VHO-MAKHALO: Ho luga. Hone ḓivhani uri nṋe na inwi n ḓo ṱangana ho khudaho. Ramilo ngoho ndi a ni anela nga khaladzi nga Maitazwothe; nda ri nga Thivhavhudzi wa mme anga ndo fhedza.
VHO-TSHIMUNEMUNE: Muhali, vha nga wana uri hoyo muthu ane a khou amba hezwo zwithu, a hu na na ṅwana wawe kana muḓuhulu zwawe.
VHO-RADALI: Mbudziso yavho i a lemela, hone ripe vha komiti ro dzula ra suka ḽeneli fhungo, ha swika he ra tou lihwedza ngei thavhani uri arali zwo bala ri kwame vhaingameli, vha ḓo vhona uri vha ḽi bva hani
VHO-RAMILO: Zwino vha muṱani vha ḓo tou zwi bva hani?
VHO-NEMUTA: izwo ndi nga si kone u ṱalutshedza samusi zwo itea ndi kha ḓi vha kha murole wa vhusumbe.
VHO-SAMAGWE: Vhahwelelwa hu na zwine ni nga vhudzisa muhweleli uyu naa?
VHO-TSHIREDO: A pengiswa ngani ngeno e muthu a ḓivheaho o fhelela?
VHO-TSHAVHU NE: A! he vhathu vha hashu, ni kha mihani, hu ri maseo. ni tou thavhelana zwibudzana, hone vhana ṋamusi avha fimzwi?
KEITH: (A tshi vho rothisa miṱodzi.) Vha nga ḓi nthwa zwanga, fhedzi ngoho ndi yeneyo vha khou sokou hanedza.
VHO-RADALI: Khevha na vhane vha mavu vho swika. (Hu pfala zwikumelo.)
VHO-RAMATSiTSi: Zwino uyu Muṅene u ngafhi?
VHO-TSHOTSHOTSHO: Ho vha ho tshinyalani lwe vha vhuya vha ri inwi ni a penga?
VHO-RADALI: izwo a zwi thithisi ngelekanyo dza muhali, nga vha ii te ii vhe hone.
VHO-MAKHALO: Vha a fana havha vhathu, na zwiito zwa hone a zwo ngo vhuya zwa fhambana.
VHO-RAMATSiTSi: E, hei, naa mathina ndi vhoinwi vhadzia vhumbulu. (Hu vhonala tshanḓa tsho imaho.)
Vho-Tshavhune: Musi muṅwe a sa athu u amba, Vho-Nemuta vha ḓo thoma vha ri bvisela khagala kha mafhungo e vha amba.
VHO-NEMUTA: Zwino vhophirisipala vha ri mini a tshi ralo;
VHO-RAMILO: A thi khou ri a vha holi, hu ḓi tou vha u ri tshifanyiso ndi tshifanyiso.
VHO-NEMUTA: vha tshi dovha vha vha dzhena hanwani.)
VHO-RADALI: Naa Ṋemuṱa o farisa avha vhaṱhannga?
VHO-KHOLOBO Hu pfi Muṅene o ri a tshi vhudza vha komiti ya tshikolo a ri o runwa nga ṱhoho ya tshikolo uri a rwe vhana.
VHO-TSHAVHUNE: Zwino ngauri zwo khakhea ni kha ḓi isa phanda?
VHO-MAKHALO: Zwino a vha pfi hu maṱudzi izwo? Ngoho na nga nḓila ye zwa vha zwi ngayo ngei khothe ya hone zwo vha zwi tshi khou sokou itisa zwigwevho.
VHO-NEMUTA: Naa vhone vha khou vhona zwo khakhea?
VHO-TSHIMUNEMUNE: No, kha ri pfe-ha uri avha vhaṱhannga vha ri zwo thomisa hani ngauri arali ha amba muthu a songo vhonaho u ḓo pfa a tshi ri hu pfi; zwino hezwo zwi a zwifhisa. (Zwenezwo vha tshi kha ḓi ralo, ha mbo pfala u ombaomba zwo ṱangana na ipfi.)
VHO-TSHIREDO: Zwi sa timatimisi o tea, ndi ralo ngauri vhone na havha na hafhaḽa no nṋea pfuluphedziso ya uri zwoṱhe zwi ḓo tshimbila hu si na na dinani. Kani a zwo ngo ralo muhali wanga?
VHO-NEMBULA: Zwino ho ngo vhuya a vha ṱalutshedza tshivhangi tsha zhalinga ḽingafha?
TSHISAPHUNGO: Ndi amba zwenezwi zwe ra vha ro vhidzelwa zwone ṋamusi nga ṱhoho ya tshikolo.
VHO-TSHAVHUNE: Arali ni sa fimi, fhano a ni tsha todea.
VHO-RAMILO: Ndi hone vhana vho salela, ndi amba ngauri zwenezwino vha a ṅwala milingo yavho.
VHO-MUNENE: Ndi si ṱhaphudze hani? Kani ni ḓo mmbulaha?
VHO-RAMILO: Hai ngoho ri nga ṱwa ri tshi renwa nga dziṱhoho nga thaidzo dzi si dzashu, kha ri ye dzikilasini ri sa ḓo vhuelwa ra vho tou hambiwa sa vhana. vha a bva.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: Naa Vhoprisipala vho no vha na maanḓa a u rwa vhadededzi?
VHO-TSHAVHUNE: Ndi nnyi onoyo?
VHO-TSHAVHUNE: Muthu u a vhulaha muṅwe ro lavhelesa naa?
VHO-NEMBULA: Ai, naa hu khou itea mini naa?
TSHISAPHUNGO: Fhumulani-ha ndi ni vhudze mafhungo a hone. Ṋamusi ndo vha ndi tshi khou sengiswa nga ṱhoho ya tshikolo malugana na u konana na vhadededzi, zwino npe ndo hanedza nda ri ndi konana na inwi. Zwino u ni imisa ndi u itela u langana uri arali matshelo vha nga ni vhidza inwi ni tende uri ni konana na nṋe.
VHO-JULUKA: vho tou ima.) Nṋe ndi khou humbela uri havho vhathu vha takuswe ri vha vhone.
(V'ha a bva.)
VHO-INEMUTA: Izwo-vho a zwiho kha wanga muhumbulo, nahone kha vha ri ri fhambane. Ri ḓo vhonana matshelo mushumoni. vha abva.)
VHO-NEMUTA: Hu pfi tshilwelwa ndi mini?
VHO-TSHAVHUISE: Kha ṱavhanye a ambe, a litshe u tshinya tshifhinga.
VHO-NEMUTA: Ngoho a vho ngo mu kona, miṅwaha ya
VHO-SAMAGWE: Zwine vhone vha khou amba zwone zwi sia ino khoro i tshi vha dzhia sa muthu ane a pandamedza zwisusu. (Zwiseo.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: Nṋe ndi nga ḓi kombetshedzea nga nḓila ine vha khou amba ngayo, ha swika hune nda tenda uri masheleni avho a ḓo wanala, zwa sia nn. e ndo no levhela Muvhuso nga u bvisa vhuṱanzi vhune vhu si vhe hone.
VHO-KHOLOBO: Houḽa u khou amba uri u khou todou vulela havha vhana kheisi mapholisani.
VHO-NEMBULA: Ngoho vharema ri a tshivhana ngeno muthu a tshi ri u ṱoḓou tshila sa vhatshena. Naho vhatshena vha tshi nga vha vha tshi tshivhana, vhone vha zwi ita vhukhwine ngauri na nṋe u bva tshe nda tshila nda vhuya nda vha mungafha a thi athu u pfa nga ha nyito dzavho.
VHO-TSHIREDO: A thi khou tou khona kule-kule, nga nḓila ine nda khou amba ngayo ndo vha ndi tshi itela uri muṅwe na muṅwe a re fhano a kone u pfesesa. Zwino a thi ḓivhi uri arali vha tshi khou ri ri tou ṱuwa ro livha muḓi ngeno ro tea u dzhena nga khoro, arali ri songo livhana na khoro ro tea u sokou dzhena na nga hune hu si tendelwe naa?
Bono V
Saizwi ri tshi ḓi ita ri tshi dala fhano kha tshino tshikolo, hone zwa ṋamusi ndi zwihulu ngauri ri tshi lavhelesa nga fhkla ri wana ho thukha vhana vha tshikolo nga ngei ndi vhagudisi, nga fhala ndi vhabebi. Zwi sumba uri ḓuvha ḽa ṋamusi a ii fani na haya maṅwe. A thi nga ḓo tshinya tshifhinga nga u ṱwa ndi tshi zwa. Ngauri ndi khou vhona muṅwe na muṅwe a tshi khou swela zwe ra kuvhanganela, ndi ḽivhuwa u ṋewa tshifhinga.
VHO-TSHIMUNEMUNE: Khombo ya fhano yo swika kha dziofisi dza zwa pfunzo. Zwino muṅwe na mutwe nga a Yule n devhe a ye u pfa zwe vha pfunzo vha zwi vhekanyisa zwone.
VHOTHE: Ngawethu!
VHO-MUNENE: Naho nda sa mu sumba, fhedzi we a mmbidzela mapholisa ndi ene a ṋeaho tsumbo ya uri ndi a penga, ngeno hu ene o sumbedzaho tshipengo nga u rwa vhaṅwe.
TSHIHULE: (A tshiflumudza vhana nga tshanḓa.) Hei, nga ri thetshelesane, a ri wane muṅwe a ri simele luimbo lwa lushaka.
VHO-NEMBULA: Naho hu tshi tou pfi asizwo, nṋe ndo vha ndi siho, ndi ngazwo vha tshi pfa ndi tshi tama u ḓivha uri o hanaho ndi nnyi.
(Vha a bva.)
Bono I
VHO-MUNENE: Nga Vho-Tshavhune.
nga Vho-Tshotshotsho?
VHO-RAMILO: Zwino kha ri gume henefho; na nṋe a thi nga ḓo tenda u pfa zwine vha todou mmbudzisa saizwi ndi sa zwi ḓivhi.
VHO-TSHOTSHOTSHO: No rwiwa nga nnyi?
VHO-INEMUTA: Ndo ḽivhuwa. Vho-Radali, vhone vho nangwa kha lushaka lwa fhano Haraulinga uri vha ḓo thusa u tandulula pfiriri dzoṱhe dzine dza nga itea hafha tshikoloni, zwino a ri tsha ḓivha uri u pikisana, u ḓihudza na u sa ṱhonifha zwi vho ḓo fhela hani.
VHO-TSHAVHUNE: Iri ya malo ri khou tea u vha ro kuvhangana holoni.
TSHIHULE: Ri nga langea arali vha litsha u vha na muya wa u todou ri tsikeledza.
TSHIHULE: Murena, hu ḓi tou ri nga nḓila ye nyimele ya hone ya vha i ngaho, zwo vha zwi tshi tea uri vhaṅwe vha sie vho ita zwithu zwo raloho. Zwino nṋe ndi a tenda uri ndi nga vha ndo khakhela Vho-Nemuta nga u vha bvisa vhukati ha gogo khathihi na u kaidza vhaṅwe uri kha vha litshe zwithu zwo raloho.
VHO-NEMBULA: Na uri Ṋemuṱa u khou fhiswa nga tshidulo. Khwine a tshi sudzuluswa hu tshi kha ḓi vha na tshifhinga ngauri zwa sa ralo ndi khou vhona na pfano i sa ḓo vha hone.
VHO-TSHAAMANO: Zwino vhone vho sumbedza u ima nae?
VHO-ISEMBULA: Vhana vha a da matshelo?
VHO-MAKHALO: A thi khou amba zwa u kolodiwa. Hone ndi nga ri nkolodeni ngeno na nṋe ndi tshi khou shuma? Ni todou amba uri yanga tshelede i fhelela ngafhi? Yani a thi holi?
VHO-NEMUTA. Vhone ngoho vha a mmangadza. Vha tshi tou humbula vha vhona uri o tea a u itani munna wa Mudzimu?
VHO-RAMATSiTSi: Arali zwo ralo, no ita mafhungo a vhanna, ri nga dzulela ngomu sa maṋo a khuhu ngeno muhulwane vha tshi penga.
VHO-KHOLOBO: Bivhili i ri arali muṅwe wa miraḓo yaṋu u tshi ni tswenya, u tumuleni ni u laṱe kule.
VHO-NEMBULA: vho lavhelesa Vho-Nemuta vhe vha vha vho tswuka nga malofha muvhili woṱhe.) Muthu o huvhala hoyu, nga hu tou founelwa vhaongi vha de vha vha dzhie. (Hu bva VHO-KHOLOBO: nga u gidima.)
VHO-RAMATSiTSi: Arali zwo ralo a hu na dinani, hone ni tea u ntsevha uri uyu Muṅene o tshimbila hani.
Hoyu munna o ṱangana na Muṅene vha ḓiitisa luiiwe.
VHO-KHOLOBO: Nṋe ndi fanela u tou ya Sun City na houḽa ṅwana. vhoṱhe vha a sea.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: vho fara founu ya selula.) Ri khou humbela thuso, ri a fhela fhano tshikoloni tsha Haraulinga. Hu na muthu o faraho tshigidi, u a ri fhedza, nga ri tavhanyelwe vha ralo vha tshi tou ambela fhasi.)
VHO-RAMATSiTSi: Naa inwi ni tshi amba zwa u vala tshikolo vhana vha tsini na u ṅwala milingo yavho, ni khou todou ri vha zwi bve hani?
Bono VII
VHO-NEMUTA: vhatshikhoulwisauponyoka.)Hei,ndiri nnditsheni arali ni sa todi u fhambana na muya wanga vha ralo vha tshi lwisa u ponyoka, ha swika he vha ponyoka Ramasilo vha sala vho farwa nga Mainga.) Muṱhannga ni na luswetho mathina-hi? (Vha ralo vha tshi khou rwa Mainga nga vili) Ndi ḓo ni laya maḓana a mavuluvulu. (Mainga a mbo dala fhasi.)
(Vha a bva.)
VHO-KHOLOBO: Uyo ndi muhumbulo wavhuḓi. Ri tea u ita ngauralo.
VHO-MUKHATSHANE: (Vha tshi khou fhumudza vhathu.) Thetshelesani hafha, Muhali vha ri kha hu thome hu de vharangaphanḓa vha vhoiwe. (Hu takuwa Tshihuie, Mukonḓi na Mainga vho rangwa phanda nga VlhoMukhatshane.) Thukhani hafha ri ḓo lindela Muhhali. (na dzula fhasi ha munngo.)
VHO-RAMILO: Hafho vho amba fhungo, ra sedza tshifhinga tshoṱhe vhana vha ḓisa thaidzo i vhangwaho nga muthu muthihi, zwino ri i tandulula hani?
VHO-TSHAMAANO: He vhathu vha hashu! Naa vha vhona i nhini yenei? Vho-Nemuta vha ḓo ri vha khou fhisela mini bugu dzashu, hu pfi ho tshinyalani?
VHO-RAMILO: Vho-Makhalo, kha vha ntendele ndi vha Ḓee tshifanyiso asitshi. Vha hu ḓo ri muṅwe musi vhone vho dzula ha da vhanna vhane vha si vha ḓivhe, vha ri vha tshi swika vha ri vhone vho dzhavhulela vhomukene gwama ḽa tshelede. Vhone vha ri vha tshi thoma u fhindula havho vhanna vha ri khwine ri tshi tou ṱuwa na vhone ri ḓo ambela hafhaḽa seli uri ri sa ḓo khakhiswa nga vhathu. Vhone afho vha nga dzhia nḓila ifhio?
Bono XI
Bono IV
VHO-TSHAVHUNE: Ri ḓo lindela mapholisa ri dzikilasini hoyu u ḓo sala o lala hanefha
VHO-TSHAVHUNE: Ri kha mathihi a fanaho na a uḽa ṅwedzi we vha da vha ṱangana ngao.
Vho-Tshavhune vha ri ngauri vhathu vho vha bvisa tshiduloni vha tshi itela u sala vha tshi vha vhone-vhone, vha ri ane a ḓo tou tshi dzula fhedzi u ḓo alafhiwa Zimbabwe.
VHO-MUKHASHANE: Muhali Vha ri ni totwa ngani tsho ni swikdsaho fhano?
VHO-SAMAGWE: Asizwo, vha ri vha khou tama u vhonana na ṱhanzi yavho.
Bono II
VHO-MUNENE. (Vho no toolola.) Mafhungo ndi aneo.
VHO-RAMILO: Tenda zwine vha ḓo vha vha tshi khou ntsalela zwone murahu vha tshi ḓo dovha vha vha na vhuṱanzi nazwo, ndi amba musi zwo no tshinyala.
TSHIHULE: Vho ima henefhaḽa dindini ḽa u fhisela mathukhwi. vhadededzi vhoṱhe vha a bva.)
VHO-MAKHALO: Mafhungo a na vhaṱhannga havho vhavhili muṋe wanga.
VHO-TSHAMAANO: (Vho ima.)Vho-Ramilo na VhoMakhalo ndo vha ndi khou humbela uri ndi thome ndi sudzuluwe na vhoiwe ri ye hafhaḽa kiḽasirumuni heiḽa. Hu na zwine nda tama u sola.
VHO-MUNENE: vho ima munangoni.) Kha vha vha litshe vha de, ndi ḓo vha dubisa niqe.
VHO-KHOLOBO: Ri ḓo tevhela Vho-Munene hu si kale.
VHO-TSHAVHUNE: Muhhali, ngoho vhana a vha kliou vhuya vha tama na u pfa tshithu. Vha ri arali Vho-Munene vha sa ṱuwa a hu na ane a ḓo funza.
VHO-RADALI: Vha a ḓivha uri nṋe ndo ḓi amba uri kha hu tou vhidzwa ṅanga makone i bvaho Zimbabwe.
VHO-RAMILO: Ngoho vhone ṋamusi vho khou mma- ngadza tshoṱhe. A thi ḓivhi un' ndi nga vha ndo vha tshinyani tshine ndi si tshi ḓivhe. Kani vho vhuya vha ri nkolode nda hana?
TSHIHULE: Muṅwe na mutwe wa vhana vha tshikolo tsha Haraulinga ndi ane a nga fusha khoro ino nga vhuṱanzi.
VHO-RADALI: Na vula na litsha u todou kwashisa ndaka ya Muvhuso. (Hu dzhena mapholisa mavhili o fara zwigidi.)
VHO-NEMUTA: Ndo vha ndi tshi khou tou kokodzela nnda tshoṱhe.
VHO-RAMATSiTSi: Vho-Radali ri ḓo vha bvisela nnda arali vha tshi khou tooa uri khakhisa ngeno ro thoma zwavhuḓi. Kani vho da vho omba gologodo?
MUKONḒI: A vho ngo tsha nṋea phindulo.
VHO-MAKHALO: Naa uyu mpengo u khou itani? Nṋe a thi athu u fhedza na zwe nda vha ndi tshi khou ṅwala.
VHO-TSHAVHUNE: Ndi nge vha vha vha tshi khou kaidza hoyu uri a songo ḓowela u da na tshihali a shushedza vhana ngatsho.
VHO-SAMAGWE: Naa ho khakhea mini kha vhone muhulwane?
KEITH: Vha amba ngoho ya mini vhuphirisipala?
RAMASILO: Kha vha ambe ri ḓo vha pfukisa. Ṅwana wa tshikolo: Iyo farewell ya hone i ḓo vha i tshi khou itwa nga tshelede ine ra ḓo tou badela naa?
VHO-RADALI: Na uri pfudzungule dza hetshi tshikolo dzi nga si fhele, ndi lini na zwino ri tshi ṱwa ri tshi senga mafhungo a sa pfadziho.
VHO-TSHAVHUISE: Ai! Hu pfi ho vha ho tshinyalani?
VHO-TSHAAMANO: Ndi amba midzimu ya malombo. U fanela e nayo houḽa murena.
VHO-RAMATSiTSi: Nda vha laṱela hani zwanḓa, kha vha pfe, nṋe a tho ngo funzwa. Zwino arali nda ita nga nḓila ine nda funa ndi ḓo vha ndi tshi khou dzhia mulayo nda u vhea maha dani anga. Khwine vha tshi kwama vhaingameli vha vha ṱalutshedza thaidzo iyi.
(Ofisini ya no-Tshavhune hu dzhena Vho-Munene tshanḓani vho fara mboma.)
Bono IV
VHO-TSHAVHUNE: (Tsaizwa.) Ndi khou ri ibvani ni litshe u ṱwa ni tshi khou amba thai na mirero.
VHO-MUNENE: vha tshi sumba u sa vha na ndavha.) Tshinwe tshi vha hone nge tshinwe tsha vha hone, na zhalinga ḽeneli ḽo ḓi vha hone nge ha vha na vhathu vha no ita zwi songo teaho.
MASHUDU: Ndi hone.
VHO-NEMBULA: Hone izwo zwine vha khou terekela zwone kani a si zwone?
MAINGA: Ndo tshinyani vhothitshere? (U khou ralo a tshi khou dzulajhasi.)
(Tshikoloni hu dzhena Vho-Tshotshotsho, vhadededzi, gota na vhadzulapo vha Haraulinga.)
Bono III
VHO-NEMUTA: Hedzi tshanduko dzo itwa nga muvhuso we ra khetha, kani vhone a vho ngo khietha?
VHO-TSHAMAANO: Ai, vha mpfarele arali u amba ngau- rali zwo vha khukhulisa mbiluni yavho, thi ri vhe u amba ḽivhi ndi uri ḽivhuya ḽi wane vhudzulo!
VHO-KHOLOBO: Vha nga ḓi tshimbila zwavho Vho-Ramilo.
Ndi amba ngauri khalaha i thumbuni ya lukhohe.
RAMASILO: Ndo zwi pfa mani.
VHO-TSHAVHUNE: Keith Luswati nga ṱavhanye a ambe.
VHO-KHOLOBO: Vha songo dovha vha fhindula nga heyo nḓila ngeno vho ita vhukhakhi vhungafha. Vha humbula uri ndi nnyi ane anga ṅwala mihumbulo ya muṅwe, a thi ri rothe ri vhadededzi? Muhwe na muṅwe o tea u funza nga nḓila ine a khou pfesesa ngayo, a dovha a seṱha mulingo nga nḓila ine a funa ngayo; hu si nga nḓila ine vhone vha funa.
VHO-KHOLOBO: Ai, ndi Ṋemuṱa, vhathu vha khou vhulaha muṅwe vhone Vho-Nembula, kha vha ambe navho.
VHO-TSHIREDO: Alho fhethu ho vha ho bvelelani vha tshi tou vhuya vha fhisa mulingo.
VHO-RADALI: vho no litshedza Vho-Tshavhune.) Hai mafhungo haya o no hula, a tewa u hwedzwa thavhani. Nga ri fhambane nae vha a bva.)
Ndi amba vhanna vha hashu, ni a ḓivha uri a hu na zwithu zwo mmangadzaho u fana na zwa vhege yo fhiraho.
VHO-TSHAMAANO: U ḽa mpengo vho ṱuwa nae. Zwino ri zwi bva hani vhathu vha hashu?
VHOTHE: Yeeeeeh!
VHO-TSHAVHUNE: Kha vha ri a vha ṱalutshedze zwo mu rwisaho.
Vhana: (Ha fhindula vhana vha sa swiki vhaṱanu kha kilasi.)
VHO-NEMUTA: Iḽo ndi ḽone muhali, ngoho zwiito zwawe zwi a mu ṱalusa.
VHO-TSHAVHUNE: vha tshi khou lavhelesa nga muthihi nga muthihi.) Dzulani fhasi nothe, Tshihule diyeleni kiḽasini zwaṋu. (Tshihule u a bva.)
VHO-RADALI: (Zwikumelo.) U tshuwa hu songo vha hone ngaun na vhalanda vha ḓo ofha u zwa.
VHO-MAKHALO: Arali zwo ralo a hu na dinani. Ri nga ḓi takuwa zwashu ra thoma ra sola.
TSHiHULE:Ndi nge havha muhulwane vha da vha dzhena vha ri nga ri balangane ri yo vhala bugu. Ṋii afha nṋe ndi tshi ri naa ri nga balangana hani ngeno ro ḓi vha Ḓivhadza uri ri ḓo vha na muṱangano? Ndi afha vha tshi da vho livha npe, vha vho thoma u sokou nthwa vha dovha vha nthahekana.
TSHIHULE: Ndi vhenevho (U ralo a tshi khou sumba VhoNemuta nga musumbavhaloi.)
VHO-NEMUTA: Vha khou amba uri mapholisa o vhidzwa
VHO-INEMUTA: Huṅwe vha nga vha vha sa vuwi, ndi amba uri vha khou fhisa.
VHO-KHOLOBO. Mulovha ndo vha ndi na Rokhewa
TSHIHULE: Hu ḓo vha ho itea mini muṋe wanga?
VHO-INEMUTA: Muhulwane ya ri vha fanela u lukelwa maano.
(Musanda hu dzhena vhana vha tshikolo, Vho-Mukhatshane,
VHO-TSHAVHUNE: Hone no vha no tea uri ni lambe mini musi vha tshi ri vha ḓo ni bvuvhula?
VHO-TSHAVHUNE: vho tou ruḓa na maṱo.) Keith a u litshi u ita zwa u swaswa na nṋe wa amba muthu wa vhukuma. Naho e ṅwana wa tshikolo mu ambe u litshe hezwo zwine wa khou amba.
VHO-TSHAAMANO: Hai, n-dlandu ya uḽa u nga si i kone. Huṅwe a nga vha e na midzimu.
VHO-KHOLOBO: (Zwikumelo.) Muhali, nṋe zwine nda ḓivha a si zwoṱhe. Ndi ralo ngauri vhunzhi hazwo zwo bvelela ndi sa vhoni tshithu.
VHO-MAKHALO: Tshi itaho uri hu dzule hu si na mulalo, ndi u shaea ha milayo. Arali avha vharangaphanḓa vha tshi khou kona u vhona vhukhakhi vhune ripe ri si vhu vhone, na zwenezwo ndi u shaya murangaphanḓa a konaho u lavhelesa.
VHO-TSHAVHUNE: A si zwiṱuku zwi re hafha nga ngomu, nga ri mbo ḓi dzhena rothe.
VHO-KHOLOBO: ]Khonani yanga, a vha zwi litshi izwo ra amba maṅwe naa.
VHO-SAMAGWE: Mulandu ndi mini Vho-Nemuta?
VHO-NEMUTA: vha tshi khou vhofholola thai.) Hei, vhaṱhannga nnditsheni. Na vhoinwi ndi ḓo ṱuwa ndi tshi ni devha zwino.
VHO-INEMUTA: Ndi hei khunzi ya ha Muṅene (Vha a sea.)
(Tshikoloni hu dzhena Vho-Tshavhune,, Vho-Ramilo na llhoNemuta.)
VHO-TSHAVHUlnE: vho no tou ima.) Ndi ri naho havha vha tshi khou tenda, ibvani ofisini yanga. (Vha ralo vho no fara Tshihule vha tshi khou mu kokodza.)
VHO-INEMBULA: Zwi amba uri Mainga o zwimbiswa nga u rwiwa?
VHO-MAKHALO: (Zwikumelo.) Ndo pfa muṅwe wa pholisa a tshi ri khothe ya hone vha ḓo dzhena matshelo nga matsheloni.
VHO-TSHAVHUNE: Nṋe ndo vhona hu si tshe na iṅwe nḓila, ngauri ndo pfa a tshi vho todou dubisa VhoNemuta.
VHO-KHOLOBO: Ngoho zwithu zwine zwa khou bvelela kha tshino tshikolo zwi a shavhisa.
VHO-KHOLOBO: Kani avha muhulwane vha da vho doba zwivhili. Ndi amba uri naho hu tshi tou pfi asizwo, nga nḓila ye vha ita ngayo, vha khou todou ḓi tumbulisa uri vhone vha tshila nga ndila-de.
VHO-TSHAVHUNE: Muhali wanga, a hu na muṅwe nga nnda ha hoyu Muṅene.
(Vha a bva.)
U vhona hezwi. Khoyu Ramillo a tshi vho vhuya.
RAMASILO: Arali vha mmbidza ndi ḓo ri iwe wo tou mmbudza haya mafhungo.
VHO-TSHIMUNEMUNE: Ndi onoyo, o ri tshinyelaho vhana vhashu, a fhedza a shavha. (Hu dzhena VhoRamatsitsi na Vho-Makhatshane, hu pfala zwikumelo.)
VHO-TSHAMAANO: Vha songo vha na mbilu ṱhukhu Vho-Makhalo. Kha vha mu litshe ndi mufowethu.
Bono I
VHO-TSHAAMANO: A, u a penga, uri ho vha ho tea vha tshi dzula vho khuba?
A hu tsha luga tshithu u bva tshe vha rwiwa nga vhana vha tshikolo.
VHO-TSHOTSHOTSHO: Nga vha ṱalutshedze vhone sa musi vha tshi ḓivha uri zwo da hani.
VHO-RAMILO: A si zwone hezwo, muvhangi wazwo ndi vhone.
VHO-RADALI: Kha vha vhale ro thetshelesa.
VHO-NEMUTA: Hezwo nṋe ndi vhona zwi songo vhuya zwa khakhea na zwiṱukuṱuku.
VHO-RAMATSiTSi: Naa a ni tou da magunwe muhumbulo une wa .
VHO-TSHAVHUNE: Muhali, muthu u a dzhia sia ii si ḽawe, nga u itiswa nga hone vhusiwana.
VHOTHE: Mboloma, tshidada muhali, khakhamela tshiḓula tshi na mapeta, ḓambatshekwa ḽi na segere, iwe une we ilani ra fa, thindi ndi a midza ndi kundwa nga shambo.
VHO-KHOLOBO: U ṱangana na ṅwedzi u ḓo vha wo fhela, zwi ḓo tou vha zwihulu.
Bono III
VHO-RAMATSiTSi: Kha vha pfe hafha, a vha mufuli, kha vha dzule fhasi. Hone vha tou vha mini ane zwa tou vha vhavha vhe vhoṱhe? Na riṋe hu na vhana vhashu hafhla.
Ripe ro vho tou sala ri tshi zwi humbula no no ṱuwa.
VHO-MUNENE: (Vho kwatamela jhasi.) Mulandu wone a hu na, hu tou dina uri havha vhathu vha ri ndi a penga.
VHO-RAMILO: Ndo mbo ḓi namba nda livha na kha
Vho-TshumuNemuNe: Vhone Vho-Radali vha khou khakhisa muthu a tshi kha ḓi amba. Kha vha thome vha fhumule ri pfe uri zwi ḓo tou ima nga ndila-de, samusi hu vhone vhane ra khou toda vhone.
VHO-MANKHOBO: Naa mathina Muṅene a ni na ṱhompho.
Kha vha ḓo nnditsha, naa ndo tshinyani nṋe?
VHO-MAKHALO: U senga o senga. Ho ḓi tou dina zwiambo zwawe. Zwo Vha zwi si tsha pfala. Na lifhiwe na linwe zwi a takadza u vhewa phanda musi u phathini ya vhagudiswa. Murena o ri u pfa izwo a mbo ḓi vala khoro.
U khakha u pfana na ṅwana wa tshikolo?
VHO-NEMUTA: Hei ṋamusi ndo pfa mahulu.
MAINGA: Naa inwi no vha ni siho hu tshi khou ḓivhadzwa uri ri ḓo vha ro rangwa phanda nga Vho-Nemuta.
KEITH: Afhu na ripe ri tshi khou ya hayani, zwo vha zwi tshi ḓo pfala arali no vha ni tshi lisa.
(Tshikoloni hu dzhena Vho-Makhalo, Vho-Nembula, VhoRamgo, Vho-Kholobo:, Vho-Mankhobo, Vho-Tshimunemune. Vho-Radali. Tshihule na Mainga.)
VHO-RAMILO: vhatshisumbaudinalea.)Naandokhakha nga u vha vhudzisa kana hu tou vha na zwiṅwe?
VHO-RAMILO: Vha ambiswa ngani-ha, Vho-Nembula?
VHO-MAKHALO: Zwino arali u tshi vho ḓi ita wa nṱha wa vho tou tshila nga nḓila iyi ngoho a zwi vhuedzi tshithu. Vha vhona i mini yenei? A zwi shonisi maṱoni a vhathu?
VHO-RAMATSiTSi: Muhulwane, tshine ra khou tama u vha laedza tshone ndi hetshi, ripe vhadzulapo vha Haraulinga ri ri khii dza tshino tshikolo a ri nga vha ṋei dzone, vhone nga vha humele kha vhe vha vha ruma, vha vha ṱanḓavhudzele tshililo tshashu.
VHO-NEMUTA: A nga si feile, nga maanḓa yanga thero u ḓo i phasa nga dza maṱhakheni.
VHO-RAMATSiTSi: vho thivha nḓevhe ngephoshoya vha i khulu.) Ngoho munna u khou ri tshinyela vhana, kha vha vha fhumudze.
TSHIHULE: U tshuwa hu songo vha hone, ripe ro rumiwa nga vhana vha tshikolo. Vha ri ri de ri wane vhuṱanzi ha uri vho ri vheafhi saizwi ri tshi vho vhona ho no vha na mvelaphanḓa ya vhuaḓa madzuloni a u vhona ho dzika.
VHO-RAMATSiTSi: Zwino iwe vhalanda vha Haraulinga naa ho tou kwasheani tshine ri si ḓivhadzwe ra liflha? Zwino u ngafhi onoyo muthu?
VHO-KHOLOBO: Zwino vha ri vha ḓo vhuya lini Vho-
RAMASILO: Ndi na tshifhinga tshi Enganaho nhinweclzi miṋa.
VHO-TSHAVHUlnE: Mainga, niudededzi vha khou lila nga inwi, mulandu hu pfi ndi mini?
TSHIHULE: Ṋamusi ri ḓo sedzana na pfiriri heiḽa ye ra i hwedza kdia ṱhoho ya tshikolo. Mukonḓi ni zwi vhona hani inwi?
VHO-KHOLOBO: vha tshi sea.) Ni a penga, munna mungafhaḽa ha tsha fhisa, hu fhisa ihwana.
KEITH: Ni amba zwifhio Tshisaphungo?
VHO-TSHAMAANO: Saizwi mafhungo a vhoinwi o no dzi- ka, khwine ni tshi vha no a litsha ri dzhenele a tshilanga tshino.
VHO-MAKHALO: Zwiṅwe zwi nga vha zwi hone, fhedzi ndo vha ndi songo tewa ndo vhudziswa nga vhone sa musi hu vhone vha zwi ḓivhaho.
Bono II
VHO-MUNENE: A thi khou ṱanganedza na tshithihi kha zwe vha bula. Khwine vha yo vhidza havho vho vha rumaho vha tou da vha nkokodze.
TSHIHULE: Ndi nga ṱalutshedza Murena.
VHO-TSHAMAANO: Ripe ri na thaidzo ya mudededzi we a fhisa milingo ya vhana. Zwino ri hafha a ri tsha ḓivha uri ri farani.
(Tshiṱitshini tsha mapholisa tsha Haraulinga hu vhonala u dala ha vhathu vho fhambanaho, hu dzhena Pho-Samagwe na mapholisa a re na tshivhalo.)
VHO-RAMATSiTSi: (Vha tshi tou halifha.) Hei, hei, hei. Naa uyu muṱhannga o dzhenwa ngani? Arali muthu o sokou dzhia sia ḽi si ḽawe u a vhonala.
VHO-TSHOTSHOTSHO: I-inwe ḓuvha ni ḓo mmbudza. Hone ya kanda kaṅwe i a rewa.
VHO-TSHAVHUNE: Ndo kanda vhathu, u khou tshimbila hani mushumo?
VHO-MAKHALO: Ni mu itani naa? Zwino yo vha i tshi ri mini?
VHANA VHOTHE: Riṋe a ro ngo mu pfa.
VHO-RAMILO: Naa a zwi vhonali uri zwine vhoinwi na khou ita zwone ndi u ndhengisa naa?
VHO-RAMILO: Na uri Vho-Nemuta vha khou tou zwi thoma zwino, ndi nga tou ri u bva tshe vha ṋewa ofisi vha vho ḓi ita wa khwine u fhira vhaṅwe.
VHO-TSHAMAANO: U hone. Hu ḓi tou vha u ri nga nḓila ine a ita ngayo u sumbedza sa mpengo.
VHO-MAKHALO: Vha khou todou amba uri vhone vho vha vha songo ya kana u tou pfavho nga muiiwe?
VHO-NEMUTA: vha tshi sea.) Naho hu tshi pfi muḓi wa goswi a u na malila, houḽa u tou vha ḽone ḽa mafhelelo.
Ṅwana wa tshikolo: Hai, ndo vha ndi siho.
VHO-TSHAMAANO: Ndi mudededzi we a vhewa sa ṱhoho ya tshikolo lwa tshifhinganyana.
VHO-RAMILO: Havha muthu zwine vha kdiou amba zwone a thi ḓivhi na tshithihi khazwo. Ndi ngazwo ndi sa khou vhuya nda pfesesa zwine vha khou amba.
VHO-TSHIREDO: U ngafhi ngauri afha ha khou vhonala?
TSHIHULE: Hu na zwiṅwe zwine ra khou suka zwone.
MAINGA: Zwo tou ralo muge wanga.
VHO-NEMUTA: Nga vhannal al al Vho-Tshavhune vho dzhenwa ngani? Hone o zwi tumbula hani uri hu khou itea zwithu zwo raliho? Kani o ni wana ni nae? Hafhu inwi a no ngo luga.
VHO-TSHAVHUNE: (Vha tshi lwa u ponyoka.) A! muṱhannga u na ndelelo hoyu, kha vha litshe ndi rwe hei ndeṅwa ya munna.
(Tshikoloni hu dzhena Vho-Tshotshotsho, Vho-Tshavhune, Vho-Ramatsitsi, Vho-Nemkta, Vho-Makhalo na Vho-Munene.)
VHO-MUNENE: (Vha tshi khou ya khae.) Ni songo mmbudzisa, phindulo ni ḓo i wana kha mma na baba. (Vha tshi ralo vha khou posa mpama khae.)
VHO-TSHAVHUNE: (Vha tshi sedza ngei na ngei.)
VHO-RAMATSiTSi: (Vho ima munangont . wo vulwaho.) Ndaa vhananga.
VHO-TSI-IAVHUl-nE: Vhana avha vho ṱuwiswa nga nnyi?
MUṄWE: (A tshi tou ambela fhasi.) Dzina ḽo vhifha nga maanga; ndi Tshihule tsha mini? Kana ndi nge muhulwane ya vha i tshi hwalesa zwihule. vho mu pfaho vha sea.)
VHOTHE: Hu si na na dinani.
Bono X
VHO-MAKHALO: Zwo tou ralo.
Bono II
VHO-TSHAVHUNE: No tshimbila hani kha ala mafhungo, ndi amba ngauri a ni vhuyi na a thoma.
MAINGA: He vhoinwi, ni songo tenda u rwelwa zwithu zwi si na phanda na murahu. Hoyu muthu o tou bva o kwaṱa hayani. (A tshi kha ḓi ralo Vho-Munene vha vha vha tshi dzhena vho tou hwalela, tshanḓani vhofara mboma.)
VHO-TSHAVHUNE: Nṋe ndi vhona havha vhana vha sa khou khakha. Hu ḓi tou nunga si ḓisumbedze uri u khou ima navho.
VHO-RAMATSiTSi: (Zwikumelo.) Khezwi ṋamusi ni tshi tou ri tshusa iwe vhana vha Haraulinga?
TSHIHULE: Ndaa, muṋe wanga.
VHO-TSHAVHUNE: U hone, o sokou dzula sa ane a nga ha vhoni tshithu.
VHO-TSHAVHUNE. Muthu wa hone ndi nnyi?
TSHIHULE: Arali ri tshi khou humela kiḽasini na ene a vhe a tshi khou bva nga gethe ya tshikolo.
TSHISAPHUNGO: Nṋe ndo amba kale uri a thi pfani na
Bono Ill
VHO-TSHOTSHOTSHO: Tshihali tsha hone ndi mini tshe a shushedza vhana ngatsho?
VHO-MAKHALO: Hu pfi u ḓo bva matshelo lune u ḓo vha a tshi khou wanala.
VHO-KHOLOBO: Tshihule, naa hu khou bvelela mini?
TSHIHULE: (A tshi khou shavhela hune ha vha na vhaizwe)
VHO-RAMILO: Nṋe ndi na vhomakhulu vhane vha amba nga divhazwakale, zwino zwi tou tea uri ndi vhe na ndivho ya vho tshilaho kale.
VHO-RAMATSiTSi: Mukhatshane, arali no bva no doba zwivhili, ni tou fhumula zwaṋu ngauri zwine na amba a zwi pfadzi.
VHO-TSHAMAANO: Vha nga kha ḓi amba arali a sa ḓo vhanga uri hu vhe na khakhathi.
TSHIHULE: Nga ri imbe luimbo.
TSHIHULE: Ripe ro dzula na havho vhe vha amba uri vha konana na vhonnyi vha ri vhudza uri hu na vhahwe vha songo sengiswaho.
VHO-TSHAVHUlnE: (Vho lavhelesa Vho-Munene.) Nṋe a thi tou ḓivha mafhungo oṱhe, mu: De wa mafhungo vha ḓo amba ngauri arali ha amba nṋe ndi nga siedza kana tou nda engedza.
VHO-RADALI: (Zwikumelo.) Muhali wanga, havho vhathu u swika zwino vho farwa nga mapholisa nga matsheloni.
MAINGA: Litshani u sea u nga ni tshisimani.
VHO-MAKHALO: Ni ri mini naa? Isani phanda
VHO-TSHOTSHOTSHO: vho no tou ima.) Ndi ḓo ita nga u ralo.
VHO-MUNENE: Zwi si khakhe ngani? Ho ngo tea uri a ite nga heiḽa nḓila. Ngoho u ḓo delelwa nga vhana.
TSHIHULE: (Oimiselafeisintha.)Amandla!
ṄWANA WA TSHIKOLO: Zwino ngauri ṱhoho ya tshikolo a vha tsheho, i ḓo wanala kha nnyi?
Zwi amba uri na vhoinwi ni na muya wo raloho?
MUKONḒI: Vha ri ndi musi vha tshi khou bva bungani, vha ri vho ;okou pfa, Hold! vha tshi lavhelesa vha wana vho sumbiwa.
VHO-TSHAAMANO: U ḓo shona arali a tshi ri u ḓo wana muvhuso, ri ḓo mu shakulisa, nahone ndi mutsinda. Lugidi lwe a themba a lu nga shumi.
VHO-TSHAMAANO: Hai Vho-Makhalo, kha vha mu litshe vha ḓo mu wana musi ro no bva mushumoni. Ndi ralo ngauri ndi tshi pfa mafhungo a hone ndi wana a tshi kwama zwa muṱani. Khwine vha zwi vhee vha ḓo amba ro no tshaisa.
VHO-RAMILO: Vha amba zwone. Kha vha ḓo mmbudza, vho tshimbilisa hani ngei vhuongeloni?
VHO-MAKHALO: Nga maanḓa kha a sa mu kwamiho u pfa kha ene o no dzika ngeno vhane vhao a tshi kha ḓi tou fhisa vhunga nanḓo.
VHO-TSHIREDO: vha tshi sumbedza u sinyuwa.) Vha tshi amba uri na vhorine vhane ra khou vhanga iyo khombo, vha khou toda uri mini muṋe wanga?
VHO-NEMBULA: Iyo ndi ngoho yo fhelelaho, nṋe ndo thoma u ḓivha u khetha ṅwaha uḽa he ha wanala ho wina dzangano ḽa ANC. 
VHO-TSHAVHUNE: Ngoho ya mini? Inwi a ni athu u amba muthu ane na khou konana nae fhano tshikoloni.
VHO-TSHAVHUNE: Mulandu Vha tshi ralo muhulisei wanga?
VHO-TSHAVHUNE: Vhananga, ipfani hafha, ni songo ta- vhanya u dinalea, imani ri kha ḓi lwa nazwo, zwi ḓo luga.
MAINGA: Ndi nge vha ri vha tshi vhuya vha wana nṋe ndo ima vha vho shandukela nkie.
VHO-RAMILO: Vha amba ngoho hafho Vho-Nemuta. U nga si ri u tshi da mushumoni wa bva na tshihali. Ndi u ḓi sumbedza uri u mushumoni u dzula wo humbula zwo bvaho.
VHO-TSHAVHUNE: (Vho lavhelesa Keith.) Ndi a kholwa khamusi u ḓo amba ngoho.
VHO-MUNENE: (Pho ḓi vha omelela mukulo.) Ndi ḓo vha vhulaha vha khou zwi pfa! vho-Radaii vho ruḓa maṱo e mangaj'ha, ngeno lulimi lwo bvela nnda.)
TSHIHULE: Vha khou amba uri a ro ngo vha ḓivhadza uri ṋamusi ri ḓo fara muṱangano?
VHO-NEMBULA: Ndi houḽa wa u rwiwa nga vhana vha tshikolo.
VHO-RAMATSiTSi: Vhuṱudzi ndi vhuhulu, ripe nga ri balangane, ndi ḓo founela muingameli wa zwikolo nga khombo iyi.
VHO-TSHAVHUNE: (Vho dinalea.) He- he - Muṅene, ni khou sukisa nṋe thophe yaṋu naa he? vha ralo vho livha Pho-Munene.) Ndi ḓo ni laya arali ni songo ya thavhani ni khou zwi pfa?
VHO-TSHAVHUNE: Inwi sa muraḓo wa SRC a ni vhoni hu
Luṱa III
VHO-RAMILO: Inwi a ni litshi u mu dzhena hanwani a tshi kha ḓi amba, kha vha ise phanda ri pfe.
VHO-RADALI: Hu pfi ndi vhonnyi avho vhathu vha hone? Kani vha khou todou vha thola kha vhupholisa?
VHO-INEMUTA: Rikhe ri vha oca pfulufhedziso ya uri khwine ri tou fhambana na havho vhana saizwi zwi tshi nga ri longela maṱo.
VHO-NEMBULA: Hei, ni a ḓivha ni tshi amba nga ha khadi ni nkhumbudza muṅwe munna we a vha a tshi khou tshimbila o fara khadi yawe a tshi sumbedza muṅwe na muriwe a tshi ri: (Yowee! kha vha vhone kha yanga ho bva mvuvhu.)
TSHIHULE: Hai. (Hu pfala u sea ha vhaizwe vha vhana vha re henefho.)
(Tshikoloni hu dzhena Vho-Tshavhune, Keith, Tshisaphungo na Ramasilo.)
VHO-MUNENE: vha tshi khou bva nga munango.) VhoTshavhune vhone vha ḓiitisa nga maanga. Vha na thanga hafha kha ṱhoho, ndi ḓo vha fhlodza dzone ṋamusi. (Vho ima vurannḓani. Vha mbo tshigidi khunduni thwa, vha thoma u sokou thuntsha nṱha. Vhadededzi vhoṱhe vha sokou shuvhama fhasi, vha re Vho-Tshotshotsho vho vha vho ḓi valela khabodoni)
VHO-TSHAVHUNE: Ndi ngani vho tou bva nga inwi kha Idlasi yoṱhe?
VHO-MUNENE: Ndi ḓo ni rwa na penga, ni . .
VHO-INEMBULA: vha tshi huwelela.) Hei, imani, ndi ri funani nandi, naa ni tou vhulaha muthu, imani. (Hu vhonala vhana vha tshi sendela murahu, vha re Vho-Nemuta vha sala vho eḓela lhasi ngeno vha tshi lwisa u vuwa, zwe vhutoto.)
VHO-NEMBULA: Zwi amba uri vhana havha vho tou fhira ngaho. Zwithu zwo vha zwo shumea kale.
VHO-TSHAVHUNE: Tshimbilani ni yo vha vhidza. (Mukonḓi u a takuwa a ya a vha vhidza a vhuya navho.)
VHO-TSHAAMANO: U ya nga wanga muhumbulo, ndi vhona zwine havha vhana vha khou ita zwi songo khakhea. Vho tea u wana zwine vha khou toda. Ndaa!
PHOLISA: Tsheṱe khoro, tsheṱe!
Bono I
VHO-NEMUTA: Hai! hai! hai! Naa zwi sukwa fhano tshikoloni, balanganani ni yo vhala bugu hangei.
VHO-TSHIREDO: Ri ḓo thoma u amba nga ṱhoho ya tshikolo. Hafha a hu na dinani, samusi ṱhoho ya tshikolo i na muthusi wayo, hu ḓo dzhena ene kha honovhu vhuimo.
VHO-TSHAVHUNE: Ndi sa athu u amba uya ngafhi ndi ḓo tama hu tshi da muhulwane wa SRC ngeno phanda.
VHO-TSHAVHUNE: I ngoho zwo tea u vhavha, a hu na mubebi ane a nga takadzwa nga zwe zwa bvelela kha vhana vhawe.
RAMASILO: Hoyu muthu a si muzwala wa wanga.
VHO-MUNENE: Vhana vha hei kilasi ni a delela, arali ni sa todi u amba o ambaho ndi ḓo ni sumbedza. vha khou ralo vha tshi khou ya u dzhia mboma.)
VHO-MANKHOBO: vha tshi sea.) Vho vha vha tshi ri iyo ṅanga ndi ya u itani-ha?
VHO-RAMATSiTsi: Na riṋe ri ḽivhuwa u wana muthu a konḓelelaho. Ngavhe vha tshi ḓi ima na ḽa uri mutshaeli wa donngi ha fheli mbilu.
VHO-INEMUTA: Ndi tshifhio tshithu tsha hone? Kani u a
Bono IV
VHO-RAMATSiTSi: Nṋe a hu tshe na zwine nda nga ita, thambo ndi dzi sia kha vhone na vhadededzi vhavho.
GLORIAH: Ndi Vho-Munene.
VHO-TSHAVHUlnE: Ndi a tenda no mbo ḓi dzudzanya uḽa mutevhe we nda amba uri ni u ite.
TSHIHULE: Zwo tou ralo mukhe wanga.
Bono V
VHO TSHAVHUNE: (Zwikumelo.) Muhali wanga, fhano ro swikiswa nga zhalinga ḽine u papa haḽo ha vho tou nga zwiḽa tshiḓumbumukwe tshi tshi dubisa ho swaho. Luṅwalo lu bvaho ngeno thavhani lwo vhalwa lwa pfeseswa, zwino hoyu Muṅene ndi ene we a thoma u tshipa Vho-Padali.
VHO-TSHAVHUNE: (Vho dzielwa.) Ngoho vhoinwi ni remisa ṱhoho, tshimbilani lilasini ndi ḓo da nda ni vhidza.)
VHO-RAMATSiSi: Ṋemuṱa a tshi ṱavha mukosi wa mini, kani u a khada zwi]Qoni?
(Pfa imba u swika
VHO-RAMILO: Na nṋe wanga ndi wonoyo.
VHO-NEMUTA: A thi ṱami u dina heino khoro ngauri u swika zwino arali nda ambesa ndi farwa nga dzungu. Hafhu vho todou mmbulaha. vhathu vha a sea.)
VHO-NEMUTA: Zwino ni khou zwi vhona uri no ita muṱangano nga nnda ha thendelo?
Kha ri dzule fhasi ri fhumule, Muhali vho swika. vhaṱhannga ndi zwikumelo ngeno dzikhomba ndi mifhululu.
VHO-TSHAAMANO: Zwi khou amba uri yo vha yo ṱangana vhukuma.
VHO-MUKHATSHANE: (Zwikumelo.) Vhe nga hu ambiwe hu sa ofhiwi tshithu kha avho vha ḓivhaho. Khuvha na nḓevhe dzashu dzi vho thoma u fula. Ri khou todou pfa.
VHO-NEMUTA: (Pha tshi khoutavha mukosi.) Yowee! Nṋe mayo! Vhathu vha khou mmbulaha.
VHO-TSHAVHUNE: (Vio lavhelesa Mainga.) Ni a ḓi
VHO-TSHiMUNEMUlnE: vho ruḓa maṱo.) Ni a pfa, havha vhathu vha todou ri vhulahela vhana.
VHO-TSHAVHUNE: Arali zwo ralo inwi ri a ni bvisa kha mutevhe, ngauri houḽa ha tsha vha mudededzi wa fhano. U khou funza Maṱatshe hangei. A tevhelaho ndi Tshisaphungo.
VHO-MAKHALO: A a kwama haya mafhungo ane nda khou vhilaedziswa ngao hafha. Khwine ndi tou amba uri mbilu yanga i rule.
VHO-INEMUTA: U khakha a vho ngo khakha, yo ḓi tou vha iṅwe nyimele-vho heiḽa.
VHO-MAKHALO: U ṱalutshedza ndo vha ndi tshi ḓo ṱalutshedza, hu ḓi tou ri havha Vho-Ramilo a vha koni u vhudzisa.
VHO-RAMATSiTSi: Vha amba zwone, zwino vha ii vhona hani ili fhungo?
MAINGA: Muhali, ri khou lila nga Vho-Munene, ri ri kha vha ṱuwe hafha a ri tsha vha fima, vho ri netisa nga nḓila ine vha ri fara ngayo.
Bono IV
Bono VIII
VHO-MUNENE: A! mathina vha irna nae hoyu munna vhone.
Kha vha ri ndi mbo ḓi takutshedza vha a bva.)
sumbe a si thangana ya mutukana. Ri ḓo mu ṱuvha munna wa vhathu.
TSHIHULE: Matshelo vhathu nothe ni de ni fhelele hafha holoni. (Vhathu vhoṱhe vha tenda, ha vuwa phosho i sa kaidzaho, vhathu vha tshi khou balangana.)
VHO-NEMBULA: Vha amba Vho-Bese?
(Zwikumelo.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: Ndo vha ndo fanela ndo swika na vhahulwane kha nṋe. Mashudu mavhuya ndi nge vha npea khii dzoṱhe. Zwino ndi ḓo ri ndi sa athu amba u ya ngafhi, ndi ḓo pea Muhali tshifhinga itshi.
TSHIHULE: U vhuya ra vha ḓivhadza, ro vha ri sa khou toda phindulo. Ripe ro vha n tshi khou tou vha ḓivhadza uri vha sa tou mangala nga guvhangano ḽine vha sa ḽi ḓivhe.
TSHIHULE: Ngoho mafhungo a hone o lapfesa, thi ḓivhi uri ndi nga tou a dzhena hani.
VHO-TSHOTSHOTSHO: Zwino avha vhana vha ḓo tou itiswa hani? Ndi amba ngauri vho huvhala ni khou zwi vhona.
Muhali, uri hu tou takuwa tsho poswaho.
VHO-TSHAVHUlnE: Vhoiwe a ni na muṅwe muhumbulo.
VHO-KHOLOBO: Na nnyi a no ḓivha uri hu ḓo bvelelani.
Bono III
Ai, ai, ai, zwino inwi no zwi humbulisa hani? Khwine uri a bvise, ndi nga ni thusa na nga muthu a no zwi kona.
Bono I
VHO-TSHAVHUNE: Nothe ni re fhano ndi kdiou tama uri muṅwe na muṅwe a tou ḓi pfela mbiluni yawe uri u ḓo vha a tshi kdiou amba mafhungo ngoho. Zwino inwi Ramasgo uyu Tshisaphungo ndi zwa vhukuma uri ndi muzwala wakhu?
VHO-NEMUTA: Na uri na SRC ya hone yo tou wana vhaṱhannga vha ḓipfaho, nahone vha ḓivhaho tshine vha khou ita. Hu vhaṅwe, ro vha ri tshi ḓo vha ri songo vhona zwoṱhe zwo itwaho.
VHO-TSHAVHUlnE: Arali zwo ralo ndi ḓo vhona nga maitele azwo. vho ri u ralo vha mbo ḓi bva.)
VHO-KHOLOBO: vha tshi sea.) Ngoho vhone a vha mu koni zwone, ndi midzimu ya miniha kha munna uḽa?
KEITH: (A tshi khou sea.) Hone vhone ndi ḓo vha latisa, vha tou pfa u pfelwa uri hu na nṋe, ndi ḓo tou oma na uri ndi vhone.
VHO-MUNENE: Ndi matsheloni vhana vha vhabebi?
VHO-RAMATSiTSi: Ni todou ri mini naa vhailafuri?
VHO-MAKHALO: Na nnyi a ḓivhaho. Vhaṅwe vhe
RAMASILO: Kha vha mu litshe vhothishara.
VHO-RADALI: Hu pfi vho tshinyani naa?
VHO-KHOLOBO: Zwino ri zwi bva hani malugana na u kwama vha komiti ya tshikolo ngauri arali vha vhuya vha tou pfa nga muthu wa nnda zwi ḓo dina.
VHO-MUNENE: He kho . . . khotsimunene kha de hafha ndi mu laye (nana vhoṱhe vha sea.) Ni vhe ni na phindulo ya uri ni seani musi ndi tshi da kha inwi. Ene kha de ndi mu laye dukaduka.
VHO-TSHAMAANO: Vho-Makhalo, zwi nga ita ri tshi vho senga mafhungo ane a sa kwame zwa fhano tshikoloni?
VHO-RAMILO: Hai, one ndo vha ndi tshi ḓo amba, ndo ḓi pfa vha tshe kha mahwe, nda ofha u vha dzhena hanwani.
VHO-RAMILO: Na u tou pfa nga muthu a tho ngo vhuya nda zwi pfa samusi ndo vha ndi sa khou ḓivha na we a vha o ya nga nnḓani ha vhone.
VHO-RADALI: vha tshi khou fara Vlho-Tshavhune.) Hai vha songo ita nndwa, mafhungo a naka u ambwa.
VHO-TSHAVHUNE: Hu si nga uri ndi nga vha ndi tshi khou kundelwa u tandulula haya mafhungo.
KEITH: Zwauri ndi ḓo ri ndi khou konana na ṅwana wa tshikolo a thi nga ḓo amba, zwa vhukuma ndi zwauri nṋe ndi konana na vhone.
VHO-RADALI: (Vho sinyuwa.) Hei, vhone a vha ḓivhi tshithu, kha vha ḓo fhumula nga uri ndi ḓo t,uwa ndi tshi vha khakhela.
Vho-Ramatsitsi TshihuL-, Mukonḓi na Mainga.)
TSHIHULE: Nṋe ndo ṅwala luṅwalo lwa ḓiswa khia vhone.
VHO-NEMBULA: Nṋe ndi vhona iḽo Ii tshi nga feila, na uri vha nga kha ḓi namba vha tshi vala hetshi tshikolo. Ndi ralo ngauri asifha ro vha ro no kaidzwa lu si na vhukono.
VHO-RAMATSiTSi: Zwino ldia vha thetshelese hafha; kha ri nambe ri fhirisane kha ha ṱhoho ya tshikolo uri hu ḓo vha nnyi saizwi Vho-Tshavhune vho ya nalo, na nga ha vhadededzi havhkla vhe vha wanala vha kchou ita vhuaḓa? Zwino saizwi ho vha ho ambiwa upfi vha ḓo iswa kha tshinwe tshikolo, zwi khou amba uri hu ḓo tou tholwa vhaṅwe?
VHO-KHOLOBO: Vho vha vha siho vhone tila musi we ha dzulwa dzulo lazwo, ha pfi hu khou tea u sedzuluswa vhathu vhane vha kdiou ita vhuaḓa ho raloho.
VHO-TSHAAMANO: Ho ṱangana ya nnyi? Kani ndi ḽia lithannga ḽa Fefe ḽi sa fimi zwone mafeisi?
Bono VI
VHO-KHOLOBO Mulovha yo vha yo ṱangana ya marema na mukhoro. Vhukonani ho fa.
MAINGA: Ngoho hezwi zwithu ndi u tambudzana, ndi ḓo ri ndo tshinyani nṋe.
VHO-RAMILO: A vha pfi uri nga nḓila ine vha khou amba ngayo zwi sumba hu na zwe vha vhuya vha ita dzulo nga nṋe; ndi ralo nga u pfa vho tou oma na ḽa uri kha ndi bvele nnda na havha Vho-Makhalo. Zwino ndi khou amba nda tou dovha nda ombedzela uri a thi kdiou ya hafho hune vha ri ndi ye hone.
MAINGA: Ri ḓo takusa ṱhoho ya tshikolo nga luimbo lu no ri: "Ro lindela Yesu. " (Hu vhonala Vho-Tshavhune vho ima phanda musi luimbo lu tshe vhukati.)
VHO-NEMBULA: Nazwino kha ri mbo ḓi dzudzanya uri ri kone u wana nḓila. Kha hu tou founelwa vha zwa pfunzo uri ri kone u dzudzanya zwine zwa ḓo fhela.
VHO-RAMATSiTSi: Thetshelesani Vhailafuri. (Zwikumelo.)
KEITH: Hone ndi nnyi o tumbulaho zwenezwi zwithu?
VHO-MAKHALO: Nṋe ndi nga tou ri kholomo i itaho uri tshipano tshi si shume nga nḓila yo teaho, i a bviswa ha panwa i shumaho na dziṅwe zwavhuḓi.
TSHIHULE: Muṋe wanga, vha khou amba uri ri ambele ngafhi saizwi mafhungo a hone a tshi kwama zwa fhano tshikoloni.
Ndaa vhailafuri vha Haraulinga.
VHO-SAMAGWE: Zwi khou amba uri vhoiwe nothe ni re afha ni tou ḓivhelwa zwithu zwo bvaho, ndi ralo ngauri a thi khou vhuya nda vhona hu na khomba-vho hafho kha vhoinwi.
VHO-TSHIREDO: Zwino mudededzi o rwiwaho ndi nnyi?
(Tshikoloni tsha Haraulinga hu dzhena Tshihule na vhana vhoṱhe vha tshikolo vho ima thabeloni.)
VHO-RADALI: A u pfi, hu na vhana vha makhadzi wa mme anga hafha fhethu. Zwino ni songo amba uri a hu na wa hashu.
VHO-TSHAVHUNE: vha tshi tou mu halifhela.) Iwe, ndi ḓo u rwa ṱhoho hei (Vha ralo vho mu sumba nga musumbavhaloi.) arali u tshi mpengela.
VHO-KHOLOBO: Vho ṱangana na miniha tshine na ripe arali ra sa ḓivhadzwa ri ḓo ḓi ofha-vho u fana na vhone.
VHO-RAMATSiTSi: Madakalo nga a vhe hone Vhailafuri vhanga. Fhedzi nga nḓila ye na thukha ngayo ni sumbedza u vhaisala nga u hwetekana ha zwifhaṱuwo zwa vhoinwi. Kani ni itiswa nga ḓuvha u fhisa?
RAMASILO: Matshelo ri da fhano tshikoloni ri si na bugu.
VHO-KHOLOBO: Naa mathina mulandu wa vhoinwi ndi mini ni tshi vho tou nga vhahadzinga.
RAMASILO: pne vha khou amba ḽone Ii a pfala, ro vha ri khou ri a vha ri zwenezwo vha tshi khou dzudzanya, hoyu munna a vhe o ima u da fhano tshikoloni, ngauri arali a fhano thaidzo dzi khou hula dzi tshi ya. (Ha mbo pfala phosho i sumbedzaho u Ii tikedza.)
VHO-NEMUTA: Hoyu Muṅene u ambwa na nga vhana vha tshikolo, u dzhia tshikolo a tshi ita muṱa wawe.
VHO-TSHAVHUNE: (Tlho lavhelesa Vho-Munene.) Inwi zwino ni khou ri mini nga mafhungo aṋu
VHO-RAMATSiTSi: Iyani phanda ri pfe ngauri inwi ni khwine kha vhorine rothe samusi hu na zwine na divhavhonyana.
VHO-TSHAVHUNE: Inwi a ni fhumuli ra pfa a re na mafhungo naa, isani phanda.
VHO-MANKHOBO: Nga ri tou tevhela rothe. Ndi amba ngauri havhaḽa vhathu a vho ngo ri fha tshifhinga tsha u amba, vho sokou rwa nga nthha.
VHO-TSHAVHUNE: vha tshi sumba u kholwa tshoṱhe Uri ndi zwone.) Ndi zwone ni nga tshimbila zwaṋu vhoiwe vhavhili. (Ramasilo na Tshisaphungo vha a bva.)
VHO-MAKHALO: Havha muthu vha a bora, ndi ḓo ṱuwa ndi tshi phula uri mini ndi mini nṋe.
VHO-MANKHOBO: Vha hu tou founelwa Muhali uri vha de ri kone u suka ḽine ḽa ḓo fhiela.
VHO-MUNENE: Naa vho zwi vhona hani zwine zwa khou todou bvelela tshikoloni tshashu?
VHO-RAMATSiTSi: Khwine vhone vha ri ṱanḓavhudzele uri naho zwo khakhea ri sale ri tshi khou pfesesa ngauri houḽa wa u thoma o da a sokou vhalavhala zwithu zwi sa pfaliho. Ndi zwone zwo itaho uri hu tou da vhahulwane vhane ra ḓo kona u vhudzisana navho.
VHO-NEMUTA: Luṅwalo ulwo lwo ḓiswa nga nnyi?
Zwine vha khou itisa zwone zwi vho sumba uri hu na something.
VHO-TSHAVHUNE: zwiṅwe zwa mini zwine na thusana ni tshi sea? Takuwani ni yo funza vhana arali tshifhinga tshi tshi khou ni tendela.
VHO-TSHIMUNEMUNE: Arali vha sa pfesesi ni ambe uri vha tou da nga vhone vhane.
Bono V
VHO-TSHOTSHOTSHO: Khezwi ndi tshi tou ṱangana na nḓou i tshi dzwala? (Hu dzhena Muṅene we a vha a songo vhona vhosipikiṱere vha tshi dzhena.)
VHO-RADALI: Kha ri mbo ḓi ri zhambu uri ri ḓo ṱavhanya u vhona uri ri zwi bva hani. Vho-Makhalo kha vha de na mafhungo uri ri ḓo tshimbila na tshifhinga.
VHO-RAMATSiTSi: (Vho sinyuwa lwe vha amba nga luisi- mane lu songo dziaho.) (Vha tshi ralo vha mbo ḓi takuwa.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: Naa vho no dovha vha ita vhukhakhi vhu songo tendelwaho u bva tshe vha kaidzelwa u ita zwo bvaho nḓilani.
VHO-RAMATSiTSi: A! no tou mufarisa kani?
KEITH: Ni songo vhuya na khakdha na ambisa zwigwevho, musi no zwi pfa uri o ri mini?
Zwithu izwi zwi ṱanganyisa ṱhoho vha a ḓivha.
VHO-TSHAMAANO: Ai, vha ḓo mu wana hayani.
VHO-MAKHALO: Ha! vhathu vha hashu, naho hu tshi tou pfi asizwo ngoho muvhuso wo ri fhaṱela tshikolo tshavhuḓi vhukuma.
VHO-MAKHALO: Zwino inwi no vha no farelwa mini?
KEITH: Ngoho ndo i bula mulovha uri nṋe ndi konana na vhone.
VHO-TSHAVHUlnE: A tho ngo vhudzisa, ngoho tshikolo tsho tshinyala hetshi, vha nga vusa zhalinga ḽingafha hu uri vha tsini na u iiwala milingo yavho.
VHO-KHOLOBO: Ene muṋe wazwo u hola kha zwe a vha a tshi khou shumela zwone. Ri ḓo vhona uri fhano ri ḓo sala hani. Na vhana vha ḓo tou pfa vho awela u tambudzwa nga muthu muthihi.
(V'ha a bva)
VHO-RAMILO: Vha a funzwa muṋe washu, ri khou tou thusana kha zwiṅwe.
VHO-NEMBULA: Ngoho ṋamusi ndo pfa ndo tshuwa nda fhedza nga zwe nda ṱangana nazwo.
VHO-KHOLOBO: Ai, ri vho vha rengisa nga lifhio-ha Vho-Ramilo?
RAMASiLo: No, arali hu tshi pandelwa havha vhasidzana, ho tewa u pandelwa na vhadededzi.
BonoII
VHO-TSHOTSHOTSHO: (Vho akhamala.) Ndi tshigidi? Vho-Munene ndi zwone izwo zwithu? vho-Munene vho sokou kwatamelafhasi.) Muthu a da fhano u fanela u huma ṱhoho i tshi rema. Ngoho zwithu zwine zwa bvelela hafha zwi a shonisa nga maanga. A ni na pfano vhathu vha fhano. Ni ḓo mmbudza muṅwe musi, kha i khidzhane.
VHO-RAMATSiTSi: Hai, iwe vhalanda vha Haraulinga, ri ḓo ḓi vhona afho hu yaho phuna na tshiṋoni; na uri zwi vhavhaho ndi uri vhaṅwe vhana vha ḓo ṅwala milingo yavho vhaliwe vho valelwa. Ri ḓo Oi pfa zwenezwo matshelo uri vha ḓo tshimbila hani.
VHO-RAMILO: Zwiito zwawe a zwo ngo fhambana na zwa Muṅene, hu ḓi tou ri Muṅene o vha a sa rwi vhana nga hei nḓila.
VHO-RAMATSiTSi: Hafho no amba fhungo.
VHO-MUNENE. Ndi Mainga Raluswu.
VHO-MAKHALO: Naa kani ni tou vha iiwana ane a tou thoma a fhembeledzwa musi a tshi lila? Arali ni vhe no mpfa zwe nda amba u bva mathomoni, no vha ni sa ḓo ṱwa ni tshi vhudzisa.
PHOLISA: Tsheṱe khoro, tsheṱe!
VHO-TSHOTSHOTSHO: Muhali, nṋe zwe ha pfi ndi swildse zwone ndi zwenezwo. (Hu pfala u gungula ha vhathu.)
PHOLISA: Hei, tsheṱe khoro. Arali vho da u sea u nga vha tshisimani, ri ḓo vha bvisela nnda.
VHO-TSHAVHUlnE: (Vhatshisumbedzautenda.)Ninatshi- fhinga tshingafhani ni tshi khou konana na uyu muthu?
VHO-MUNENE: (Vho kotamela jhasi.) Zwo pfala, muṋe wanga.
TSHIHULE: Fhumulani! vho no fhumula.) Ri zwi dhoma lini nahone hani?
VHO-SAMAGWE: Zwino tsho itaho uri Vho-Nemuta vha sale vho no vha khuvhabvu ndi tshini?
VHO-TSHAVHUNE: Nga nnda ha izwo, u mulayo ndi khou zwi vhona uri u khou shaea, zwino ndi ḓo kona u u vhea saizwi ri na vhana vho thanyaho. Zwino nga ri mbo ḓi pfa uri ri zwi dzhena hani.
VHO-KHOLOBO: Vha amba ngani muṋe wanga?
TSHISAPHUNGO: Helo ndi fhungo, ri ḓo vhona uri ḽa matshelo ḽi ḓo vha ḽo farani.
Ngoho arali zwo ralo vhaloi vha ṱamba nga vhana vha vhathu. Naa o tshinyani Ṋemuṱa naa?
VHO-TSHAVHUNE: Vhe nda vha vhala hafha kha vha takuwe. (Hu vhonala vhala vhadededzi vho kwatamela jhasi)
VHO-INEMUTA: Ee, kha vha de vha ri rule khombo hei.
VHO-NEMUTA: Ndi uri vha a ḓivha u vhewa kha madzulo a phanda musi u phathini ya vhagudiswa vhau zwi takadza nga maanḓa. Hei phathi i tshi tshaisa ndi tea u thoma nda ya damuni u bammbela. (Zwiseo.)
VHO-RAMILO: Kha thome hune a vhona. Tenda zwa vha zwi zwiṅwe zwa zwe zwa bvelela.
VHO-RAMILO: Zwo pfala ri ḓo takuwa.
VHO-NEMUTA: A tho ngo ḓivhadzwa nṋe.
VHO-RAMILO: Ḽi si fhele ngani Vho-Kholobo; kani vho pfa mini?
VHO-RAMATSiTSi: Arali zwo ralo ri a ṱuwa, hone a ni todi u vhulahisa nṋe nga vhatukana.
VHO-RAMATSiTSi: vha tshi khou dzula kha tshidulo tshe tsha da na mulanda.) Nga hu lalamiwe Vhanna vha Haraulinga. Khezwi ni tshi tou ntshuwisa vhailafuri? Hu pfi ho kwasheani?
VHO-MUNENE: Vha todou amba uri nṋe ndi dodo kana?
VHO-TSHAAMANO: Vho farana nga zwanḓa, kana yo vha i ya vhasadzi?
VHO-KHOLOBO: Zwino uri hu vhe na khakhathi yo raliho ho vha ho bvelela mini?
MAINGA: (A tshi tou ambelalhasi.) Halklaa!, ṋamusi ro lovha, muhulwane i fanela u vha yo rwiwa nga mme a vhana. VHO-MUNENE: vho ruḓa maṱo.) Ndi nnyi ane a khou amba izwo?
VHO-NEMUTA: Mbudziso iyo i konḓa u fana na u vhona mvula i tshi kdiou na na ḓuvha ii tshi tou bwa fhasi.
VHO-TSHAVHUNE: vha uhi khou dzungudza tshanḓa.) Hei fhumulani we! vha ralo vha tshi tou ṱavha mukosi.)
VHO-TSHAVHUNE: Zwino vha ngafhi avho muthu wa hone?
VHO-TZEMBULA: Hafhaḽa ho fhedzwa nga u tou bviwa mungome. Ṱhangu dza hone dza sumba Vho-Mafasha vhala vha dzhenaho iyi kereke ya tshigubu.
VHO-INEMUTA: Ndi tshi vhudzisesa zwe vha ita, uri ndi ngani vha tshi vho thetshelesa vhana, lune zwi sumba uri vha ḽa na vhana vha tshikolo.
VHO-RAMILO: Vha khou toda uri ikla muthu o amba uri u pfana na vhone?
VHO-RAMATSiTSi: Arali i ya matshelo, uyu Ṋemuṱa wa hone o no tshatshiwa?
VHO-TSHAVHUNE: A hu na muthu a songo sengiswaho we a dzhena nga munango wa hei ofisi.
Mukhatshane ṱuwani na havha vhaṱhannga ni ye hafhkla khoroni hune ha vha na vhaṅwe, ndi wane hu si na phosho. (Zwikumelo.)
VHO-SAMAGWE: Zwi songo ni mangadza. Kani vha kale vho zwifha vha tshi ri wa ḽa pawa na vhanzhi u zwimbela dzi a ṱalula?
VHO-MAKHALO: Vho-Tshamaano. a thi tou vha na swili kana u pika zwiṅwe. Hu ḓi tou vha u ri arali nda sa amba nae zwino ndi nga si ḓivhe uri ndi ḓo mu wana ngafhi.
VHO-IGEMBULA: Ndi amba ngauri musi a tshi amba ni sokou tendelela sa mulanda kha khosi.
VHO-TSHAVHUNE: Nga vha rudze mbilu, hoyu u a ntshata, a thi ḓivhi tshithu nga hovhu vhukhakhi.
VHO-TSHOTSHOTSHO: Vha songo bvela nnda, kha vha dzhene muṋe wanga.
VHO-TSHAMAANO: Mulandu ndi mini khotsimunene a tshi tou dzhena nga tsha murahu; hu pfi ho tshinyalani?
VHO-KHOLOBO: (Vha tshi khou sea.) Ni songo nkhuthadza, ndi amba ngauri rothe ro welwa nga khombo i no fana.
VHO-KHOLOBO: Ndi ima na wonoyo wo ambiwaho.
VHO-TSHAAMANO: Makepula ndi nnyi-ha?
VHO-MUKHATSHANE: Mboloma Muhali, vha ri khuvha Ṋemuṱa o todou khadiswa galaha nga vhana vha tshikolo.
VHO-INEMUTA: Zwine na khou amba zwi a pfala, vhoiwe ri fheni vhege ni ḓo vhona ro dzudzanya.
VHANA VHOTHE: Ngawethu!
TSHIHULE: Muhali fhano ro ḓiswa nga thaidzo ine ya vha hone tshikoloni, tsho ri swikisaho fhano ndi nge ra vhona uri ṱhoho ya tshikolo vho no sendela murahu.
VHO-TSHAVHUNE: vho lavhelesa kha bambiri.) Ndi Vho-Ramilo, Vho-Nemuta na Vho-Kholobo:, vho fhelela henefho.
TSHISAPHUNGO: Kana Ramasilo wa hone u ḓo pfesesa.
VHO-SAMAGWE: Vha nga sumbedza ino khoro vhuṱanzi ha ngoho u sumba uri khoro yo Oi dinela u thetshelesa vhuṱanzi vhune vhu si vhe ha vhukuma?
Luṱa II
VHO-RAMATSiTSi: Kha hu zwiwe ro thetshelesa, ri kone u wana nḓila ya u bva.
GLORIAH: Nṋe muthu we nda vha ndi tshi pfana nae ha tsha vha hone.
Tshihule: Mboloma, khakhamela, zwo tou ralo muhali.
(V'ha a bva.)
VHO-RAMATSiTSi: Zwino avha vhaṅwe vha ngafhi? Ndi amba vhadededzi.
(Tshikoloni tsha Haraulinga hu dzhena muduba wa vhana vho lengaho. Getheni ho ima Vho-Munene.)
VHO-MUKHATSHANE: (Zwikumelo.) Vha ri khuvha vho thuswa nga u vhuvha lune vho vha vho tshi ḓo vha vha na vhuṱanzi ha uri ndi ngani ho itea mboni iyo.
VHO-RAMATSiTSi: Vhana vho vhila havha ngoho, henefha hune vha si tame na u pfa na tshithu.
VHO-RAMILO: Ni ḓo feilisa ihwana wa vhathu.
VHO-TSHAVHUNE: Mafhungo o tou ralo samusi vha tshi khou vhona na nḓila ine zwa thoma ngayo.
VHO-KHOLOBO: Heyo ndi thaidzo ine na ṋamusi vhana vha zwikolo a vha athu u i dzhiela nṱha. Musi thaidzo i tshi bvelela, u ḓo pfa hu tshi pfi, ri khou kandeledzwa. Zwino a hu tshe na u kandeledza muṅwe muthu sa izwi i dimokirasi.
VHO-NEMBULA: vho pleta nga fasiṱere.) Zwino u ḓo ri u khou dzi isa ngafhi? Ngoho nanwaha ro ṱangana nazwo zwa nḓou i tshi dzwala.
VHO-MUNENE: Vhone mathffia vho dzulela ngomu sa maṋo a khuhu. Vha khou todou ntsumbedza uri vhone a vha zwi vhoni uri Vho-Tshavhune vha vho ḽa na vhana vha tshikolo.
MAINGA: Khwine hu tshi pandelwa havha vha vhasidzana.
VHO-RAMILO: (Vha tshi khou sea.) Khezwi ni tshi tou amba unga no vhuya na farwa?
Vho-Ramilo: Vha amba zwifhio Vho-Nemuta?
VHO-NEMUTA: He, khotsimunene!
VHO-MAKHALO: Ni ri mini naa khotsimunene? Vho fhisa bugu dzashu na vhanna vha hashu?
VHO-NEMUTA: A vho ngo vhudzisa zwine vha khou terekela zwone?
TSHIHULE: (A tshi khou ṋekedza Vho-Tshavhune bambiri.) Hai, ndo mbo ḓi vhekanya hu sa athu u fhela tshifhinga ngauri zwi nga vhuya zwa tshinyala.
VHO-RAMILO: Zwino hu pfi o gwevhiwa?
VHO-KHOLOBO: Mboloma, ndi ene muṋe o posaho havho vhathu.
Vho-Mankhobo: Hoyu munna a si u thoma ri tshi pfa vhukhakhi hawe hafhla tshikoloni.
VHOTHE: Ndau ya nduna Muhali.
VHO-RAMATSiTSi: Ngoho, zwiwo zwa hetshi tshikolo zwi shonisa nga maanḓa, ndi khou vhona khombo hafha, vha ḓo dovha vha vala hetshi tshikolo. Ndi ralo ngauti a si kale to fara gada musi vha tshi vho todou tshi vala. Ro tou luvhelela u itela uri havho vhana vhashu vha kone u ṅwala milingo yavho. Zwino khezwi zwo dovha. Zwino ri ḓo ri vho vha vha tshi lwelani na vhana vha tshikolo, ndi amba ngauri ndi u thoma nyito iyi i tshi vha hone kha hetshi tshikolo?
VHO-RAMILO: Khwine vha tou phula. Ndi khwine u fhira u sokou amba zwine zwi si pfale.
VHO-TSHAVHU NE: Na khathihi. U khou ita nga muhumbulo wawe ene muṋe.
VHO-KHOLOBO: Ni na fihulufhelo ḽa uri zhalinga iii ḽo fhela?
VHO-TSHAMAANO: Nazwino ndo no vha founela. Vha ri nga ri vha lindele a hu nga ḓo fhiela tshifhinga tshilapfu.
(Tshikoloni hu dzhena Tshihule na Vho-Tshavhune.)
TSHIHULE: Ndi ḽivhuwa ṱhoho ya tshikolo, vhadededzi na vhana vha tshikolo sa nṋe. Zwino ri ḓo ri ri sa athu u pfa zwinzhi, ri ḓo thetshelesa tshirendo tshine tsha ḓo rendwa nga Mainga. Arali na tou sedzesa ni nga wana uri a si rothe ripe ra ḓo vha vhashumi vha dziofisini, a si rothe ripe ra ḓo vha vhadededzi. Vhaṅwe hafha ndi vhabishopo, vhaṅwe ndi Yhanwali ngeno vhaṅwe Vhe vharendi. Zwino ri zwi Vhona fhano tshikoloni uri sia ḽanu ndi ḽifhio. Mainga tshifhinga ndi tshawe.
(Tshikoloni hu dzhena no-Nemkta, Vho-Makhalo na VlhoTshaamano.)
VHO-KHOLOBO: Ngoho vho huvhala havha muthu.
Ndaa!
VHO-TSHIREDO: Havho ri ḓo tou ṱuwa navho ra thoma ra ya kha dokotela a vha ṱola.
RAMASILO: Arali vha tshi ralo, ri ḓo khaukana, a si zwone kani Tshisaphungo. (Tshisaphungo o sokou mu sedza a fhedza a kwatamelafhasi.)
VHO-RADALI: A ni pfi, o no bva kha mafhungo, o no dzhenikha a miṱani.
VHO-RADALI: Nga ri dzule hanefha zwashu, ndo humbela uri ri swikiswe.
Bono III
(Tshikolo tsho bva. Nḓilani hu dzhena Tshisaphungo na Keith.)
VHO-RADALI: Ni ri ndi khou todou ri mini? Ho luga, ndi khou todou ri ndi vhoinwi no ḓisaho vhadededzi havha vha u oma dziṱhoho.
VHO-TSHAVHUISE: Zwino arali a si muzwala waṋu, khezwi ene a tshi ri ni muzwala wawe?
RAMASILO: A nga vha a tshi khou shavha u vha vhudza uri u konana na nṋe.
VHO-TSHIREDO: Muṋe wanga na henefho ro vha ri tshi khou ḓo swika saizwi a one mafhungo a ḓuvha ḽa ṋamusi.
TSHIHULE: Ndi nge vha sokou thoma u rwa na vhe vha vha vho vha fara, zwa kombetshedza uri vhana vhoṱhe vha sokou thoma u vha rwa. Zwauri ripe ri nga vha ro iarelwa izwo zwi vho sia zwi tshi vho ri mangadza.
vhona mulandu kana hu na zwine na zwi sola kha zwo ambiwaho?
Bono IX
VHO-TSHIMUNEMUNE: Vhophirisipala, mbilu dzashu dzi pfa u vhavha nga zwithu zwine zwa khou itwa vhana vhashu.
HO-MANKHOBO: Mbilalume, khakhamela Muhali wanga, ripe ri vhona u ṱangana na nḓou i tshi dzwala, zwauri ndi ngani, ri ḓo tou pfa nga vhone vhane vha dzi ṱhogomela. Ndau ya nduna.
VHO-NEMBULA: Ngoho na miraḓo yanga yo kulea tshoṱhe hezwi ndi hafha. Ndi amba naho wa tou ri u thoma zwino u dovholola u seṱha, zwi sokou fana, mbamatshelo a D tsha vha ḓuvha. (Vho-Nemuta vha livha ofisini yavho.)
VHO-NEMBULA: A! Vha amba uri nyito dzoṱhe dzo no sengwaho a dzi pfadzi ngani Vho-Radali, ndi amba ngauri ndavha dza hone dzi vhangwa nga vhenevha vhana.
VHO-TSHIMUNEMUNE: (Vha tshi khou lingedza u fara Vho-Mankhobo.) Kha vha mu litshe hoyu muthu u na lunyadzo vha a ḓivha.
VHO-RAMATSiTSi: vha tshi khou bva fhasi ha lafula.) Ngoho ndo tenda, munna houḽa ndi tshikeleme.
VHO-MUNENE: (Vha tshi khou dzula fhasi.) Hei, ngoho mushumo hoyu u tshi da huṅwe a u ḓifhi na khathithi vha a ḓivha.
Bono IV
VHO-TSHAVHUISE: vha tshi khou tiwala.) A tevhelaho ndi Roṋewa, nga ṱavhanye.
PHOLISA: (Vha tshi khou khokhonya.) Vula, vula mapholisa, vula hei!
VHO-KHOLOBO: Hu si na na zwihwe, ndi amba ngauri hu pfi Muṅene o vha a tshi vho amba o ima munangoni.
Bono III
VHO-KHOLOBO: Imani nṋe ndi thome ndi yo pea vhana mushumo.
VHO-TSHAVHUNE: (Vha livha holoni hune ha vha na vhana vha tshikolo.)
Muṅene.)
Kha vha wane muiiwe a ye u mu vhidza.
VHO-MUKHATSHANE: Kheo a khou pfala, Muhali vha ri kani no vha ni tshi khou ṱavhela ḓuvha, na vho tou dzula murunzini nga u pfa ṱhoho dzi tshi vho rema?
(V'ha a bva.)
TSHIHULE: Ṱhoho ya tshikolo vha tshi ṱalutshedzwa vha ri a vha dzheni khazwo. Vho zwi laṱela zwanḓani zwashu. Zwino ripe ro vhona e mafhungo mahulu kha ripe. Ndi ngazwo ro oa fhano.
VHOTHE: Viva!
VHO-NEMUTA: Naa vhoinwi vhaṱhannga no tou ita hani?
MAINGA: A hu sa athu.
TSHIHULE: Ro vha ro vha ḓivhadza, na uri tshe tsha dina ndi nge vha ri vhone a hu na muṱangano une wa ḓo farwa arali vha sa khou funa.
VHO-KHOLOBO: Zwi si shonise ngani. Vhalu vha tshi vho pfa upfi wo silitwa nga vhana vha tshikolo vha tou namba vha zwi vhona uri wo vha u sa khou ita zwa vhukuma.
VHOTHE: (Hu pfala dzhikhombole, mijhululu na zwoṱhe zwi sumbedzaho u takala.)
VHO-RAMILO: Zwone u nga si kunde u shona arali u muthu a ḓivhaho mushumo wawe.
TSHISAPHUNGO: Nazwino khevha vho swika, imani ndi mu vhidze kana inwi mu vhidzeni.
VHO-TSHAVHUME: vho no fara ḽia bambiri) Ni amba zwone khotsimunene, zwi nga vhuya zwa tshinyala. (Vha tshi khou vhalalia bambiri.) Mathina a si vhaṱuku vhathu vha hone-hi. Nṋe ndi khou ri ndi vhathu vhavhili kana vhararu. Vha swika vhaṱanu na muthihi, vhana vho dzhenelwa havha. Ho ngo zwifha Colbert a tshi ri: "kha ṱambe na thanga dzawe," ndi amba uri ndi mini yenei! vha tshi khou ṋekedza Tshihule bambiri.) (Tshihule o ri u bva a si vhuye a fhedza na tshifhinga, a mbo ḓi vhuya navho.)
(Hu dzhena no-Tshavhune vho tou hwalela.)
VHO-RAMATSiTSi: Hai, ni amba zwone, hone u ngafhi onoyo muṱhannga. Ndi ngani ni songo da nae?
VHO-MAKHALO: Vho ṱangana ṱhoho havhaḽa muhulwane.
VHO-TSHOTSHOTSHO: Avha Vho-Radali vho vha vho tou bula mini tsho vha tshipisaho?
VHO-NEMUTA: Zwoṱhe zwe hoyo muthu a bulela ino khoro a hu na na ngoho khazwo.
VHO-NEMUTA: (Vho litsha zwe vha vha vha tshi khou ita.)
VHO-NEMUTA: vho ima munangoni.) Naa ndi guvhangano ḽa mini ni tshi khou litsha u vhala bugu dza vhoinwi?
MAINGA. Kha ndi faralwe mudededzi, kha vha ri farele a ri tsha ḓo lenga.
VHO-RAMILO: Zwi khou amba uri avha vhaṅwe vho thoma u rwa Vho-Nemuta nge vha vha vha tshi khou rwa inwi?
VHO-NEMUTA: Vha amba zwone. Kha vha de nao ri pfe.
RAMASILO: Ndo vha ndi tshi ḓo vhona uri ndo khakdha, arali ndi vhe ndo vhudzwa uri zwo khakhea.
MUKONḒI: Ramasilo o amba fhungo, ni nga si bvise makai na sia nnda dzine dza ḓo dovha dza ni luma, khwine ni tshi bvisa zwoṱhe.
VHO-KHOLOBO: Ee, nṋe ndo pfa a tshi ri u ḓo vha farisa, fhedzi ndo vha ndi si na vhuṱanzi ha uri u ḓo zwi ita.
VHO-MAKHALO: Hu ofhisaho samusi ṋowa yo vhonalaho i sa lumi?
VHO-TSHAMAANO: Ndi Vho-Nemuta.
VHO-MAKHALO: Kha vha fhumule vha litshe u ṱwa vha tshi isa phanda ngauri u swika zwino a vha athu u ḓivha zwine vha khou lilela zwone.
RAMASiiO: U khou funa u mmbuza mafhungo kana ndi ṱuwe?
TSHISAPHUNGO: Arali vha tshi khou kombetshedza, ndi ḓo ri ndi Vho-Tshavhune.
VHO-TSHAVHUISE: Ai Muhali, naa vha tou ri laṱela zwanḓa?
VHO-RAMATSiTSi: Ho vha ho bvelelani a tshi tou vhuya a rwiwa nga vhana? Nahone vhana vha hone nga vha yo vhidzwa vha de ngeno. A thi pfani na vhana vha si na milayo.
VHOTHE: (Vha vhandelela zwanḓa.)
VHO-NEMUTA: U sa thanya hanga a si thaidzo nga maanḓa kha nṋe. Kha muṅwe ane a Vhona vhudodo ha muṅwe u fhira hawe ndi thaidzo kdhulu.
TSHIHULE: Ro vha ri tshi khou pfana kha ḽa uri musi ro no fhedza u ṅwala milingo yashu, ri ite nyonesano.
VHO-TSHOTSHOSHO: Muhali wanga, zwine zwa khou zwiwa ndo zwi pfa, ndi ḓo swikisa nga u tou ralo.
VHO-RAMATSiTSi: Ho pota nnyi?
VHO-MAKHALO: Ni a mu vhona uri o ḽaho funguvhu u vhonala nga valuvalu? Ndi zwa vhukuma u hana ni khou sokou hana Ramilo. Arali ni wa vhuṱali na ṱhalukanyo no vha ni tshi ḓo vha no thetshelesa. Zwino ni vho tou nga tshisusu tsho dzhena muyani.
VHO-TSHAVHUlnE: Mulandu ndi mini vho tou hwalela?
VHO-TSHAVHUNE: Tshisaphungo, ndi dou pandela u khou zwi pfa, amba ngoho (Vha ralo vho tou mu rafhela na maṱo.
VHO-TSHAVHUNE: Ndi tshigidi.
VHO-TSHIREDO: Hei, arali zwo ralo hu ḓo dzhena ane a tevhela Vho-Munene nga vhuhulwane, onoyo u ḓo tou vha a pfareli.
VHO-NEMBULA: Hei ndi iṅwe tili-vho. Na nṋe ndi u ranga
MAINGA: (A tshi khou dzula.) Ndo ḽivhuwa.
VHO-RADALI: (Vho ima nga milenzhe.) A! a! a! a! Ni pfa hu mini yenei? Madzuloni a u amba mafhungo ane a khou todea, u vho amba zwa khombo! Ni songo ri vhudza khombo ngeno hu vhoinwi vhane na khou i vhanga. Ri vhudzeni mafhungo o ṱambaho.
KEITH: Zwino no vhofhekanya, ndi khwine ngauri manoni a songo kavhaho kha muri muthihi a tshi fhufha a a liana.
Luṱa IV
TSHISAPHUNGO: Ngoho zwithu zwine zwa khou itwa hafha tshikoloni zwi ḓo ri bora.
VHO-MAKHALO: U tenda-vho ndi nga si tende ngauri havho vhathu vhane vha ḓo vha vha tshi khou amba a thi vha ḓivhi, na nyito ine vha ḓo vha vha tshi khou amba uri ndo ita yone ndi ḓo vha ndi sa i ḓivhi.
VHO-TSHAVHUNE: Vha vhona i mini yenei, Muhali.
VHO-RAMATSiTSi: Zwino avho vho farwaho ndi vhe vha tou nangwa kha vhaṅwe kana ndi vhe vha mu rwa naa?
VHO-KHOLOBO: Uyo muṱangano wo vha u wa mini?
VHO-KHOLOBO: (Zwikumelo.) Muhali, nṋe na VhoNembula ro ḓo pfa ho vuwa nzhowenzhowe ra humbula uri khamusi vhaṅwe vha vhana vha khou ita zwa mafeisi. Fhedzi ro ri ri tshi swika ra wana hu na Vho-Nemuta vhe vha vha vha tshi ṱavha mukosi.
VHO-RAMATSiTSi: Khezwi hu tshi tou pfala phosho nngafha?
VHO-TSHAVHUNE: Hu na zwine vha nga amba zwine uyu muṱhannga a khou amba zwone kana ri tou vhidza muṅwe henengei ngilasini?
TSHIHULE: Hai, arali hu u konḓelela ri ḓo konḓelela, fhedzi a ri nga ḓo tendela muthu a tshi dzhena kiḽasini, ndi amba wa mudededzi.
VHO-TSHAVHUNE: vho imisa tshanḓa.) Kha ri dzule fhasi. muṅwe na muṅwe ndi a tenda uri mbiluni yawe u kchou swa nga u tama u ḓivha tshe ra kuvhanganela.
VHO-RADALI: Zwino riṋe ro da uri ri ambe nae uri ri zwi bva hani.
VHO-MUNENE: Heiwe Mainga, u nnyita ṅwana wau thi ri, ida ngeno. (U khou ralo o livha ofisini ya ṱhoho ya tshikolo.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: Naho nda nga vhudzisa nda wana e na mulandu, hezwo a zwi iti uri muthu a rwiwe. Ngoho tshikolo hetshi tsho dalesa ndavha. Khwine ndi tshi tou ya kha ofisi khulwane u hwedza haya mafhungo vhunga zhalinga ḽine ḽa ḓo takuwa hafhla a si ḽiṱuku.
VHO-TSHAVHUNE: Hu tshini tshi itaho uri u si ḓifhe? (Vha tshi litsha zwe vha vha vha tshi khou ita.) Nṱalutshedzeni, ndo thetshelesa.
VHO-TSHAVHUNE: Hai, ri ḓo ita nga u ralo vhane vhanga.
VHO-MUNENE: Arali vha tshi ṱhogomela, kana u tou vha na vhusedzi zwavhuḓi, vha sedza zwine ṱhoho ya tshikolo vha khou thoma u ita zwone vho no vha na mukhwa une u sa ḓo ri takadza.
VHO-RAMATSiTSi: Zwino hu pfi vha ḓo sengiswa lini, ndi amba ngauri vha khou tea u ṅwala vhege hei idaho?
VHO-TSHAMAANO: Ngoho nyito ya tshikolo hetshi i vho ofhisa. Zwino ri todou vhoniswa mboni-de henefha vhathu vha Haraulinga?
VHO-TSHOTSHOTSHO: Ni nga sumba o ni vhudzaho uri ni a penga?
VHO-NEMUTA: Ndo vhona ni songo tsha seṱha zwe nda humbula, ndi ngazwo ndo fhisa uri ni ḓo kona u dovholola zwavhuḓi ni songo tsha dzhaya.
VHO-NEMUTA: Ha vha vhana vha khou lwa na u todou bvisa muthu ane a khou ita uri hu vhe na zhalinga ḽo raliho. Zwino ḽi nga si dzike arali hoyu muthu a sa pulwa.
VHO-RAMILO: Zwino vha ngafhi naa murathu?
VHO-RAMATSiTSi: Arali uyo muthu a muṅwe wa vhadededzi vhala vho itaho zwa vhuaḓa, na ene o tea u dzheniswa?
TSHISAPHUNGO: Hai, a no ngo tea u ralo, inwi ni tou sumbedza uri ndi zwa vhukuma uri ndi konana na inwi.
VHO-MUNENE: Naa na vhone a vho ngo thanya, kha vha ḓo litsha u nga munna ane a shuma u linda ane a eḓela na mabutswu.
VHO-NEMUTA: Mathina vhone vha nga si range lushaka phanda. Ho vha ho fanela vha tshi khou wana ngudo kha muphurisidente wa Afrika Tshipembe vhane Vha pembela phanda ha tshaka dzo fhambanaho.
VHO-RAMILO: Hezwo ndo vha ndo no zwi pfa.
VHO-NEMUTA: (Vho ḓi mu fara nga hemmbe.) Ndi ḓo ni sumbedza murathhu. vha ralo vha tshi khou mu raha nga murahu.)
VHO-TSHAAMANO: Vho pfa mahulu afhio? Kani hu pfi Yesu u khou vhuya?
MUKONḒI: Khwine vha tshi ri pea iyo dzhogo ri ḓihwese yone.
VHO-RADALI: Ngoho ṋamusi ndo todou enda, arali hu si vhone, hai, ro vha ri tshi vho amba maṅwe.
VHO-KHOLOBO: Nga hu sa timatimisiho, uri o amba.
TshavhuiQe?
VHO-RAMATSiTSi: vha tshi khou lidza muludzi.) Vhana Vha uno muvhundu ndi hone vho tshinyala, zwino avha Vho-Tshavhune vha ri mini nga vhuaḓa ho raliho?
VHO-TSHOTSHOTSHO: Vho-Munene, kha vha ḓo ṱalutshedza uri mulandu ndi mini?
Ndi matsheloni avhuḓi mudededzi.
VHO-MAKHALO: Zwine zwa tou vha khagala ndi zwauri we a vha ṱalutshedza uri havhkla vhaṱhannga vho vhuya, o vha ṱalutshedza na uri ndi ngani vho vhuya.
VHO-NEMBULA: vha tshi khou dzungudza ṱhoho.) Vha a vha ḓivha Vho-Tshavhune uri mbiti dzo lala hanefhala, ho tou thusa Vho-Radali vhe vha lamula.
Luṱa V
VHO-NEMUTA: vho vha lavhelesa.) Vha tshi ralo vha khou toda uri mini; ngoho a thi khou vhuya nda vha wana.
(Hu dzhena Tshihule a tshi tou femeleka.)
VHO-MAKHALO: Vha si ise mbilu kule, a hu na na tsho khakheaho. Hu ḓi tou vha u ri Ramilo na nṋe ri ḓo dzula ri tshi tandulula dzindavha dze a nnyitela.
VHO-TSHAVHUNE: (Vho vha lavhelesa.) Mulandu ni tshi tou ri tshuwisa ngaurali?
VHO-MUNENE: A thi ḓivhi. vhaizwe vha a sea.)
VHO-NEMUTA: lyo ndi thaidzo yawe na muṱa wawe ngauri tshipala mulilo tshi a ḓi palela. U ḓo zwi vhona uri zwi a vhavha. U khou ya u ṱangana nao a si na ho ndavha na haya. A ḓo mu tshukhumisa a vhuya a ri vhane vhanga.
MAINGA: Nahone u zwi kona, rothe ri ḓo swikela hafha holoni ḓuvha linwe na linwe. (ila Pfaia Phosho Ya u Ii tikedza.)
VHO-NEMUTA: Muthusa ṱhoho ya tshikolo ha tsheho kha tshi no tshikolo, o farwa nga ṅwedzi wa Fulwi.
VHO-INEMBULA: Ripe ri khou ri ndi Vhone Yaho vha ṱuwisaho.
VHO-MAKHALO: Zwauri vhala vhaṱhannga vho no vhuya vho vha vha sa adhu u zwi pfa na zwenezwo?
TSHIHULE: Murena, ndi sa athu u vhudzisa u ya ngafhi, ndo vha ndi tshi humbela u wana ṱhanzi ya Vho-Nemuta.
VHO-TSHAVHUNE: Zwino riṋe ri hafhia muhali, ro vhone uri vha ṱuwe na riṋe vha ye u fhembeledza, huṅwe vha ḓo vha pfesesa.
VHO-RAMATSiTSi: Vhananga, ni songo isa mbilu kule, hoyo muthu hu kha ḓi ambiwa nga hae, vhoiwe humelani dzikilasini.
TSHIHULE: Naa mathina o no vha afhio (U ralo a tshi khou rwa Vho-Nemuta.)
RAMASILO: Nṋe ndi ḓo ṱandavhudza nga hune nda ḓivha. Ndi a tenda urimunwe na muṅwe u a ḓivha uri vhathu vho tshilesaho tshifhinga tshilapfu vhe vhoṱhe vho tea uri vha tshi fhambana hu itwe nyonesano. Zwino na fhano ri khou tea u ita farewell musi ro no fhedza u ṅwala milingo yashu. Ndi a tenda uri hafho ro pfesesana.
VHO-KHOLOBO: Ndi he nndwa ya thoma hone nge VhoTshavhukhe vha ri u mmbone u ndivhe, u khou ntshata thophe.
VHO-RADALI: Hai, ro amba na mapholisa uri vha mu ise ha dokotela u vhonisa.
(Vha a bva.)
VHO-TSHOTSHOTSHO: (Vho swifhalelwa.) Ni vhona i mini yenei? Ibvani-ha mafihi murena! Hezwi ndi tou zwi swikisa ofisini khulwane.
VHO-RAMILO: Nṋe ndi ḓo zwi vhona vho no fhiedza u ṅwala mulingo.
VHO-NEMUTA: Noriuludisanawanaphindulokhalwonaa?
PHOLISA: vha tshi khou vha kokodzela nnda.) Kha ri ye vha litshe u vhalavhala. vha a vha longa kha phikhaphu ya dubisa buse.)
VHO-IGEMUTA: Ṱhanzi ndi Mudzimu nga khaladzi nga Ramavhare, nda ri nga Malokwe ndo fhedza, khetshi. (Vha ralo vha tshi ita tshifhambano nga miṅwe. Zwiseo.)
VHO-SAMAGWE: Ri tshi da kha Vho-Nemuta, hu na zwine vha nga hanedza kha vhuṱanzi ho bulwaho nga muhwelelwa hu u itela u fusha ino khoro?
VHO-TSHAVHUNE: Litsha u zwifha, u ambe mafhungo ngoho.
VHO-TSHiMUlgEMUNE: vho no tou ima.) Au, ni amba u khakhela ene nṋe naa?
VHO-TSHAMAANO: Ai-vho, vha songo ralo Vho-Makhalo.
VHO-TSHAVHUNE: Hai muṋe wanga, a zwi tou pfi ralo, nga ndi farelwe lufhanga.
Tshihuluhulu tshe ra kuvhanganela tshone ri ḓo tshi amba; nahone ndi na fulufhelo ḽa uri zwi ḓo ni takadza.
VHO-TSHAVHUNE: vha tshi khoufemeleka.) Naa hu khou bvelela mini?
VHO-NEMUTA: Ee, zwo tea u sa fana na zwa kale; musi ni na vhungoho ha uri kale ho vha hu si na khetho dza vhathu vhoṱhe, ho vha hu tshi vha na khetho dza vhatshena fhedzi.
Ane a ḓo ri ḓela na mafhungo ndi havha vhaṱhannga vha ralo vha tshi sumba Mainga. Tshihule na Ramasilo.)
VHO-TSHAVHUNE: Ngoho ndavha dza tshino tshikolo dzi ḓo fhela ho bvelela zwiṅwe zwithu. Ndi amba ngauri na ṋamusi ri tshe kha u tandulula ndavha.
VHO-SAMAGWE: Uyo muṱangano wa hone no vha no u fara ni songo thoma na ḓivhadza mudededzi wa vhoinwi naa?
VHO-TSHAVHUlgE: Vha amba ngoho, vha vhona i mini yenei ine ya khou itea phanda ha vhana.
VHO-NEMUTA: U a vhona uri ndi mini?
VHO-MAKHALO: Oho! Ni amba izwo, nṋe ndi a zwi ḓivha
MAINGA: Hai Vho-Nemuta, a ri khou ita zwa nndwa na vhone.
TSHIHULE: (A tshi hana o dzula.) Mukonḓi, iyani u vhidza vhana vhoṱhe uri ndi a fa. (Mukonḓi a tshi tou ri u a bva, Vho-Tshavhune vha mbo vala munango.)
VHO-RAMILO: Ndi si khethe hani ngauri ro vha ri rothe kha muduba wa u dzhena fhethu ha vhukhethelo.
VHO-TSHAVHUlnE: Samusi zwi tshi khou bala zwi tshi ya, ri zwi bva hani muhali wanga?
KEITH: A sa pfesese hani, ri ḓo amba a vhuya a pfesesa.
VHO-MAKHATSHANE: Mboloma Muhali, ndau ya nduna, Ḓambatshekwa ḽi na segere, khakhamela! Iyo ndi mbuno Muhali, a hu na tshine tsha ḓo dovha tsha tshimbila.
VHO-RAMATSiTSi: (Vho no sinyuwa.) Ndi nnyi o vhangaho pfiriri yo raloho?
Bono I
VHO-RAMATSiSi: Muṅwe na muilwe nga a vule nḓevhe a thetshelese. Mafhungo ane nda ḓo a amba hafha a pfale zwavhuḓi. Fhungo ḽe na vha no swikisa ḽone fhano ndo ii pfa. Zwino zwine na tea u ita zwone uri mafhungo a tshimbile, muṅwe na muṅwe ane a vha fhano a swike a vhudze mubebi wawe uri vha khou vhulahwa tshikoloni. Ḓuvha ndi matshelo nga matsheloni, ni nga tshimbila zwaṋu.
VHO-NEMBULA: Hafho no ita zwi itwaho nga munna.
VHO-RAMILO: Dokotela un' Vho-Munene avha pengi na zwiṱukuṱuku, u ri vha khou vhaiswa nga mbanzhe dzine vha daha vha tshi da tshikoloni.
VHO-MAKHALO: vha tshi khou vhekanya bugu dzavho.)
VHO-NEMBULA: Zwino ndi nnyi o vha hanedzaho, ndi amba ngauri wo vha u muhumbulo wo dziaho vhukuma.
VHO-NEMUTA: Ee, ndi nga ri zwo tou ralo.
VHO-TSHAVHUNE: Vha hone, a vho ngo dzula na kiḽasini nga u ofha havho vhana.
VHO-RAMATSiTSi: Zwauri inwi ni muruṅwa fhano zwi khou ḓivhiwa nga muṅwe na muṅwe ane a vha fhano. Tshine nda khou tama u tshi Ḓivha u bva ngeo kha inwi ndi tsha uri zwino saizwi ni tshi amba ḽa u vala tshikolo, vhana vhashu ni ri vha ye ngafhi?
VHOTHE: Hai, hai, hai, a ri nga ḓo humela arali VhoMunene vha sa ṱuwa. (Khathihi fhedzi ha vha ho takuwa luimbo.)
VHO-TSHAVHUNE: vho lavhelesa Vho-Munene.) Vhone vha tea u isa vhana havha ha vhaongi nga tshelede yavho, zwi khou pfala musi?
VHO-MUKHATSHANE: (na tshi khou fhumudza vhathu.)
Bono II
Tshisaphungo ambani-ha. vha ralo vha tshi tou hevhedza ngeno maṱo a tshi khou sunyedza Keith.)
VHO-RAMATSiTSi: Hai, hu tshe na afhio?
