MULAYO U T(UT(UWEDZAHO U SWIKELELEA HA MAFHUNGO
﻿(BUGUPFARWA)
﻿
﻿
﻿(Mulayo wa vhu 2 wa 2000)
﻿
﻿
﻿MUHASHO WA LUSHAKA WA MVELEDZISO YA MATSHILISANO
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿KHETHEKANYO YA 14 YA BUGUPFARWA 
﻿YA MUHASHO WA LUSHAKA WA 
﻿MVELEDZISO YA MATSHILISANO 
﻿
﻿
﻿Zwi re ngomu 
﻿
﻿Zwidodombedzwa u ya nga ha khethekanyo ya 14 		SIAT(ARI 
﻿
﻿A.  Mishumo na tshivhumbeo [Khethekanyo ya 14(1)(a)]					3
﻿i.  Mishumo ya Muhasho wa Lushaka wa Mveledziso ya matshilisano		3
﻿ii	Tshikimu tsha nyolo ya tshivhumbeo tsha Muhasho wa Lushaka wa 
﻿Mveledziso ya matshilisano								4
﻿
﻿B.  Zwidodombedzwa zwa vhukwamani [khethekanyo ya 14(1(b)]			5
﻿
﻿C. U swikelela rekhodo dzine dza vha kha khamphani [khethekanyo ya 14(1)(d)]	6
﻿i. U d(ivhea ha othomethikhi [khethekanyo ya 14(1)(e)]					6
﻿ii. Rekhodo dzine dza nga humbelwa [khethekanyo ya 14 (1)(d)]				27
﻿iii. Maitele a Khumbelo									29
﻿*	Fomo ya C									30
﻿*	Manweledzo a maitele							33
﻿
﻿Mvulatswinga nga Vho - Minisit(a
﻿
﻿U swika ha demokirasi ho d(isa mvelele ntswa kha tshitshavha tshashu, mvelele dzi ngaho u sa vha na zwidzumbe, vhud(ifhinduleli na vhut(hogwa ha u vha mudzulapo. U swikelelea ha mafhungo ndi tshithu tsha ndeme kha u thusa uri demokirasi yashu ine ya kha d(i vha ntswa i aluwe. U swikelelea ha mafhungo ndi pfanelo ine ya tendela vhadzulapo uri vha dzhie tsheo vha na nd(ivho yo fhelelaho uri vha kone u swikelela tshumelo dzine dza n(ekedzwa nga mihasho ya muvhuso.
﻿
﻿Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano na wone wo d(iimisela u t(ut(uwedza pfanelo dza vhuthu. Nga nt(hani ha aya mafhungo, ro kona u vha na bugupfarwa ine ya shuma sa tshishumiswa tsha u thusa kha u swikelelea ha mafhungo a re kha muhasho. ?Ri tshi humela murahu kha vhathu vho tambulesaho nga tsiku: t(hoho yo vhewaho nga muphuresidennde Vho-Thabo Mbeki, ndi vhud(ifhinduleli hashu rine sa Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano nahone ri vhona uri ri nga si kone u swikelela izwi arali vhadzulapo vhane ra lwa nga nd(ila dzothe uri ri vha shumele vha sa koni u swikelela mafhungo.
﻿
﻿Tshipikwa tshashu ndi u lwela uri ri vhe na bugupfarwa ine ya  swikelelwa nga vhathu vhot(he vha nyambo dzot(he na mvelele dzot(he nga u shumiswa ha nyambo dzot(he dza fumi na nthihi, hu tshi katelwa na bureili na dzin(we nd(ila dza vhudavhidzani u itela u katela vhuholefhali hot(he. Naho zwo ralo, hei bugupfarwa ine ya vha ya u thoma i d(o gandiswa fhedzi nga Tshizulu, Tshitswana, Tshivend(a na Tshisuthu tsha Devhula. Ri fulufhela uri nyand(adzo ya vhuvhili i d(o katela nyambo dzot(he u swikela sekhithara dzot(he dza vhathu vhashu dzi tshi swikelelwa. Ndi pfa ndo hulisea musi ndi tshi vha n(etshedza Bugupfarwa ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano, ine ya d(o vha d(ivhadza nga ha tshumelo dzine ra vha n(etshedza.
﻿
﻿
﻿VHO - DOKOTELA. ZOLA SKWEYIYA
﻿MINISTA WA MVELEDZISO YA MATSHILISANO
﻿
﻿
﻿Mvulatswinga nga Mulanguli Muhulwane
﻿
﻿Ndi pfa ndo hulisea na u t(honifhea musi ndi tshi khou n(etshedza vhone ? vhadzulapo vha Afrika Tshipembe heyi bugupfarwa. Mushumo wa hei bugupfarwa ndi u thusa vhone uri vha kone u swikelela mafhungo a re kha hoyu Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano u ya nga ha mbetshelo dzi re kha ndayotewa nga nd(ila i leluwaho, nga maand(a (s) 32 (1) (a), ine ya amba uri ?Mun(we na mun(we u na pfanelo ya u swikelela mafhungo man(we na man(we a muvhuso?. Hei bugupfarwa yo dzudzanyiwa u ya nga ha Mulayo wa u T(ut(uwedza u swikelelea ha Mafhungo, (Mulayo wa vhu 2 wa 2000).
﻿
﻿Ri tshi bvela phand(a, milayo ya BathoPele ya 3 na ya 4 i vha thusa kha uri ri kone u swikelela tshumelo nga u lingana, na u n(etshedzwa ha mafhungo a tshumelo ya muvhuso ine vha vha na pfanelo dza u i wana. Ndi fulufhela uri hei bugupfarwa i d(o vha thusa na u vha tsivhudza.
﻿
﻿
﻿VHO  -. VUSIMUSI MADONSELA
﻿MULANGI MUHULWANE WA MVELEDZISO YA MATSHILISANO
﻿Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wa Lushaka ? Mulayo u T(ut(uwedzaho u Swikelelea ha Mafhungo wa vhu 3
﻿
﻿Zwidodombedzwa u ya nga ha khethekanyo ya 14 ya Mulayo wa u swikelelea ha mafhungo wa vhu 2 wa 2000
﻿
﻿A. Mishumo na tshivhumbeo [khethekanyo ya 14(1)(a)]
﻿
﻿i. Mishumo ya Muhasho wa Lushaka wa Mveledziso ya Matshilisano 
﻿      
﻿Muhasho wa Lushaka wa Mveledziso ya Matshilisano u na vhud(ifhinduleli ha u bveledza phol(isi dza lushaka na theo ya milayo, mveledziso ya maitele na maimo a lushaka, u n(ekedza thikhedzo ya Mihasho ya Mavund(u kha Mveledziso ya Matshilisano, na u sengulusa mbekanyamushumo dza Mveledziso ya Matshilisano, na u sengulusa na u t(ola mbekanyamushumo dza mveledziso ya matshilisano. Mveledziso ya matshilisano i tshimbila na vhud(ifhinduleli ha vhunzhi ha nd(isedzo dza tshumelo vhune mihasho ya Mavund(u ya vha naho.
﻿
﻿Nga Phando 2000, Minisit(a wa Mveledziso ya matshilisano vho topola zwiten(wa zwi tevhelaho zwa 10 zwine zwa fanela u dzhielwa nt(ha kha min(waha mit(anu:
﻿*	U vhuedzedza maitele a ndondolo na mveledziso ya vhathu kha mbekanyamushumo dzot(he dza mveledziso ya matshilisano. Izwi zwi katela u fhat(a hafhu mit(a na vhadzulapo
﻿*	U bveledza na u shumisa nd(ila dza u fhelisa vhushai dzine dza n(ekedza zwo teaho kha vha shayaho, nga maitele ane a vha o vhulungea a mveledziso.
﻿*	U bveledza maitele a tsireledzo a angaredzaho zwinzhi zwine zwa thusa na zwine zwa si thuse ane a t(umekanya zwikimu na maitele a zwine zwa nga n(ekedzwa kha mit(a ine ya khou t(od(a thuso lwa tshot(he.
﻿*	U thusa vhafumakadzi na vhana kha khakhathi na pfudzungule dzot(he dzo fhambanaho, ho katelwa na nd(ila dzine dza nga shumiswa u lwa na vhatshinyi/vhapondi.
﻿*	U n(ekedza tshumelo dzo vhalaho dza u tikedza ndondolo ine ya wanala vhukati ha vhapo khathihi na u tikedza vhathu vhane vha khou tshila na tshitzhili tsha Immunodeficiency /Acquired Immune Defiency Sydrome (HIV/AIDS) khathihi na vhot(he vho kavhiwaho kana vha kwameaho, sa zwisiwana zwa AIDS. 
﻿*	U bveledza nd(ila ya lushaka ya u fhungudza vhutshinyi ha vhaswa na vhushayamushumo vhukati ha fureimiweke ya Mutheo wa Tshitirathedzhi tsha Tsireledzo ya Lushaka 
﻿*	U ita uri tshumelo dza mveledziso dza matshilisano dzi swikelelee nahone dzi vhe hone vhukati ha vhathu vha dzulaho mahayani, dzid(oroboni na mikhukhuni, khathihi na u vha na vhut(anzi ha uri hu d(o n(etshedzwa tshumelo i linganaho.      
﻿*	Thikhedzo ya mishumo ya mveledziso ya matshilisano kha vhud(iimiseli kha tshumisano ya zwa ndangulo i katelaho u shuma kha masia o fhambanaho a muvhuso na vhapo.
﻿*	U gudisa, u funza, u sudzulusa na u thola vhashumi vhaswa.
﻿
﻿ii Nyolo ya tshivhumbeo tsha Muhasho wa Mveledziso ya matshilisano wa Lushaka
﻿
﻿MUHASHO WA MVELEDZISO YA MATSHILISANO
﻿
﻿1. Minisit(a wa Mveledziso ya matshilisano
﻿Vho-Dokotela ZST Skweyiya		(1)
﻿2. Mufarisa Minisit(a wa Mveledziso ya matshilisano
﻿Hu na tshikhala		(1)
﻿
﻿3. Mulanguli Muhulwane
﻿Hu na tshikhala		(1)
﻿
﻿4. Muthusi/ Mufarisi wa mushumi
﻿Vho - Ms PS Mashamaite	(1)
﻿
﻿5. Mufarisa Minisit(a wa Desike ya dzitshakatshaka
﻿Vho-Dokotela AM du Toit
﻿
﻿6. Mun(waleli
﻿Vho - PM Selolo
﻿
﻿7. Ofisi ya Mufarisa Minisit(a
﻿T(hoho (Vho - SP Dodgen)
﻿Muofisiri-Muambeli (Vho - MM Yeki)
﻿Mun(waleli wa zwa vhutholi (Vho - CM Meyer)
﻿Mun(waleli/ Mut(anganedzi (Vho - G Brummer)
﻿Mabalane wa vhud(in(walisi (Vho - PM Ntwanambi)
﻿Mureili/ Murumiwa (Vho - NM Mamani)					(6)
﻿
﻿8. Tshumelo ya Mveledziso ya matshilisano
﻿ 
﻿Muhulwane wa vhashumi (Mr MBB Lekalakala)
﻿Muofisiri wa zwa Midia na zwa nnd(a (Hu na tshikhala)	(1)
﻿Mulanguli: T(hod(isiso ( Vho-Dokotela S Rule)
﻿Mulanguli: Vhulanguli ha vhashelamulenzhe vha Muvhuso (Vho - V Mthintso)	(14)
﻿
﻿9. DDG: Tsireledzo ya matshilisano
﻿Vho - F Makiwane			(2)
﻿
﻿10. DDG: Mveledziso yo t(anganelanaho
﻿Hu na tshikhala		(1)
﻿
﻿11. CD: Vhudavhidzani
﻿Vho - Mr M Musi			(4)
﻿
﻿12. CD: Tshumelo dzo t(anganelanaho
﻿Vho - V Madonsela (2)
﻿
﻿13. D: Mulanguli wa muvhalelano wa ngomu
﻿Vho - T Ntuli (6)
﻿
﻿14. Muofisiri Muhulwane wa Gwama
﻿Vho - C Pakade (2)
﻿
﻿15. Muofisiri Muhulwane wa Mafhungo (mishumo) (2)
﻿16. CD: Mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya matshilisano na vhupulani na mushumo (2)
﻿
﻿17. D: Vhuholefhali na Mbuelo dza u notha
﻿Vho - MM Pooe (6)
﻿
﻿18. D: Vhana na Mbuelo dza Mut(a
﻿Vho - P Naicker (6)
﻿
﻿19. D: Masheleni na Ikonomi
﻿Vho - Mr Ntenga (4)
﻿
﻿20. CD: Sisiteme ya magavhelo na Ndaulo
﻿Vho - S Jehoma (3)
﻿
﻿21. D: Ndaulo ya Magavhelo
﻿Vho - Rally (24)
﻿
﻿22. D: Sisiteme ya mafhungo a magavhelo 
﻿Vho - Mdlankomo (5)
﻿
﻿23. D: Tsireledzo ya matshilisano ya u t(olwa;
﻿U sengulusa na mulanguli wa muvhalelano
﻿Vho - T Stevens (7)
﻿
﻿24. D: Yuniti ya thikhedzo yo teaho ya mushumo
﻿A i na muthu (5)
﻿
﻿25. CD: Vhathu na mveledziso
﻿Vho - Van Zuydan (12)
﻿
﻿26. D: T(hod(isiso ya Vhathu na Mveledziso
﻿A i na muthu (10)
﻿
﻿27. D: Nd(ila/Tshitirathedzhi tsha Vhathu na Mveledziso
﻿Vho - L Molefe (8)
﻿
﻿28. CD: Kushumele kwa thikhedzo ya mveledziso ya mushumo 
﻿ Hu na tshikhala		(15)
﻿
﻿29. D: U fhungudza vhushayamushumo
﻿ Hu na tshikhala (4)
﻿
﻿30. D: HIV/AIDS
﻿Dr M Mabetoa (8)
﻿
﻿31. D: Mveledziso ya Vhathu 
﻿Vho - P Ramachela (6)
﻿32. D: Madzangano a si na mbuelo
﻿Vho - G Smith (13)
﻿33. CD; Tshanduko ya Tshumelo dza vhulondavhathu
﻿Vho - A Theron (4)
﻿
﻿34. D: Vhuimo ha Tshumelo
﻿Hu na tshikhala	(3)
﻿
﻿35. D: Pfanelo dza Mulayo (vhana na vhaswa)
﻿Hu na tshikhala (31)
﻿
﻿36. Ndugelo ya mulayo 9vhathu vhahulwane, vhaholefhali na vhathu vho kwamiwaho nga u shumisa vhuvhi ha zwidzidzivhadzi ho kalulaho)
﻿Hu na tshikhala (10)
﻿
﻿37. D: Ndango ya vhukati ya vhudzidzivhadzi
﻿Hu na tshikhala (3)
﻿
﻿38. Mbekanyamushumo dza u khwat(hisa zwipondwa 
﻿Mulanguli wa Mbekanyamushumo
﻿Dr NM Tshotsho (3)
﻿
﻿39. D: Muambeleli wa Mavund(u na Vhathu
﻿Vho - K Sathekge (9)
﻿
﻿40. D: Vhudavhidzani ha nga ngomu
﻿Vho - M Mholo (5)
﻿
﻿41.	D: Tsedzuluso na u phad(aladzwa ha Inthanethe
﻿Hu na tshikhala (2)
﻿
﻿42. D: Thikhedzo ya maimo
﻿Vho - M Golden (5)
﻿
﻿43. D: Vhulanguli na maano a Vhuthu
﻿Vho - EJ van Vuuren (26)
﻿
﻿44. D: Sia l(a Pfunzo na Vhugudisi 
﻿Vho - Y Mbane (6)
﻿
﻿45. D: Tshumelo dza Mulayo
﻿Vho - L Siwisa -Pemba (6)
﻿
﻿46. D: Ndaulo ya masheleni na Vhulanguli
﻿Vho - EN Besa (78)
﻿
﻿47. D: U pulaniwa ha mugaganyagwama na u t(ola
﻿Vho - D Snyman (7)
﻿48.       Muofisiri Muhulwane wa zwa Mafhungo
﻿ Hu na Tshikhala
﻿
﻿49.	D: Vhulanguli ha Mafhungo
﻿Ms FS Nxumalo (8)
﻿
﻿50.	D: Mafhungo a sisiteme ya mushumo wa thekhinolodzhi
﻿A i na muthu (22)
﻿
﻿51.	Tshivhalo tsha poswo: 401
﻿Dzi re na vhathu: 330
﻿Dzi si na vhathu: 71
﻿
﻿B. Zwidodombedzwa zwa vhukwamani [ Khethekanyo 14 ya (1) (b)]
﻿
﻿Muhasho wa Mveledziso ya matshilisano
﻿
﻿
﻿(1) Vho-V.P. Madonsela
﻿Mulangi Muhulwane
﻿
﻿Private Bag X 901
﻿PRETORIA	0001
﻿
﻿Nomboro ya lut(ingo: (+27 12) 312 7839
﻿Nomboro ya fekisi:(+27 12) 312 7824/ 7500

﻿(2) Vho-Felicity Nxumalo
﻿Mulangi: Vhulangi ha Mafhungo
﻿
﻿Private Bag X 901
﻿PRETORIA	0001
﻿
﻿Nomboro ya lut(ingo: (+27 12) 312 7601
﻿Nomboro ya fekisi: (+27 12) 312 7824/ 7592
﻿
﻿E-meili: Felicity.Nxumzlo@socdev.gov.za

﻿C. U swikelela rekhodo dzine dza vha kha Muhasho wa Mveledziso ya matshilisano [ Khethekanyo ya 14(1) (d)]
﻿
﻿Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wa Lushaka u na rekhodo dzo vhalaho nga ha mafhungo o fhambanaho.
﻿
﻿i. U ita uri mafhungo a zwa othomethikhi a d(ivhiwe[Khethekanyo ya 14(1)(e)]
﻿
﻿Mafhungo ot(he a d(ivheaho a othomethikhi o khethekanywa u ya nga tshivhumbeo tsha mbekanyo sa izwo zwo itwaho afho fhasi. Dzirekhodo dzo n(ewa nga nd(ila ya thebulu. Hu na kholomu nn(a, dzine dza vha:
﻿
﻿1. Mbekanyamushumo
﻿2. Vhulangi Vhuhulwane
﻿3. Vhulangi
﻿4. Dzirekhodo
﻿
﻿Dzin(we rekhodo dzi sumbedza mbekanyamushumo sa mbekanyamushumo, dzin(we vhulangi vhuhulwane, dzin(we vhulangi. ?Dzirekhodo? dzi sumbedza midia dzo fhambanaho dza mafhungo, tsumbo; man(walo o d(isendekaho kha man(walo a bammbiri, rekhodo dza el(ekit(hironiki na dziwebusaithi.
﻿
﻿Tshivhumbeo: Sa zwe zwa sumbedzwa afho nt(ha kha l(in(walo, ho vha na dzitshanduko kha tshivhumbeo tsha dzangano. Vha humbelwa uri vha kwame Vho - Jaco Victor nga ha tshanduko dza murahu uri dzi sumbedzwe afho fhasi.
﻿
﻿1. TSIRELEDZO YA MATSHILISANO
﻿
﻿1.1_ Phol(isi ya tsireledzo ya matshilisano na Vhupulani
﻿
﻿1.1.1	Mbuelo dza Vhuholefhali na u Notha
﻿1.1.2	Mbuelo dza Vhana na Mit(a
﻿1.1.3	U n(ekedza masheleni na zwa Ikonomi
﻿
﻿1.2	Sisiteme ya zwa Magavhelo na zwa Ndaulo		
﻿
﻿1.2.1	Ndaulo ya Magavhelo
﻿1.2.2	Sisiteme dza Mafhungo a zwa Magavhelo
﻿1.2.3	U t(ola, u sedzulusa na u oditha
﻿1.2.4	Yuniti ya u d(ibad(ekanya na Thikhedzo
﻿
﻿2.	MVELEDZISO YO T(ANGANELANAHO
﻿
﻿2.1	Vhathu na Mveledziso
﻿
﻿2.1.1	T(hod(isiso ya Vhathu na Mveledziso
﻿2.1.2	Tshitirathedzhi tsha Vhathu na Mveledziso
﻿2.1.3	Nd(ila ya madzudzanyele na Phol(isi ya u t(ola
﻿2.1.4	Senthara ya Tshomedzo
﻿2.1.5	Dzimbekanyamushumo
﻿
﻿2.2	Thikhedzo ya Zwishumiswa zwa Mveledziso
﻿
﻿2.2.1	U fhelisa vhushai
﻿2.2.2	Mbekanyamushumo dza u fhelisa Vhushai
﻿2.2.3	HIV/AIDS
﻿2.2.4	Mveledziso ya Tshitshavha
﻿2.2.5	Madzangano ane a si vhe na mbuelo
﻿
﻿2.3	Tshumelo dza vhulondavhathu na Tshanduko
﻿2.3.1	Maimo a Tshumelo
﻿2.3.2	Pfanelo dza Vhuambeli (Vhana na Vhaswa)
﻿2.3.3	Pfanelo dza Vhuambeli (Vhathu vhahulwane, Vhaholefhali na Vhathu vhe vha Tambudzwa)
﻿2.3.4	Ndango ya Vhukati ya Zwidzidzivhadzi
﻿
﻿3. VHUDAVHIDZANI
﻿
﻿3.1	Vhudavhidzani ha vund(u na ha nnyi na nnyi
﻿3.2	Vhudavhidzani ha nga ngomu
﻿3.3	Nyand(adzo na Inthanethe na T(hod(isiso
﻿4. TSHUMELO DZO T(ANGANELANWAHO
﻿
﻿4.1	Thikhedzo ya nt(hesa/khulwane
﻿4.2	Vhulanguli ha vhashumi
﻿4.3	Sekhithara ya Pfunzo na Vhugudisi
﻿4.4	Tshumelo dza Mulayo
﻿
﻿5.	VHUODITHI HA NGA NGOMU
﻿
﻿6. GWAMA
﻿
﻿6.1	Vhulangagwama na Ndangulo ya zwine zwa nga vhanga khombo
﻿6.2	Nzudzanyo ya Mugaganyagwama na u t(ola
﻿6.3	Vhulanguli ha Ndaka na Vhun(ekedzi
﻿
﻿7. MAFHUNGO
﻿
﻿7.1	Vhulanguli ha Mafhungo
﻿7.2	Thekhinolodzhi ya Mafhungo na Dzisisiteme
﻿
﻿
﻿Mbekanyamushumo

﻿Vhulanguli vhuhulwane

﻿Vhulanguli

﻿Dzirekhodo

﻿1. TSIRELEDZO YA MATSHILISANO

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿1.1 Pholisi ya tsireledzo ya Matshilisano na Vhupulani

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿1.1.1 Mbuelo dza Vhuholefhali na u Notha

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿1.1.2 Mbuelo dza Vhana na Mit(a 

﻿

﻿

﻿

﻿
Mulayotewa wa Afrika Tshipembe, Mulayo wa vhu 108 wa 1996

﻿

﻿

﻿

﻿DoSD ya tshata ya  Khasit(ama

﻿

﻿

﻿

﻿DoSD Vhone na MAGAVHELO avho 2002

﻿

﻿

﻿

﻿Milayo nga ha u ya kha vha MULAYO malugana na thuso ya vhapo volumu 1. (milandu/ kheisi dza 100)

﻿

﻿

﻿

﻿Nd(ila dza maitele a zwithu kha Bodo dza Masheleni a u thusa.

﻿

﻿

﻿

﻿Nd(ila dza maitele a phanele dza tsedzuluso kha zwa vhuholefhali na  pfulufhedziso ya vhulondoti

﻿

﻿

﻿

﻿Mabammbiri a t(hod(isiso ya zwa murahu kha muvhigo wa khoro ya zwa tsenguludzo/ t(hod(isiso

﻿

﻿

﻿

﻿Bugu Thukhu ine ya shumana na Mafhungo Mahulwane ( nyendedzi kha zwa Tsireledzo ya matshilisano Afrika Tshipembe)

﻿

﻿

﻿

﻿Mvetamveto ya Muvhigo wa Khoro/ Komiti ya zwa vhut(od(isisi ha Sisit(eme ya zwa Tsireledzo ya matshilisano ya Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa vhu 59 wa zwa Thuso ya matshilisano wa 1992, Ndaulo na u Khwiniswa hawo

﻿

﻿

﻿

﻿U t(hogomelwa ha n(wana

﻿

﻿

﻿

﻿T(hod(isiso ya monogirafu kha vhana

﻿

﻿

﻿

﻿Tsumbo ya t(hod(isiso ya muvhalelano ya Pholisi na Mudzudzanyo - Mulanguli Muhulwane

﻿

﻿

﻿1.1.3 U n(ekedza masheleni na zwa Ikonomi

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Tsedzuluso ya Mugaganyagwama

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Tsedzuluso ya Masheleni a Muvhuso 

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Muanganyelo wa tshinyalelo dza Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Zwitatamennde zwa Mugaganyagwama wa Vund(u

﻿

﻿

﻿

﻿Khethekanyo ya Zwitatamennde zwa Mbuelo

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo nga ha mbuelo dza vhana

﻿

﻿

﻿

﻿Nyisedzo kha Komiti ya zwa u t(od(isisa kha zwa Sisit(eme ya Tsireledzo ya matshilisano

﻿

﻿

﻿

﻿Zwitatamennde zwa Phol(isi ya Mugaganyagwama ya Vhukati

﻿

﻿1.2 Sisiteme ya zwa Magavhelo na zwa Ndaulo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿1.2.1 Ndaulo ya Magavhelo 

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Kubugwana nga ha vhone na Gavhelo l(avho

﻿

﻿

﻿

﻿Magavhelo a vhana

﻿

﻿

﻿

﻿Tsireledzo ya matshilisano nga ha Tshata ya khasit(ama

﻿

﻿

﻿

﻿Nyendedzi nga ha Tsireledzo ya matshilisano Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa vhu 59 wa zwa Thuso ya matshilisano wa 1992

﻿

﻿

﻿

﻿Ndaulo nga ha Mulayo wa Thuso ya matshilisano

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayotibe nga ha Vhulondavhathu

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wo Khwinisiwaho nga ha Milayo ya Vhulondo 

﻿

﻿

﻿

﻿Ndaulo dzo khwiniswaho

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa n(waha nga n(waha

﻿

﻿

﻿1.2.2 Sisiteme dza Mafhungo a zwa Magavhelo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Man(walo a re kha Sisit(eme  ( zwot(he zwi t(od(eaho na maitele a man(walo hu tshi katelwa na ERD, khathihi na sisit(eme ya nyolo)

﻿

﻿

﻿

﻿Adzhenda, Maambiwa na mivhigo i nga ho sa mivhigo ya muvhalelano, na mivhigo ya u bvelela ya SITA

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿1.2.3 U t(ola, u sedzulusa na u oditha

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya zwa t(hod(isiso ya kotara na ya n(waha nga n(waha ya nga ha tsireledzo ya matshilisano i kwamaho u t(ola khathihi na u t(olwa ha nd(isedzo ya tshumelo

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya tsenguluso ya kotara ya nga ha magavhelo a tsireledzo ya matshilisano

﻿

﻿

﻿

﻿Mabammbiri a mafhungo
﻿(tsireledzo ya matshilisano) ane a d(o gand(iswa hu si kale

﻿

﻿

﻿

﻿Webusaithi i d(o vha hone tshifhinga tshi d(aho

﻿

﻿

﻿1.2.4 Yuniti ya u d(ibad(ekanya na Thikhedzo

﻿

﻿
﻿2. Mveledziso yo t(anganelanaho

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.1 Vhathu na Mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Dziburotsha/zwibugwana

﻿

﻿

﻿

﻿Dziphamufulethe

﻿

﻿

﻿

﻿Dziphosit(a

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya n(waha nga n(waha

﻿

﻿

﻿2.1.1 T(hod(isiso ya Vhathu na Mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Webusaithi

﻿

﻿

﻿

﻿http://population.pwv.gov.za

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya zwa t(hod(isiso

﻿

﻿

﻿

﻿Tshitatasitiki nga u pfufhifhadza

﻿

﻿

﻿

﻿Mbalo na Mimodele ya Muvhalelano nga ha Nyaluwo ya Vhathu na Mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.1.2 Tshitirathedzhi tsha Vhathu na Mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Phol(isi ya zwa Vhathu Afrika Tshipembe, Lambamai 1998

﻿

﻿

﻿

﻿U t(ola L(in(walo l(a Phol(isi ya Vhathu

﻿

﻿

﻿

﻿Phamufulethe ya Phol(isi ya Vhathu



Pulane ya bindu

﻿

﻿

﻿

﻿Zwishumiswa zwa u t(ana nga d(uvha l(a Vhathu l(a l(ifhasi

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa muvhuso wa 2000 wa Vhathu vha Afrika Tshipembe 

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo muvhuso wa 2000 wa vhathu vha Afrika Tshipembe nga u pfufhifhadza

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa 2001/ 2  wa Muvhuso wa Vhathu wa Afrika Tshipembe (u d(o vha hone nga murahu ha T(hafamuhwe 2003)

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa 2001/ 2 nga u pfufhifhadza wa Muvhuso wa Vhathu wa Afrika Tshipembe (u d(o vha hone nga murahu ha T(hafamuhwe 2003)

﻿

﻿

﻿

﻿Vhathu na Mveledziso kha kubugwana kwa mileniamu ntswa

﻿

﻿

﻿

﻿Phamufulethe dza mbekanyamushumo ya thikhedzo ya mashango a UNFPA

﻿

﻿

﻿

﻿Volumu ya 1 ya zwidodombedzwa zwa malugana na HIV/AIDS (i d(o vha hone nga murahu ha T(hafamuhwe 2003)

﻿

﻿

﻿

﻿Mabammbiri a Vhathu o t(anganelanaho a Mut(angano: T(hut(huwedzo ya mbalo ya HIV/AIDS Afrika Tshipembe na kha Mavund(u al(o

﻿

﻿

﻿

﻿Muan(wo/ U vhibvela: Mafhungo a Afrika Tshipembe a zwino: Vhushai, Vhaswa na HIV/Aids

﻿

﻿

﻿

﻿Maitele na maambiwa a mut(anganoni wa Vhathu vha Afrika wo farelwaho Durban nga 1999 (volumu dza 4)

﻿

﻿

﻿

﻿Mvetamveto ya Muvhigo nga ha dathabeisi/ tshisikuni nga ha mipfuluwo ya u pfuka mikano Afrika Tshipembe 

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.1.2.1 Tshitirathedzhi tsha madzudzanyele na Phol(isi ya u t(ola

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo nga ha mbalo ya vhathu na mveledziso hu tshi katelwa HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya n(waha nga n(waha yo bveledzwaho nga Mihasho ya Muvhuso yo fhambanaho

﻿

﻿

﻿

﻿Mabammbiri a Mafhungo a bva ho kha Mihasho ya Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Zwibugwana nga ha HIV/AIDS na zwine zwa kwama vhathu na mafhungo a mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿Khand(iso ya zwa t(hod(isiso na mivhigo nga ha vhathu na mafhungo a mveledziso zwo bveledzwaho nga vha HSRC, MRC, DBSA, Dziyunivesithi, n.z

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya Muvhuso nga ha vhathu vha Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya kotara ya mvelaphand(a nga ha CDPD

﻿

﻿

﻿

﻿Man(walo a u voutha a n(waha nga n(waha (Vouthu dza 18 na 19)

﻿

﻿

﻿

﻿Zwipitshi na Mabammbiri

﻿

﻿

﻿

﻿Nyolo na mutevhe wa kushumele wa CDPD na DoSD

﻿

﻿

﻿

﻿Zwitirathedzhi zwa mashumele zwa Muhasho/ Pulane ya mashumele ya Muhasho

﻿

﻿

﻿

﻿Tshitirathedzhi/Pulane ya min(waha mit(anu ya mashumele ya CDPD

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya Bindu na Thandela u bva nga 1999/2000

﻿

﻿

﻿

﻿Mafhungo o vhalaho a elanaho na vhathu na mveledziso ya maitele a zwa el(ekit(hironiki

﻿

﻿

﻿

﻿Nyand(adzo dzo gand(isiwaho/ dzo bviswaho lwa tshiofisi dza nga ha mafhungo a vhathu

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.1.3 Senthara ya Tshomedzo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Dziburotsha/zwibugwana, phamufulethe, mabammbiri a mafhungo na zwibugwana nga ha:

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhuswa/ Vhaswa/ Vhana

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhaaluwa/ Vhane vha khou aluwa

﻿

﻿

﻿

﻿*	Aids/ HIV

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhudavhidzani

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mit(angano/ Milevho

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vha bebiwaho na vha lovhaho/ Vhathu

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mveledziso nga u angaredza

﻿

﻿

﻿

﻿*	Ikonomi

﻿

﻿

﻿

﻿*	Pfunzo

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhupo

﻿

﻿

﻿

﻿*	Nzudzanyo ya Mut(a/ Vhutea Mut(a

﻿

﻿

﻿

﻿*	U vhibvela

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mbeu

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mutakalo

﻿

﻿

﻿

﻿*	Pfanelo dza Vhuthu

﻿

﻿

﻿

﻿*	Ndaulo ya Mafhungo

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mupfuluwo

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhathu vha lovhaho

﻿

﻿

﻿

﻿*	Saintsi ya zwa Polotiki

﻿

﻿

﻿

﻿*	Phol(isi ya zwa Vhathu/ Dzimbekanyamushumo/ Thandela/ Maitele

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhushai

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mutakalo wa zwa mbebo

﻿

﻿

﻿

﻿*	T(hod(isiso

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mveledziso ya mahayani

﻿

﻿

﻿

﻿*	Tshitatasitiki/ Muvhalelano

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mveledziso/ Mvelaphand(a yo vhulungeaho

﻿

﻿

﻿

﻿*	U ita uri hu vhe dzid(oroboni

﻿

﻿

﻿

﻿Dzibugu dza n(waha na Mivhigo ya n(waha nga n(waha

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.1.4 Dzimbekanyamushumo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Dziphosit(a, dziburotsha/zwibugwana, dziphamufulethe, n.z. vhathu na mveledziso zwi katelaho Phol(isi ya Vhathu

﻿

﻿

﻿

﻿Webusaithi: Bugupfarwa ya Vhathusedzi kha zwa vhuimo ha mveledziso ya khoso ya HIV/AIDS ya vhapulani vha Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.2Thikhedzo ya zwishumiswa zwa Mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.2.1 U fhelisa vhushai

﻿

﻿

﻿

﻿2.2.1.1Mbekanyamushumo dza u fhelisa vhushai

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿L(in(walo l(a mvetamveto l(a maitele / maga l(o khunyeledzwa nga T(hafamuhwe 2003

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya Bindu ya Lushaka ya zwa u fhelisa Vhushai

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya kotara ya tshipid(a

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya Tshikwama tsha Lushaka

﻿

﻿

﻿

﻿Mafhungo a thandela dzo lambedzwaho

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya mbadelo nga n(wedzi - Mbadelo kha thandela ho sedzwa zwo vhewaho zwa n(waha wonoyo wa mugaganyagwama (Mivhigo ya IDT)

﻿

﻿

﻿

﻿Maambiwa a mit(angano

﻿

﻿

﻿

﻿Man(walo a Nzudzanyo dza Maitele

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.2.2 HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Tsivhudzo kha Lushaka nga ha Tshumelo dza matshilisano kha vhana vho kavhiwaho na u kwamea nga HIV/AIDS 

﻿

﻿

﻿

﻿Burotsha/tshibugwana tsha mafhungo a HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Mut(angano wo vha ho hone nga nga 2-5 Fulwi nga ha Mbidzo ya nyito kha Vhana vho kavhiwaho nga HIV/AIDS
﻿ 

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya Bindu ya Mafhungo a HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Bugupfarwa ya Mbekanyamushumo ya thikhedzo ya Thuso Mahayani/ na henefho Vhuponi

﻿
﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Tshimedzi 2002: wa Ndingo dza nyimele malugana na Vhana na Mit(a yo kavhiwaho na u kwamea nga HIV/AIDS 

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya Mafhungo a Thikhedzo 2002/2003 na Ndondolo ya Mahayani na Vhuponi

﻿

﻿

﻿

﻿Tshumelo dza vhana dza HIV/AIDS: Vhulanguli ha Madzangano a Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya kotara ya Yuniti

﻿

﻿

﻿

﻿Bugupfarwa ya Foramu ya Ndondolo ya Vhana

﻿

﻿

﻿

﻿Mutevhe wa mafhungo a thandela dzi lambedzwaho nga dziNGO.

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya Tshinyalelo dza n(wedzi nga n(wedzi

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya Masheleni nga ha ha Pulane yo T(anganelanaho ya Lushaka (NIP) ya Vhana vho kavhiwaho na u kwamiwa nga HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Tsudzuluso ya magavhelo a tshi ya kha mavund(u nga n(waha wa muvhalelano/masheleni

﻿

﻿

﻿

﻿Tshumisano ya Phuraivete na Muvhuso vhukati ha  Muvhuso wa Afrika Tshipembe na Kaizer Family Foundation hu tshi khou tikedzwa Mbekanyamushumo ya mafhungo a Vhutshilo ha Lufuno (Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Vhaswa vha Afrika Tshipembe ya u Thivhela HIV/AIDS)  

﻿

﻿

﻿
Mbeu na Bugupfarwa ya Vhugudisi nga ha HIV/AIDS 

﻿

﻿

﻿

﻿Mutevhe wa vhashelamulenzhe vha Muvhuso, vha phuraivete na vha shango l(enel(o nga ha  HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Tshumisano kha Mihasho ya Muvhuso kha u lwa na HIV/AIDS (IDC)

﻿

﻿

﻿

﻿Phol(isi ya Mishumoni nga ha HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Maitele a zwithu Mishumoni malugana na HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿U langa HIV/ AIDS Mishumoni: Zhendedzi/ Tsivhudzo kha Mihasho ya Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Maambiwa a Mit(angano

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya n(waha nga n(waha nga ha HIV/AIDS

﻿

﻿

﻿

﻿Webusaithi: http://population.pwv.gov.za

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.2.3 Mveledziso ya Tshitshavha

﻿

﻿

﻿

﻿2.2.4 Madzangano ane a si vhe na mbuelo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Mutevhe wa Gazete dza Muvhuso dza madzangano ot(he o d(in(walisaho sa Madzangano a sa wani Mbuelo

﻿

﻿

﻿

﻿Fomo ya khumbelo ya u d(in(walisa sa Dzangano l(i sa wani mbuelo u ya nga Mulayo wa NPO

﻿

﻿

﻿

﻿Modele wa Mulayotewa wa Nyand(adzo ya Vha takalelaho u thusa.

﻿

﻿

﻿

﻿Khoudu dzi sumbedzaho thoololo ya Tshivhumbeo tsha u vhiga nga ha nd(owe-nd(owe yavhud(i ya Madzangano a si na mbuelo a Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿Tshibugwana/burotsha ya mafhungo a nga ha phanele ya vhupfumedzanyi

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.3 Tshumelo dza vhulondavhathu naTshanduko

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Redzhisit(ara ya Tsireledzo ya Vhana

﻿

﻿

﻿

﻿Theo ya Mulayo  (hu tshi katelwa milayotibe na Milayo)

﻿

﻿

﻿

﻿Dziphol(isi

﻿

﻿

﻿

﻿Maitele

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane khulwane

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane dza Nyito

﻿

﻿

﻿

﻿Mbekanyamushumo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.3.1 Maimo a Tshumelo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.3.2 Pfanelo dza Vhuambeli (Vhana na Vhaswa)

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Theo ya mulayo

﻿

﻿

﻿

﻿Dziphol(isi

﻿

﻿

﻿

﻿Vhuimo

﻿

﻿

﻿

﻿Mabammbiri a mbuno ane a vha kha mutevhe (Vhana vho lindelaho tsengo); Tshumelo dza Ndingo; Mveledziso ya Vhaswa

﻿

﻿

﻿

﻿Webusaithi: www.gov.za;
﻿www.childjustice.gov.za

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya n(waha nga n(waha

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa Tshumelo dza Ndingo

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa u khwinisa wa Tshumelo dza Ndingo

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayotibe wa Khat(hulo ya N(wana

﻿

﻿

﻿

﻿Mugaganyagwama wa Mulayotibe wa Khat(hulo ya N(wana na Maitele/Tshitirathedzhi tsha tshumiso

﻿

﻿

﻿

﻿Maitele a zwithu a Vhaswa

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa mvelaphand(a wa Muhasho

﻿

﻿

﻿

﻿Phosit(ara ya Vhaswa

﻿

﻿

﻿

﻿Bammbiri l(a Mafhungo a Khat(hulo ya N(wana (tshipid(a tsha vhu 40)

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya Thandela

﻿

﻿

﻿2.3.3 Pfanelo dza Vhuambeli (Vhathu vhahulwane, Vhuholefhali na vhathu vho kwameaho nga u shumiswa ha zwidzidzivhadzi ho kalulaho)

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Tsivhudzo nga ha u shumisa zwidzidzivhadzi ho kalulaho (u topola na zwine zwidzidzivhadzi zwa ita)

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa n(waha nga n(waha

﻿

﻿

﻿

﻿Webusaithi ya Muhasho

﻿

﻿

﻿

﻿Mutevhe wa tshomedzo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿2.3.4 Ndango ya Vhukati ya Zwidzidzivhadzi

﻿

﻿3. VHUDAVHIDZANI

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿dziburotsha/ Phamufulethe/ Zwibugwana

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mit(a ndi ya lini na lini

﻿

﻿

﻿

﻿*	Tshata ya Khasit(ama

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhone na Magavhelo avho

﻿

﻿

﻿

﻿*	Tshibammbiri nga ha Thandela dza u lifha

﻿

﻿

﻿

﻿*	Magavhelo a matshilisano a Vhana

﻿

﻿

﻿

﻿*	Dzikhalenda 2003

﻿

﻿

﻿

﻿*	Kha vha litshe u tambudza vhafumakadzi- Tshivend(a / Tshizulu l(in(walo l(a kale)

﻿

﻿

﻿

﻿Dziphosit(a

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhathu vhahulwane

﻿

﻿

﻿

﻿*	N(wedzi wa Mveledziso ya matshilisano

﻿

﻿

﻿

﻿*	HIV/AIDS Lara 2002

﻿

﻿

﻿

﻿*	N(wedzi wa vhafumakadzi

﻿

﻿

﻿

﻿*	HIV/AIDS 2001

﻿

﻿

﻿

﻿*	Vhege ya Tsireledzo ya Vhana 2001

﻿

﻿

﻿

﻿Mabammbiri a Mafhungo

﻿

﻿

﻿

﻿*	D(iiteleni/ Itereleng
﻿Webusaithi; www.socdev.gov.za

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya n(waha nga n(waha/ Mivhigo

﻿

﻿

﻿

﻿*	01 Lambamai 200 - 31 T(hafamuhwe 2002

﻿

﻿

﻿

﻿*	Lambamai 2001 -T(hafamuhwe 2002

﻿

﻿

﻿

﻿*	1998/1999

﻿

﻿

﻿

﻿*	Muvhigo wa Komiti ya tsedzuluso ya Tsireledzo ya matshilisano ya Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿*	Muvhigo wa Lushaka kha tshiimo tsha Vhafumakadzi vhahulwane

﻿

﻿

﻿

﻿*	Muvhigo wa Vhathu wa 2000

﻿

﻿

﻿

﻿*	Mulayotibe wa Phol(isi ya Vhathu wa 1998

﻿

﻿

﻿

﻿*	Maitele a Vhukwamani a Lushaka 12-22/10/99 ( yo humbelwa)

﻿

﻿

﻿

﻿Yo sikwa nga ngomu

﻿

﻿

﻿

﻿Mugaganyagwama

﻿

﻿

﻿

﻿Gwama

﻿

﻿

﻿

﻿Exco

﻿

﻿

﻿

﻿Desike ya dzitshakatshaka

﻿

﻿

﻿

﻿Mushumo une wa itiwa

﻿

﻿

﻿

﻿Tsivhudzo ya mbadelo

﻿

﻿

﻿

﻿Vhugudisi

﻿

﻿

﻿

﻿Khalenda ya zwiwo

﻿

﻿

﻿

﻿Zwipitshi zwa Vho-Minisit(a

﻿
﻿

﻿

﻿

﻿Madalo a dziminisit(a

﻿

﻿

﻿

﻿Fomo ya livi

﻿

﻿

﻿

﻿Vhashumi (Pulane dza mushumo, u litsha mushumo, nz.)

﻿

﻿

﻿

﻿Mit(angano

﻿

﻿

﻿

﻿HSD

﻿

﻿

﻿

﻿Zwiwo (Vhege ya Tsireledzo ya Vhana)

﻿

﻿

﻿

﻿WSSD

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya Kotara

﻿

﻿

﻿

﻿Thendelano ya Kushumele

﻿

﻿

﻿

﻿Dzifaela dza vhathu nga muthihi dza vhashumi

﻿

﻿

﻿

﻿Yo sikwa nga nnd(a

﻿

﻿

﻿

﻿Mihasho yo t(anganelanaho

﻿

﻿

﻿

﻿Mavund(u

﻿

﻿

﻿

﻿Khamphani dza u gand(isa

﻿

﻿

﻿

﻿Zwibviswa nga vha mafhungo/vha midia

﻿

﻿

﻿

﻿HSRC

﻿

﻿

﻿

﻿Mushelamulenzhe wa Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Vha takalelaho u thusa

﻿

﻿

﻿

﻿Bugu ya d(iresi (Dza Nga ngomu na dza vhashelamulenzhe vha nga nnd(a)

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿3.1 Vhudavhidzani ha Muvhuso na Mavund(u

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa n(waha nga n(waha, Lambamai 2001 - T(hafamuhwe 2002

﻿

﻿

﻿

﻿Tshata ya Khasit(ama

﻿

﻿

﻿

﻿Vhone na Magavhelo avho

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Komiti ya tsedzuluso ya zwa Tsireledzo ya matshilisano ya Afrika Tshipembe

﻿

﻿

﻿

﻿Magavhelo a matshilisano a Vhana

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿3.2 Vhudavhidzani ha nga ngomu

﻿

﻿

﻿

﻿3.3 Khandiso ya Inthanethe na hod(isiso

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿4. Tshumelo dzo t(anganelanwaho

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿4.1Thikhedzo ya nt(hesa

﻿

﻿

﻿

﻿4.2 Vhulanguli ha vhashumi

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Phol(isi dza vhulangi ha zwa Vhashumi

﻿

﻿

﻿

﻿Vhulanguli ha kushumele na sisiteme ya mveledziso

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa tshumelo ya Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa u lingana ha vhutholiwa

﻿

﻿

﻿

﻿Maga a Mutheo wa Mulayo wa Kutholele

﻿

﻿

﻿

﻿Milayo tshumelo ya Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Nyand(ano-gut(e ya PSCBC 

﻿

﻿

﻿

﻿Nyand(ano-gut(e ya PHWSBC

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya Bindu ya HR

﻿

﻿

﻿

﻿Inthiranethe ya HR



Muvhigo wa mveledzo wa kotara nga kotara

﻿

﻿

﻿

﻿Phol(isi ya Mishumoni ya HIV/AIDS na Mbekanyamushumo

﻿

﻿

﻿

﻿Tshivhumbeo tsha Madzangano a Muhasho na u Bveledzwa

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya u lingana ha vhutholiwa

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa n(waha nga n(waha wa u lingana ha Vhutholiwa

﻿

﻿

﻿

﻿Nyimelo ya phurofaili ya Muhasho

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa HRM wa n(waha nga n(waha wa malugana na Milayo ya Tshumelo dza Muvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya E 2000, 2001, 2002

﻿

﻿

﻿

﻿Webusathi ya E-HR

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya mpimo ya mushumo

﻿

﻿

﻿

﻿Tshiimiswa tsha nt(ha tsha Muhasho

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya u avhelwa na u pfufhiwa

﻿

﻿4.3 Sekithara ya Pfunzo na Vhugudisi

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane ya zwikili Mishumoni

﻿

﻿

﻿

﻿Tshitirathedzhi tsha Mveledziso ya Vhashumi kha sekhithara ya Ndondolo ya nnyi na nnyi

﻿

﻿

﻿

﻿Phol(isi dza HRD dzine dza nga: Phol(isi ya Basari; Phol(isi ya Vhugudisi ha ngomu mushumoni

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Vhugudisi

﻿

﻿

﻿

﻿Kharikhulamu ya Tsireledzo ya Matshilisano 

﻿

﻿

﻿

﻿Mbekanyamaitele ya Vhugudisi

﻿

﻿4.4 Tshumelo dza Mulayo

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Mivhigo ya n(waha nga n(waha

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿5. Odithi ya nga ngomu

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿L(in(walo l(a Phol(isi (phol(isi ya odithi)

﻿

﻿

﻿

﻿Tshiimiswa tsha nga ngomu tsha Magazini dza Vhaodithi na dzipheriodikhala zwa nga ngomu

﻿

﻿

﻿

﻿Muvhigo wa Khosi ya II ya nga ha kuvhusele kwo t(anganelanwaho

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Nd(ila dza u thivhela vhufhura

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿6. GWAMA

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿6.1 Vhulangagwama na Ndangulo ya zwine zwa nga vha khombo

﻿

﻿

﻿

﻿6.2 Nzudzanyo ya Mugaganyagwama na u t(ola

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿Tsedzuluso ya Mugaganyagwama wa n(waha nga n(waha (wo and(adziwaho nga vha Vhufaragwama ha Lushaka)

﻿

﻿

﻿

﻿Tshinyalelo dza Lushaka dzi anganyelwaho  (dzo and(adziwaho nga vha Vhufaragwama ha Lushaka)

﻿

﻿

﻿

﻿U vhiga n(wedzi mun(we na mun(we nga ha Tshinyalelo  (zwo and(adziwaho nga vha Vhufaragwama ha Lushaka)

﻿

﻿

﻿

﻿Tsedzuluso ya Masheleni a n(waha nga n(waha na Tsedzuluso i vhonalaho  (yo and(adziwaho nga vha Vhufaragwama ha Lushaka)

﻿

﻿

﻿

﻿Nyand(adzo ya mulayo wa vhu 32 wa kotara wa magavhelo a rumelwaho  (wo and(adziwaho nga vha Vhufaragwama ha Lushaka)

﻿

﻿

﻿

﻿Mulayo wa Ndaulo ya Gwama l(a Muvvhuso

﻿

﻿

﻿

﻿Khethekanyo ya n(waha mun(we na mun(we ya Mulayo wa zwa Mbuelo

﻿

﻿

﻿

﻿Milayo ya zwa Vhufaragwama (sa zwe wa khwinisiswa zwone)

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿6.3 Vhulanguli ha Ndaka na Vhun(ekedzi

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿

﻿7 MAFHUNGO
Vhulanguli ha zwa Mafhungo na Thekhinolodzhi

﻿

﻿

﻿


﻿7.1 Vhulanguli ha Mafhungo




Phol(isi ya Vhulanguli ha mafhungo



Tshitirathedzhi tsha vhulanguli ha Mafhungo



Muvhigo wa mvelaphand(a ya Vhulanguli ha mafhungo



Vhulanguli ha Thandela



Ndaulo



Mivhigo ya mvelaphand(a



Mushumi



Fomo dza l(ivi



Maambiwa a mit(angano

﻿


Vhulanguli



Vhudavhidzani ha Vund(u



Vhudavhidzani ha Muhasho



Data ya Vund(u



Data ya Ndondolo/ tshitatasitiki



Sisiteme ya u zwima mulandu



Ofisi ya khantsele ya Mafhungo ya Thekhinolodzhi ya Mafhungo ya Muvhuso



IT



IM ? Phol(isi ya Tsireledzo ya Mafhungo



SITA



Vhuvhusi/kuvhusele



Mivhigo



Vhulanguli ha Nd(ivho



L(aiburari



Dzibugu



Dzidzhenala



Dzigurannda



Tsumbat(hingo/Mutevhe wa t(hingo



Mapa ya Zwit(arat(a



Mivhigo



Dziphamufulethe



Milayo ya SA



Dziburotsha/zwibugwana



Gurannda ya muvhuso  i re kha khomphwutha



﻿7.2 Thekhinolodzhi ya Mafhungo na Dzisisiteme

﻿





﻿

﻿

﻿

﻿Socdev.gov.za

﻿

﻿

﻿

﻿Pulane dza maitele




﻿Masiat(ari a Web ? Tsireledzo ya Matshilisano
﻿http://socdev/socialsec/index.htm




﻿Masiat(ari a Web a Inthiranethe ?  Muhasho wa Vhulanga Vhashumi
﻿http://socdev/hr




﻿Masiat(ari a Web a Inthiranethe ? Muhasho wa Tsireledzo ya Matshilisano
﻿http://socdev/




﻿Masiat(ari a Web a Inthiranethe - HIV/Aids
﻿http://population.pwv.gov.za/aidshivIndex2.htm




﻿Masiat(ari a Web a Inthiranethe ? Madzangano ane a sa vhe na mbuelo
﻿http://socdev/projects/NPO/index.htm




﻿Masiat(ari a Web a Inthiranethe-Vhulanguli ha Zwidzidzivhadzi ha Vhukati
﻿http://cda.gov.za




﻿Masiat(ari a Web a Inthiranethe ? Vhathu na Mveledziso
﻿http://population.pwv.gov.za

﻿
﻿ii Rekhodo dzine dza nga humbelwa [ Mulayo wa vhu 14 (1) (d)]
﻿
﻿Hedzi rekhodo dzo khethekanywa dza bva khethekanyo nga khulwane dzine dza vha; Mulayo, zwa Gwama/ Masheleni, Kudzudzanyele na Ndaulo, Zwiimiswa zwa Vhashumi na zwin(we (Man(walo a shumiswaho).	
﻿
﻿Mulayo
﻿
﻿Theo ya milayo
﻿Mihumbulo ya Mulayo
﻿Kont(iraka na Thendelano
﻿
﻿Gwama/ Masheleni
﻿
﻿Mugaganyagwama
﻿Zwitatamennde
﻿Tsumbathengo
﻿Rekhodo dza odithi (tsumbo. Pulane dza mushumo, mabammbiri a u shuma, mivhigo ya odithi ya nga ngomu)
﻿Pulane dza Bindu
﻿Man(walo a Thendara (hu tshi katelwa na Bodo ya Thendara dza Maimo nga u angaredza na Maitele)
﻿Maitele a u wana zwithu: Ndambedzo dza dathabeisi; Phol(isi ya Maitele a u wana zwithu i takalelwaho
﻿T(hut(huwedzo ya kushumiselwe kwa masheleni
﻿Mivhigo ya zwa Masheleni
﻿
﻿Kudzudzanyele na Ndaulo
﻿
﻿Mit(angano (Maambiwa nz.)
﻿Mivhigo (Ho katelwa na Mivhigo ya n(waha nga n(waha)
﻿Makumedzwa
﻿Dzipulane
﻿Tsireledzo
﻿Vhulanguli ha Mafhungo (Man(walo a Phol(isi, Man(walo l(a Ndaulo, Man(walo a Vhulanguli, Man(walo a Data ya Vund(u nz)
﻿Maitele na Mpimo
﻿Rekhodo dza Thekhinolodzhi ya Mafhungo
﻿
﻿Vhulanguli ha Vhashumi
﻿
﻿Faela dza Vhashumi
﻿Thendelano nga ha Mashumele
﻿Pulane ya vhukoni mushumoni
﻿Maitele a vhulanga vhashumi ha sekhithara ya ndondola vhathu
﻿Mivhigo ya Vhugudisi
﻿Shedulu ya Vhugudisi
﻿
﻿Man(we (Man(walo a shumiswaho)
﻿
﻿Bugupfarwa dza SOCPEN
﻿Vhathu na modele dza Mveledziso
﻿Vhathu na T(hod(isiso ya Mveledziso
﻿Vhushaka ha Fulaga
﻿Mivhigo ya PMDS
﻿Faela dza thandela
﻿Memorandamu wa Khabinete
﻿Zwipitshi
﻿Mafhungo nga ha thandela dzi lambedzwaho
﻿Mbudziso na Phindulo dza Phalamennde
﻿Mihumbulo ya MTEF
﻿T(hod(isiso ya SACENDU
﻿U n(waliswa ha senthara dza dzilafho
﻿Mit(angano/Dzikhoniferentsi na Dziwekishopo
﻿T(hod(isiso sentharani dza dzilafho
﻿U lambedzwa ha SANCA na zwin(we
﻿Thandela dza u thoma/ kana dza u lingedza ngadzo
﻿Zwi elanaho na Tsireledzo ya Vhugevhenga na Mveledziso ya Vhaswa
﻿U engedzedzwa ha Gavhelo l(a u sapota vhana
﻿T(hoho dza man(walo a Tsireledzo ya Matshilisano
﻿Man(we mafhungo malugana na nyimele ya vhane vha tea u wana mbuelo a tea u humbelwa nga u tou n(wala
﻿
﻿
﻿
﻿iii Maitele a khumbelo na mbadelo
﻿
﻿Malugana na mafhungo a khumbelo vha tea u d(adza FOMO C yo nambatedzwaho vha i rumela kha muthu/vhathu vha kwameaho kha Muhasho wa zwa Mveledziso ya Matshilisano. Nyolo ya khumbelo na maga a khumbelo a zwi tea u fhelekedza FOMO C. Kha vha dzhiele nzhele izwi: Tshikhau ?S? kha nyolo iyi, yo imela Khethekanyo i re kha Mulayo wa u T(utuwedza u Swikelelea ha Mafhungo.
﻿
﻿Muhumbeli ane a t(od(a u swikelela rekhodo i re na mafhungo a nga ha ene mune ho ngo tea u badela tshelede ya khumbelo. Muhumbeli mun(we na mun(we ane a khou t(od(a u swikelela rekhodo I re na mafhungo a si awe, u tea u badela tshelede yo teaho (arali vha tshi t(od(a u d(ivha nga ha idzo mbadelo, kha vha ye kha Nd(ivhadzo R. 187 ya Muvhuso kha Gurannda ya Muvhuso ya 15 Luhuhi 2002.
﻿
﻿Muhumbeli u fanela u humbula u:
﻿
﻿*	sumbedza fomo ine a khou i t(od(a
﻿*	buletshedza d(iresi ya poswo kana nomboro ya fekisi ya Afrika Tshipembe, kana d(iresi ya e-meiil
﻿*	sumbedza pfanelo yawe kana u tsireledza na u n(ea t(halutshedzo uri ndi ngani a tshi t(od(a rekhodo malugana na zwenezwo.
﻿*	sumbedza nd(ila ya kufhindulele kha khumbelo yawe, madzuloni a phindulo yo tou n(waliwaho, zwine a zwi funa na zwithu zwine zwa t(od(ea. 
﻿*	n(ea vhut(anzi ha Vhuimo vhune khumbelo ya khou itiwa muthu e khaho, arali i tshi khou itelwa mun(we muthu.
﻿
﻿Arali muhumbeli a si na vhut(anzi ha uri u dzula ngafhi nahone a sa koni u  t(alutshedza rekhodo ine a khou i t(od(a, a nga kwama Mulanguli: wa Ndangulo ya Mafhungo ane a d(o mu thusa kha u wana rekhodo yo teaho.
﻿
﻿
﻿FOMO YA C
﻿
﻿KHUMBELO YA U WANA REKHODO YA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
﻿(Khethekanyo ya 53(1) ya Mulayo wa u T(ut(uwedza u swikelelea ha Mafhungo, wa 2000
﻿(Mulayo wa vhu 2 wa 2000)
﻿
﻿[Ndaulo ya vhu 10]
﻿
﻿A. Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha muvhuso
﻿
﻿T(hoho:
﻿
﻿B. Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo ya u swikelela rekhodo
﻿
﻿
﻿(a) Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo ya u swikelela rekhodo zwi fanela u n(ewa afho fhasi.
﻿(b) D(iresi kana nomboro ya fekisi kha Riphabuliki ine vhut(anzi ha d(o rumelwa hone i tea u n(ewa.
﻿(c) Vhut(anzi ha uri muhumbeli u khou ita khumbelo e kha vhuimo vhufhio vhu tea u nambatedzwa arali zwo tea

﻿Madzina nga vhud(alo na Tshifani:
﻿Nomboro ya Vhun(e:
﻿D(iresi ya poswo:
﻿Nomboro ya fekisi:..........................................Nomboro ya lut(ingo:
﻿D(iresi ya e-mail:
﻿Vhuimo vhune khumbelo ya khou itiwa muthu e khaho, arali i tshi khou itelwa mun(we muthu.
﻿
﻿C. Zwidodombedzwa zwa muthu ane khumbelo ya u swikelela mafhungo ya khou itelwa ene
﻿
﻿
﻿Tshipid(a itshi tshi fanela u d(adziwa FHEDZI arali khumbelo ya mafhungo yo itelwa mun(we muthu

﻿Madzina nga vhud(alo na Tshifani:
﻿Nomboro ya Vhun(e:
﻿D. Zwidodombedzwa zwa rekhodo
﻿
﻿
﻿(a) Kha vha n(ee zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa rekhodo ine ya khou t(od(ea, ho katelwa na nomboro ya referentsi arali i tshi d(ivhea, uri rekhodo i kone u wanala.
﻿(b) Arali tshikhala tsho n(ewaho tshi tshit(uku, kha vha ise phand(a kha siat(ari l(in(we vha l(i nambatedze kha fomo iyi. Muhumbeli u fanela u saina masiat(ari ot(he o engedziwaho.

﻿1. T(halutshedzo ya rekhodo kana tshipid(a tsho teaho tsha rekhodo:
﻿2. Nomboro ya Referentsi, arali i hone:
﻿3. Zwin(we zwidodombedzwa zwa rekhodo:
﻿
﻿E. Mbadelo
﻿
﻿(a) Khumbelo ya u wana rekhodo, nga nnd(a ha rekhodo dzine dza vha na mafhungo a nga ha vhone vhan(e, zwi d(o phurosesiwa fhedzi nga murahu ha musi mbadelo ya khumbelo yo no badelwa.
﻿(b) Vha d(o d(ivhadzwa nga ha mutengo une wa nga badelwa wa khumbelo.
﻿(c) Mutengo une wa nga badelwa uri vha kone u wana rekhodo u ya nga fomo ine ya khou humbelwa na uri uri i wanale zwi d(o dzhia tshifhinga tshingafhani khathihi na u i dzudzanya.
﻿(d) Arali vha tshi tendelwa u sa badela mbadelo in(we na in(we, kha vha t(alutshedze uri ndi ngani vha songo tea u badelae.

﻿Tshiitisi tsha uri vha si badele mbadelo:
﻿
﻿F. Fomo ya u swikelela rekhodo
﻿
﻿
﻿Arali vha tshi khou thivhelwa nga vhuholefhali u vhala, u sedza kana u thetshelesa rekhodo kha fomo yo n(ewaho ine ya vha afho fhasi kha 1 u swika kha 4, kha vha bule vhuholefhali havho vha inge nga u sumbedza uri ndi fomo ifhio ine vha khou i t(od(a.

﻿
﻿Vhuholefhali:

﻿Tshivhumbeo tshine rekhodo ya khou t(od(ea i khatsho

﻿
﻿Kha vha swaye tshibogisi tsho teaho nga X.
﻿
﻿Vha dzhiele nzhele:
﻿(a) U tevhedzela khumbelo yavho kha fomo yo tiwaho zwi d(o bva kha tshivhumbeo tshine rekhodo ya wanala i khatsho.
﻿(b) U wana khumbelo ya fomo yo humbelwaho zwi nga d(i haniwa nga nt(hani ha zwin(we zwiitisi. Kha mafhungo ayo vha d(o d(ivhadzwa arali khumbelo i nga fhiwa nga in(we nd(ila.
﻿(c) Mbadelo ya u swikelela rekhodo, arali i hone, I d(o laulwa nga fomo yo humbelwaho.

﻿
﻿1. Arali rekhodo yo tou n(waliwa kana u gand(iswa:

﻿
﻿

﻿khophi ya rekhodo*

﻿

﻿tsedzuluso ya rekhodo

﻿
﻿2. Arali rekhodo i na zwifanyiso
﻿(Izwi zwi katela zwinepe, zwisilaidi, u rekhodwa ha vidio, zwifanyiso zwi itiwaho nga khomphywutha, zwiketshe,nz.):

﻿
﻿

﻿kha vha lavhelese zwifanyiso

﻿

﻿kha vha kopolole zwifanyiso*

﻿

﻿T(halutshedzo ya zwifanyiso*

﻿
﻿3. Arali rekhodo i na maipfi o rekhodiwaho kana mafhungo ane a nga bveledzwa nga mibvumo:

﻿
﻿

﻿kha vha thetshelese luimbo
﻿(khasete ya u thetshelesa)

﻿

﻿T(halutshedo ya luimbo*
﻿(l(in(walo l(o n(waliwaho kana l(o tou gand(isiwaho)

﻿
﻿4. Arali rekhodo dzi kha khomphywutha kana kha el(ekit(hironiki kana kha mutshini u vhaleaho:

﻿
﻿

﻿khophi yo gand(isiwaho ya rekhodo*

﻿

﻿khophi yo gand(isiwaho ya mafhungo o bvisiwaho kha rekhodo*

﻿

﻿khophi i re kha khomphywutha*
﻿(tshitifi kana disiki)

﻿
﻿*Arali vho humbela khophi kana t(halutshedzo ya rekhodo (afho nt(ha), vha a t(od(a khophi kana t(halutshedzo i tshi posiwa kha vhone?                                                          EE/HAI
﻿U posa zwi a badelwa.

﻿G. Zwidodombedzwa zwa pfanelo ine ya tea u shumiswa kana u tsireledzwa
﻿
﻿
﻿Arali tshikhala tsho n(ewaho tshi tshi tshit(uku, kha vha ise phand(a kha siat(ari l(a thungo vha l(i nambatedze kha fomo iyi.
﻿Muhumbeli u fanela u saina masiat(ari ot(he o engedziwaho.

﻿1. Kha vha sumbedze uri ndi pfanelo ifhio ine ya tea u shumiswa kana u tsireledzwa:
﻿2. Kha vha t(alutshedze uri ndi ngani rekhodo dzo humbelwaho dzi tshi fanela u tsireledzwa:
﻿
﻿H. Nd(ivhadzo nga ha tsheo malugana na khumbelo ya u swikelela
﻿
﻿
﻿Vha d(o d(ivhadzwa nga lun(walo arali khumbelo yavho yo tendiwa/ haniwa. Arali vha tshi t(od(a u d(ivhadzwa nga dzin(we nd(ila, kha vha t(alutshedze vha n(ekedze zwidodombedzwa zwo teaho malugana na khumbelo yavho.

﻿Vha nga takalela u d(ivhadzwa hani tsheo malugana na khumbelo ya u wana rekhodo?
﻿
﻿Yo sainiwa........................................nga...........................d(uvha l(a.........................20
﻿TSAINO YA MUHUMBELI/ MUTHU ANE KHUMBELO YA KHOU ITELWA ENE
﻿
﻿
﻿Manweledzo a Maitele
﻿
﻿1. Tshiimiswa tsha Muvhuso
﻿VHA T(ANGANEDZA KHUMBELO
﻿2. Kha vha sedze:
﻿*	Rekhodo ya Theo ya Mulayo i wanala nga nd(ila i leluwaho? - S 6/ 86
﻿*	Rekhodo dzi wanala lwa othomethikhi? S15
﻿Arali zwi zwone, Kha vha D(IVHADZE Muhumbeli
﻿
﻿3. Kha vha sedze:
﻿Rekhodo dza tshiimiswa tsha muvhuso/ dzo kwamana na zwin(we zwiimiswa zwa muvhuso? S 19(4) na S 20 ? mad(uvha a 14
﻿Arali zwi zwone, Kha vha SUDZULUSE na u D(IVHADZA Muhumbeli
﻿
﻿4. Kha vha tevhedze zwine zwa t(od(ea? S 18
﻿Arali zwi songo ralo:
﻿Kha vha thuse: - S18(3) na S 19 (1)
﻿Kha vha D(IVHADZE Muhumbeli - S 19 (2)
﻿
﻿5. MUHUMBELI
﻿
﻿6. WANA
﻿
﻿7. KHUMBELO YA IWE MUN(E
﻿
﻿8. Mbadelo ya Khumbelo yo badelwa? 
﻿Arali i songo badelwa: KHA VHA D(IVHADZE
﻿Arali yo badelwa: vho wana Rasithi?
﻿Kha hu dzudzanywe khumbelo-S 22(1)
﻿
﻿9. Kha vha bvise ndaela dza u wana mafhungo
﻿
﻿10. Rekhodo a dzo ngo wanala/ afidaviti a i ho/ khwat(hisedzo - S23
﻿Kha muhumbeli
﻿
﻿11. U t(anganedza mivhigo ya u t(od(a
﻿
﻿12. U sedza rekhodo: Zwin(we zwine zwi nga ita uri khumbelo i haniwe
﻿- Ndima 4
﻿
﻿13. Sedzani:
﻿Rekhodo dzo kwamanaho na tshin(we tshiimiswa tsha muvhuso? - S 20 - Mad(uvha a 14
﻿Arali zwi zwone, Kha vha SUDZULUSE na u D(IVHADZA Muhumbeli
﻿
﻿14. S 34(1)/ 35(1) / 36(1) / 37(1)/ 43(1) zwi a itiwa?
﻿Arali zwi zwone,kha vha d(ivhadze wa vhuraru -S 47 - Mad(uvha a 14
﻿
﻿15. U hana
﻿      Zwi khou fheliswa - S28?
﻿U tendiwa (l(o fhelelaho/ l(i songo fhelela)
﻿Mutendelo wo teaho - S22
﻿Nd(ila ya u swikelela - 29
﻿Luambo - S29
﻿Rekhodo ya Mutakalo - S31
﻿Kha i tendelwe fhedzi i songo fhiriswa - S24
﻿- VHA D(IVHADZE pfanelo dza vhuimeleli
﻿
﻿16. TSHEO
﻿S-25 - mad(uvha a 30
﻿(s 87 - mad(uvha a 90 kha n(waha wa u thoma/
﻿60 wa mad(uvha kha n(waha wa vhuvhili)
﻿Kha vha D(IVHADZE Muhumbeli na zwin(we malugana na khumbelo
﻿
﻿17. Yo t(anganedzwa:
﻿
﻿Vhuimeleli?
﻿U imela zwo n(waliwaho? 
﻿21 wa mad(uvha - S48
﻿Tsheo - S49
﻿U D(IVHADZA wa vhuraru
﻿
﻿18. U fhiwa:
﻿
﻿U fhiwa tshifhinga nga ha mbadelo ya mutendelo (arali zwi tshi konadzea/ zwenewo)
﻿
﻿19. Arali khumbelo yo tendiwa hu si na ndavha uri u imela - ho n(ewa khumbelo kha muhumbeli fhedzi nga murahu ha mad(uvha a 30 arali hu si na mulandu/ khumbelo dzi tea u itiwa khothe.
﻿
﻿Maitele a khothe khat(huli ya ngomu
﻿1.	MUHUMBELI
﻿- Mad(uvha a 60
﻿2.	Tsheo
﻿
﻿3. Muthu wa vhuraru
﻿- Mad(uvha a 30
﻿
﻿4. U isa khumbelo kha khothe khat(huli ya ngomu - Fomo B
﻿Muofisiri wa mafhungo -
﻿Kha vha rumele hu sa athu u fhela mad(uvha a 10 a u shuma kha vhulanguli ho teaho - S75 (4)
﻿
﻿5. Vhulanguli ho teaho
﻿
﻿6. Muhumbeli: Khumbelo malugana na khanedza
﻿
﻿7. Khumbelo ya muhumbeli malugana na u hanedza mbadelo/ tshivhumbeo tsha kuwanele/ u engedzedzwa ha tshifhinga
﻿8. Khumbelo nga ha u n(ewa nga tshipikwa tsha vhuraru
﻿
﻿9. Tshipid(a tsha vhuraru? Nd(ivhadzo mad(uvhani a 30 nga murahu ha rasithi - S 76(2)
﻿
﻿10. Vhuimeleli/ ha - mad(uvha a 21 
﻿- nga u tou n(wala
﻿
﻿11. Nd(ivhadzo ya muhumbeli/ Mun(we muthu wa vhuraru
﻿- Mad(uvha a 30 nga murahu ha u t(anganedzwa
﻿- S 76 97) na (8)
﻿
﻿12. Vhuimeleli nga u tou n(wala
﻿- mad(uvha a 21
﻿- S76 (9)
﻿
﻿13. Tsheo
﻿nga mad(uvha a 30 nga murahu ha Muthu wa vhuraru o d(ivhadziwaho-
﻿- S 77(2)
﻿
﻿14. Tsheo
﻿- mad(uvha a 30 nga murahu ha rasithi
﻿- S 77 (2)
﻿
﻿15. Tsheo
﻿Nga mad(uvha a 5 a u shuma nga murahu ha musi khumbelo yo itiwa
﻿- Zwin(we zwithu - mad(uvha a 30 nga murahu ha nd(ivhadzo
﻿- S 77 (3) (c) 
﻿
﻿16. Nga u t(avhanya:
﻿Kha vha d(ivhadze muhumbeli
﻿Kha vha d(ivhadze muhumbeli/ muthu wa vhuraru/ vhathu
﻿
