba uninzi lwezakhiwo zikarhulumente zikwinqanaba lobuhle ukuya ekufanelekeni endaweni yokuba zibalasele ngokobume bazo.
Uhlaziyo, uphuculo nolungiso luya kukhokela inkcitho yekhapitali negalelo kwi-BEE yeProjekthi yomPhakathi weSixeko saseTshwane.
Rhoqo ngonyaka urhulumente kazwelonke kwiSebe leMisebenzi kaRhulumente usebenzise iibhiliyoni ezimbini zeerandi (R2 bhiliyoni) ekuhlawuleni imali yengqeshiso kwakunye neerhafu ezingezinye ezinxulumene nemihlaba nezakhiwo ezinjengerhafu neenkonzo, kuZwelonke jikelele, kufumana inzuzo icandelo labucala kunye norhulumente wengingqi.
Kwixesha elininzi iba ngamaqela achaphazelekayo amanye ekulindeleke ukuba aqhube inkqubo yohlaziyo lomphakathi wesixeko saseTshwane, mhlawumbi ngokuthatha inxaxheba kukaRhulumente wePhondo laseGauteng kwiiprojekthi ezinkulu zenzaliso-mali yabo  ngokuxhaswa yi-Gauteng Economic Development Agency (GEDA).
Kwiimeko zeNkqubo yoMphakathi yeSixeko saseTshwane, neyaziwa njenge-"Re Kgabisa Tshwane" nesihloko esingezantsi esithi  "Indawo eNgcono yokuSebenza", ingqwalaselo ikakhulu isebantwini (abasebenzi bakarhulumente kwakunye noluntu jikelele), njengoko behlala kwiindawo ezibonakalayo ngexa kunikezelwa kukwafunyanwa iinkonzo ezifanelekileyo zikarhulumente. 
Ngexa kwakusaziswa iNyathelo leNkqubo ka-2004, uPrezidanti, uMnu. Thabo Mbeki wacela amasebe karhulumente kuZwelonke eMisebenzi kaRhulumente kwakunye nawoLawulo lweNkonzo kaRhulumente ekubeni asebenzisane ekuqhubeni le projekthi ekuphuculeni indawo yokusebenzela amasebe karhulumente nabasebenzi bakarhulumente. 
Izibonelelo zemisebenzi yoluntu ziyinjini yonikezelo lweenkonzo kwaye amagosa karhulumente angamafutha awenza ukuba injini isebenze, ayenze ivuthuze ngokukhawuleza, ngokufanelekileyo nangenkuthalo.
Ngexesha lenqanaba lovavanyo lweemfuno zeprojekthi, abasebenzi abaninzi bakarhulumente ababuziweyo bagxininise ukubaluleka kokuba neendawo zokusebenzela ezifanelekileyo, nezifanele ubizo lwabo emsebenzini kwaye oku kubandakanya ngaphakathi nangaphandle kokusingqongileyo, njengoko imfuno yokusebenzisana noLawulo lweNqila yaseTshwane, nenoxanduva lwemiba emininzi kuhlaziyo lweedolophu ezinjengezihamba-ndlela, ucoceko, ukhuseleko, ukhuselo nobuhle bokusingqongileyo.
Mandithathe eli thuba ndibulele abalawuli baseTshwane neenkokheli ngengqiqo yabo ekwamkeleni le projekthi ngokuyilungelelanisa neziCwangciso zabo zoPhuhliso oluManyanisiweyo.
Kengoko i-Memorandam yokuQondana (MOU) esiza kungena kuyo kwixeshana elingephi namhlanje Phakathi kweSebe likazwelonke leMisebenzi kaRhuluemente noLawulo lweNqila yeSixeko saseTshwane sisiqinisekiso sokufumana indlela yokuqalisa inkqubela-phambili.   
Kukudizwe kweenjongo zokusebenzisana kumanyathelo amatsha neeprojekthi eziyinzuzo efanayo kumaqela omabini.
Umyalezo wethu kuni namhlanje kukuba “umsebenzi uqalile” kwaye kule minyaka eli-10 ezayo iya kubona unikezelo olungaphezulu kweebhiliyoni ezisibhozo zeerandi (R8 billion) kurhulumente kazwelonke namacandelo abucala kuhlahlo lwabiwo-mali lwekapitali, uphuculo lwengqeshiso nobuhlulelane-boluntu-babucala.
NgokoLawulo lweNkqubo, iKomiti eQuquzelelayo sele isekiwe Phakathi kweSebe leeNkonzo zikaRhulumente noLawulo, iSebe leMisebenzi kaRhulumente, iNgxowa-mali kaZwelonke neSixeko saseTshwane.
Phakathi kokunye, iKomiti iya kukhokela inkqubo, ibone konke ize ibeke iliso kuzalisekiso, iququmbele inkqubo-sikhokelo yengxowa-mali futhi iqinisekise ngozalisekiso olulungelelanisiweyo.
ISebe liqeshe uMnu. Dumisani Dlamini njengeSekela loMlawuli Jikelele onoxanduva lokulawula le nkqubo iyonke.
Ndiyabulela.
<Doc11>
Inenekazi elinguSomlomo, Nkulumbuso eBekekileyo, Malungu eKhabhinethi, Malungu eNdlu, Zindwendwe ezibekekileyo, amagosa esebe lolwakhiwo-zindlu, amalungu amajelo eendaba kunye noluntu ngokubanzi, namkelekile ninonke.
La mazwi manene namanenekazi abonakalisa ipolitiki yaseMzantsi Afrika, ingakumbi eNtshona Koloni.
Nokuba basebenza nzima kangakanani bekwathanda nenkqubela-phambili abantu beli lizwe, umnqophiso wabanye abantu uhlala njalo ikukucekisa umsebenzi omangalisayo owenziwe ngulo rhulumente unenkathalelo kwixesha elingephi ephethe.
Manene namanenekazi, abantu abaninzi bayaphikisana malunga nokuba ulwakhiwo-zindlu olu luyintoni, kodwa ke ndivumeleni ndininike inguqulelo engenye.
Kum, ulwakhiwo-zindlu asiyondawo yokuhlala kuphela.
Lumalunga nabantu ngokwabo bethathela kubo uxanduva lokugcina indalo yabo ebangqongileyo futhi belungisa ikamva labo.
Lumalunga nokuyila imimandla yoluntu ephilayo neendawo zokuhlala ezigcinekileyo.
Lumalunga nempumelelo kubumbano lwentsebenziswano phakathi kwecandelo labucala, icandelo likarhulumente, iMibutho engekho phantsi kukaRhulumente kodwa okubaluleke kakhulu, imimandla yoluntu.
Ulwakhiwo-zindlu lungacaciswa ngcono kum njengenkqubo, ebandakanya ucwangciso nabantu kunokuba kuthiwe lucwangciso olwenzelwa abantu.
Ulwakhiwo-zindlu kwimeko yaseMzantsi Afrika asiyomveliso nje kuphela, koko lukwayinkqubo esekelwe kwiinqobo ezisemgangathweni ezalelwa nzima ngabantu beli lizwe.
Yinkqubo emamela abantu, evumela abantu ekubeni basebenzise amalungelo abo ekukhetheni uhlobo lolwakhiwo-zindlu nemimandla apho bafuna kwakhiwa khona izindlu zabo.
Kengoko, ayikho into eyenza uzive ungengomntu futhi ungakwazi ukuzikhethela izinto njengokwehlutha abantu ilungelo labo elisisiseko lokuzikhethela.
Ngokungafaniyo nangexesha likarhulumente wengcinezelo, njengomzabalazi wasekuhlaleni, abantu basembindini wembono yam neqhinga-buchule bonikezelo lolwakhiwo-zindlu.
Manene namanenekazi, ndiyavuya ngale mvakwemini ndigqithisa kuni ingxelo yam yohlahlo-lwabiwo-mali lwesibini njengoMphathiswa wePhondo kuLwakhiwo-zindlu.
Ndikwanebhongo lokuba ndigqithisa le ngxelo yohlahlo-lwabiwo-mali ngorhatya lwesikhumbuzo seminyaka eli-10 yedemokrasi yethu.
Obu bubungqina benene bokuba urhulumente okhokelwa yi-ANC sele uphumeze okuninzi kwiminyakana nje engaphantsi kweshumi yolawulo lwedemokrasi kungekho nalinye ilizwe elingelinye elakhe lenza njalo kwihlabathi jikelele. 
Sisebenzile – Siphumeze okuninzi.
Ngokwentetho evakalayo, kumathuba ali-1.4 esigidi solwakhiwo-zindlu ezinikezelwe nguRhulumente, ndiyazingca ngokwazisa ukuba iphondo lethu lithe, kwiminyaka elithoba edlulileyo, lanikezela ngeeyunithi ezili-167 000, neziyi-11% kwikeyiki kazwelonke. 
Oku, ngokubona kwam ngumsebenzi obalaseleyo kakhulu kuwo nawuphina umgangatho.
Ndingathanda nokubhalisa ukuba lo nyaka udlulileyo ubugcwele yimicela imngeni, nethe yanempembelelo engentlanga kunikezelo lolwakhiwo-zindlu elizweni lethu lilonke, kodwa ikakhulu kwiphondo.
Le mingeni ibangelwe kukuqaliswa kwemimiselo neendlela zomgaqo-nkqubo omtsha onjengegalelo lalowo ofumana inzuzo lama-R2 479 kwakunye nokuqaliswa kweNkqubo yoGunyaziso lweBhunga loBhaliso lwaBakhi bamaKhaya kuZwelonke kwizindlu ezixhaswa ngezimali ngurhulumente.
Le milinganiselo ayijoliswanga ekucothiseni unikezelo koko ekuqinisekiseni ukuba abantu bethu bafumana izindlu ezisemgangathweni nezifikelelekayo.
Okuyimfundiso esiyifundayo ekuzalisekiseni le migaqo-nkqubo kuthe kodwa kwacothisa unikezelo.
Ukwenza iimeko zibenzima kakhulu kukuba isebe lam lisebenze ngaphandle koMlawuli oyiNtloko kangangeenyanga ezilithoba.
Oku kucothise inkqubela-phambili kwinqanaba elikhulu kakhulu.
Ndiye ndamqesha ke uMnu. Seth Maqethuka, ozalelwe waze wakhulela apha eKapa okwanamava kurhulumente wengingqi nakuzwelonke, nendingathanda ukuvuyisana naye ndikwamamkela nangona ndikwenze oko amatyeli amaninzi.
Kuyo yonke le micela imngeni nezithintelo, ndinebhongo lokwazisa ebantwini bethu ukuba isebe lam likwazile ukusebenzisa ama-R348 ezigidi, nengama-92% yolwabiwo-mali lolwakhiwo-zindlu eNtshona Koloni.
Amanye amaphondo awakwazanga nokusebenzisa ama-52% kuhlahlo-lwabiwo-mali lawo.
Oku kubangele ulwamkelo olumalunga nama-25 000 kwinkxaso-mali yolwakhiwo-zindlu.
Iintsapho ezininzi ezihlwempuzekileyo ziza kufumana ithuba lokonwabela iziqhamo zedemokhrasi yethu.
Oku, manenekazi namanene kumele ukwanda okukhulu kweyunithi ezingama-3000 xa sithelekisa nonyaka odlulileyo.
Ngoko ke, ndingathanda ukuvuma indima ebalulekileyo edlalwe ngoomasipala ngaphakathi kwiphondo lethu.
Ngaphandle kokuzibophelela kwabo nomsebenzi obalaseleyo, ngesingakwazanga ukuyisebenzisa.
Kwangomoya omnye, ndingathanda ukuvuyisana neSixeko saseKapa ngokusebenzisa ama-70% ohlahlo-lwabiwo-mali lwethu.
Andiwalibelanga amagosa ethu ngokusebenza kwawo nzima negalelo lawo kwimibono yethu yokwakha izindlu zesizwe.
Manenekazi namanene, ndiyakube andinyanisekanga kwimiyalelo yesazela sam ukuba ndinikezele ngomfanekiso omhle kwinkqubo yonikezelo lolwakhiwo-zindlu kuphela.
Ezi zizithuba ezisashiyekileyo kwinkqubo yethu yonikezelo.
Kude kube ngoku, kusafuneka siphuhlise ezi ndawo zingxamisekileyo zilandelayo:
Uninzi lwezindlu zethu azikathobelani nokutshintsha komgaqo-nkqubo osuka kwinani ukuya kumgangatho wezindlu.
Kusafuneka sitshintshe inkqubo yonikezelo lwezindlu ukusuka kuleyo yokunikezela indawo yokufihla intloko ukuya kuleyo yokuyila iindawo zokuhlala ezigcinekileyo.
Kufuneka siguqule ukuthatha inxaxheba kwabantu abafumana inzuzo ukusuka ekuthatheni inxaxheba okutyhafileyo ukuya kokudlamkileyo.
Kufuneka sitshintshe iingqondo zabantu bethu ukuze baqale ukujonga izindlu ezixhaswa ngemali karhulumente njengemveliso engephi koko njengee-aseti.
<Doc12>
UMSEBENZI WOBUPOLISA KUMACANDELO
Ibikukuxola okukhulu kumama kunye nomntwana ngexa uJames Busakwe oneentsuku ezili-16 ubudala ethe wadityaniswa nomama wakhe omzalayo ngomhla we-7 Epreli 2006.
Esi silingo esinzima siqale ngexa umama wosana olunguJames efika kwisibhedlele saseKlerksdorp ngomhla we-6 Epreli etyelela unyana wakhe, baze abongikazi baqaphela ukuba umntwana unikwe enye inkosikazi, ebange ukuba ingunina ozala lomntwana ngezolo.
Ngokukhawuleza emva kokufumanisa oku, abongikazi bazise iSikhululo samaPolisa saseKanana, njengoko inkosikazi ethathe uJames inikezele idilesi eKanana.
Idilesi ikhangelwe kodwa akwabikho mpumelelo.
Akukho mntu onegama okanye inkcazelo ngale nkosikazi owaziwayo kule dilesi.
Ngorhatya lomhla we-6 Epreli, iKanana CPF yabamba intlanganiso.
UMkhomishinala wesikhululo abambeleyo wazisa intlanganiso malunga ngomntwana othinjiweyo waze wacela wonke umntu ukuba agcine amehlo neendlebe zakhe zivulekile.
Malunga nentsimbi ye-23:00 kwangobo busuku, elinye lamalungu asekuhlaleni lafowunela amapolisa liwachazela ukuba inkosikazi ehlala kwicandelo labo, nongaziwayo ngexa ekhulelwe, ngephanyazo ubonwe sele enomntwana oyinkwenkwe.
Amapolisa alandele olu lwazi aze ayifumana inkosikazi kunye nomntwana.
Abasebenzi basesibhedlele babizwa ukuze bafanise umntwana kunye nenkosikazi emthimbileyo imthatha esibhedlele.
Ubungqina obuninzi, ukuquka neplastiki efakwa esihlahleni somntwana esibhedlele yafunyanwa kule ndlu yomrhanelwa.
Le nkosikazi yabanjwa waze umntwana ongonzakalanga wabuyiselwa esibhedlele ukuze adityaniswe nomama wakhe wenene kwintsasa elandelayo.
Inyathelo elithathwe ngamalungu asekuhlaleni ekufumaneni umntwana kufuneka uqhwatyelwe izandla njengoko ubonisa ukubaluleka kobuPolisa basekuHlaleni.
Ukubaluleka kobuPolisa basekuHlaleni obuzalisekiswe futhi bagcinwa ngokuchanekileyo kufuneka bungaze bujongelwe phantsi.
Wugcineni lo msebenzi umhle kangaka Kanana CPF!
Diye Nkosikazi
Ndiyacinga ukuba ibe lithamsanqa okanye okuhle kodwa okwenze ukuba ndigqithe kwisikhululo sakho samapolisa eMondeor, ndaze ndabona iJenali yenu ye-SAPS.
Ndiyacinga ukuba ipapashwa kanye ngenyanga, futhi ndifumanise ukuba inomdla kakhulu xa uyifunda.
Mna nenkosikazi yam siqalise ishishini elitsha kwaye ndingathanda ukunimema ninonke, okanye abanye babasebenzi benu xa nikhona engingqini, nize nifumane ikomityi yekofu okanye iti, futhi ndiyathemba siya kuba nawo namaqebengwana angephi abo.
Njengoko ndiqinisekile ukuba niyakuqonda ukuba ukuqalisa ishishini elitsha akululanga kwaye oko ngumsebenzi omninzi nothatha imali eninzi.
Kodwa ke, siyathemba ukuba amapolisa kunye nawo onke amasebe ogunyaziso lomthetho abaluleke kakhulu kubemi bebonke boMzantsi Afrika.
Oku yinto nje encinci esingathanda ukuyinikezela kuni nonke ukunibulela ngokuzinikela kwenu ekuqinisekiseni ukuba thina, njengabemi, singaqhubekeka nobomi bethu bemihla ngemihla.
Sinethemba lokuba niya kuqhagamshelana nathi, okanye, okungcono kakhulu, ukunibona abanye benu ninxibe iyunifomu, ningena kwivenkilana yethu ukuze sazane ngcono.
Ndiyabulela kwakhona kuni, abasebenzi bogunyaziso lomthetho boMzantsi Afrika, ngokusebenza kwenu kanzima ekugcineni uMzantsi Afrika ukhuselekile.
Iileta ezimfutshane zenene zingathunyelwa ngefeksi okanye nge-imeyile kuMhleli.
Sigcine ilungelo lokuhlela okanye lokuzenza mfutshane ezi leta. 
<Doc13>
ISIMEMO SOKUTHATHA INYATHELO
Ngomhla we-14 Juni 2007, elinye lamanqaku eJenali ye-SAPS Onlayini (www.sapsjournalon-line.gov.za) lichaze indlela amapolisa amabini eCandelo lokuPhawulwa kweZithuthi eWelkom abanjwe ngayo ebanjelwa urhwaphilizo nobuqhetseba.
Ngokwengxelo aba babini, intsumpa kunye nomhloli bathengise izithuthi ezifunyenwe ngamapolisa, njengenzuzo kubo.
Omabini amaxhoba avele enkundleni ngomhla we-12 Juni laze ityala lamiselwa umhla wama-21 Agasti 2007.
Kusuku olulandelayo, ngomhla we-15 Juni 2007 iingongoma zeendaba zabakwa-News24 zibhengeze ukuba: “Amapolisa amabini abanjelwe ukuphanga exhobile”.
Ngeli tyeli yayingukhonstabhile ongumfundi nomhloli nabaxhobise kwivenkile yeempahla kwiHolo iMarble, beba imali, iibhulukhwe nehempe.
Urhwaphilizo emapoliseni kufuneka luphele tu.
Ngexa uninzi lwethu lungabemi abathembekileyo, abasebenza nzima, igcuntswana lamapolisa aluzihloniphi, iiyunifomu zabo okanye uMgaqo wokuziPhatha wasemaPoliseni.
Lifikile ixesha lokuba sahlukanise i-SAPS kube kanye nazo zonke ezi zinto zingalunganga.
Ngoku ungasinceda sitshabalalise urhwaphilizo emapoliseni ngokubaveza kwilayini entsha yolwaphulo-mthetho.
Awuzichazi!
Ukuba ukrokrela ukuba umntu osebenza naye ikhona into engalunganga ayenzayo, okanye ukhona umntu omaziyo, nokuba ngamapolisa, amalungu osapho, abantu osebenza nabo, abamelwane okanye abantu ongabaziyo abathatha inxaxheba okanye abaceba ukuthatha inxaxheba kwimisebenzi yolwaphulo-mthetho, konke okufuneka ukwenzile, kukuthumela i-SMS ku-32211. 
Le yinombolo entsha yelayini yolwaphulo-mthetho kuZwelonke neyaziswe kutshanje yi-Primedia eSandton.
Ungathumela i-SMS ku-32211 (ngexabiso eliyi-R1 inye) okanye uye ku-www.crime-line.co.za. 
Abafaki bolwazi abaqeqeshiweyo balindele ukugqithisa ulwazi emapoliseni, nayakuthi athathe inyathelo ngokukhawuleza!
Inxenye engcono kukuba uya kuhlala ungazichazi.
Ngoku unamandla okunceda ekulweni ulwaphulo-mthetho ngaphandle kokuzifaka engozini.
Inyathelo labakwa-Primedia lithembisa ukungabuyi ngamva.
U-Yusuf Abramjee, uMlungelelanisi weProjekthi elwa uLwaphulo-mthetho e-Primedia, uthi:  "Asifuni gama lakho okanye idilesi ngaphandle kokuba uzigqatse uligqithise kuthi futhi akukho mfuneko yazo naziphina iingxelo okanye ukuvela enkundleni. 
Konke esikufunayo lulwazi malunga nezaphuli-mthetho ukuze amapolisa athathe inyathelo koko.”
Eli phulo litsha lokulwa ulwaphulo-mthetho lwezigidigidi zeerandi liqaliswe ngabakwa-Primedia eSandton ngomhla wesi-7 Juni 2007.
Isekelwe kwiNkqubo yeZizwe ngeZizwe yaBaphelisi boLwaphulo-mthetho.
Abaphelisi boLwaphulo-mthetho baqale e-Albuquerque, New Mexico, ngoSeptemba 1976. 
Yintsebenziswano phakathi koluntu kwimimandla, amajelo eendaba nee-arhente zogunyaziso lomthetho kwaye iyilelwe ukulwa ulwaphulo-mthetho futhi igcine abahlali bekhuselekile.
Namhlanje, kukho malunga ne-1 200 yeenkqubo zaBaphelisi boLwaphulo-Mthetho kwihlabathi lilonke jikelele kumazwe angama-20 asebenzisa ulwazi olunikezelwe luluntu kwimimandla ekuncedeni ekusombululeni ulwaphulo-mthetho. 
Ngokuka-CEO we-Primedia Ltd, uMnu. William Kirsh, ezi nkqubo zincedise ekubambeni izikrelemnqa ezingama-600 000!
Into ekufuneka yaziwe lipolisa ngalinye kukuba eli phulo litsha lokulwa ulwaphulo-mthetho kukuba linenkxaso epheleleyo yoMphathiswa woKhuseleko noKhuselo, uMnu. Charles Nqakula kunye noMkhomishinala kaZwelonke we-SAPS, uMkhomishinala uJackie Selebi.
UMkhomishinala uSelebi uthembise ukuba “njengombutho, sizakwenza konke ekusemandleni ethu ekubeni le projekthi isebenze”.
Umbuzo kukuba uza kwenza ntoni  ngaloo nto?
Inkxaso yomntu wonke iyafuneka, ingekuko ukuthatha inyathelo ngokukhawuleza kukodwa xa uthe wafumana ulwazi olusuka kwiziko lolwaphulo-mthetho, koko nokurhweba ngeli nyathelo naphina apho unako ukwenza oko.
Xelela abantu, ii-CPF, izikolo, usapho lwakho nabahlobo malunga neli nyathelo litsha.
Qinisekisa ukuba bayaqonda ngokuba iphulo lithembisa ukungabuyi ngamva, futhi baya kuhlala bengazichazi nokuba kutheni. 
Futhi khumbula ukuba le asiyolayini yexesha likaxakeka.
Abantu kufuneka bagqithise ingxelo kwinombolo yexesha likaxakeka u-10111 okanye kwizikhululo zamapolisa ezikufutshane nabo.
Kweli phulo lokulwa ulwaphulo-mthetho, amajelo eendaba anikezele uncedo emapoliseni.
Afuna ukusinceda ekwenzeni uMzantsi Afrika ubeyindawo ekhuselekileyo kuthi sonke.
Kwiphulo lenyathelo lolwaphulo-mthetho, uJohn Robbie, oququzelela inkqubo yakusasa kwi-Talk Radio 702 unikezele ngoomatshini abangama-65 be-ID Tool kwi-SAPS.
UMnu. Robbie kutshanje ubongoze emoyeni abaphulaphuli ekubeni bathembise ngaba matshini be-ID Tool.
Umthengisi woomatshini i-Face Technology, nayo ize ngaphambili, yanciphisa ixabiso loomatshini, nokwenze oko ukuba iinkampani ebesele zithembise imali eninzi ekuthengeni umatshini omnye zithenge babe babini.
Abakwa-Primedia noJohn Robbie asingabo kuphela abancedisa amapolisa ekulweni ulwaphulo-mthetho.
Funda naliphina kumabali empumelelo kwiJenali ye-SAPS okanye kwiJenali ye-SAPS Onlayini apho uyakuzibonela indlela asonjululwe ngayo amatyala ngenxa yoncedo lwamalungu oluntu ekuhlaleni.
Ngeli phulo litsha lokulwa ulwaphulo-mthetho likhoyo, izaphuli-mthetho, ukuquka nabo bambalwa abenza imisebenzi yorhwaphilizo kwinkonzo mabazi into enye esiqinisekileyo ngayo… iintsuku zabo zibaliwe.
<Doc14>
Isiqinisekiso seETQA sabanikezeli beenkonzo
IiNkonzo zikaRhulumente woMzantsi Afrika
Isicelo esiya kwi-ETQA sokuqinisekiswa njengomnikezeli wemfundo noqeqesho
Inkcazelo
Imimiselo esebenza kwiqumrhu lesiQinisekiso  soMgangatho weMfundo noQeqesho (ETQA) phantsi koGunyaziso lweziNgqiniso eMzantsi Afrika (SAQA) ifuna ukuba abanikezeli bemfundo noqeqesho bafake isicelo sokuqinisekiswa kwi-ETQA. 
Ukuze uqinisekiswe, abanikezeli bemfundo noqeqesho kufuneka babhalise ngokomthetho osebenzayo.
Uwiso-mthetho oluhambelana neMfundo yamaBanga aPhakamileyo neYandisiweyo lufuna ukuba bonke abanikezeli bemfundo noqeqesho abanikezela ngezingqiniso babhalise kwiSebe leMfundo.
Umnikezeli wemfundo noqeqesho kufuneka anikezele imigangatho yeeyunithi kunye/okanye izingqiniso eziwela ngaphakathi kokujoliswe kuko kokuqala liqumrhu lesiQinisekiso soMgangatho weMfundo noQeqesho (ETQA) loGunyaziso lweCandelo leMfundo noQeqesho (SETA) okanye iQumrhu elisiSigxina.
Iimfuno zokuqinisekiswa:
* Iimfuno zokuqinisekiswa ziqulathwe kuxwebhu olunesihloko esithi: iMiqathango neZikhokelo zaBanikezeli futhi liyafumaneka kwiwebhusayithi yase-SAQA.
* Iinkqubo (kunye/okanye uvavanyo) olunikezelwayo ngumnikezeli wemfundo noqeqesho iphelela kwimigangatho yeeyunithi kunye/okanye izingqiniso ezibhalisiweyo kwiNkqubo-sikhokelo yeziNgqiniso kuZwelonke (NQF).
* Ikharityhulamu (uyilo, isiqulatho nemateriyali yokufunisa) ihambelana nemigangatho yeeyunithi kunye/okanye izingqiniso. 
* Kukho abasebenzi abafanelekileyo abawaziyo umsebenzi (ababhexeshi nabavavanyi ababhalisiweyo).
* Abafundi bayafikelela kwiinkonzo zenkxaso yokufunda eyaneleyo.
* Iindlela zovavanyo nezixhobo ezisetyenziswayo ekwenzeni umlinganiselo weemfuno zomgangatho weyunithi kunye/okanye isingqiniso zinobulungisa, ziyasebenza futhi zithembekile kwaye ziyasetyenziswa ekwandiseni ukufunda. 
Amanyathelo ekufuneka elandelwe
* Thumela ileta yenjongo yakho yokuba uqinisekiswe njengomnikezeli wemfundo noqeqesho kwi-ETQA efanelekileyo. 
* Gqithisa ifomu yokuzivavanya nefomu yesicelo kwi-ETQA.
* Ukuba awunikwa uqinisekiso kwaye ucinga ukuba le nkqubo yenziwe ngokungafanelekanga, unelungelo lokufaka isibheno. 
* Uluhlu lwee-ETQA neenkcukacha zoqhagamshelwano ziyafumaneka kwiwebhusayithi yase-SAQA.
Oku kungathatha iinyanga ezi-6.
Le nkonzo ayihlawulelwa.
Iifomu ekufuneka uzigcwalisile.
Iifomu zesicelo somboneleli woqinisekiso kunye namaxwebhu ahambelana noku angafumaneka kwi-ETQA efanelekileyo.
Iinkcukacha zoqhagamshelwano – Nceda ukhethe onokuzikhethela kona okunye:
