Maga a tevhelwaho
Milayo i shumiswaho
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Mbadelo adzwa
Zwidodombedzwa zwa vhukwamanyi
Ṱhalutshedzo
Vhufhura vhu ḓivhiwaho sa Nigerian Setter Scam ndi vhufhura ha nṱhesa. Vhufhura uvhu vhu dovha ha ḓivhiwa sa "419 scam" na hone vhu itwa nga mufhuri ane a anzela u vha muraḓo wa tshigwada tsha vhugevhenga..
Vhufhura uvhu vhu thoṅwa musi mufhuri a tshi rumlea fax, lunwalo kana e-mail kha khamphani. Luṅwalo ulwo lu vha lu tshi khou amba zwa bindu, nahone mufhuri a ḓi ḓivhadza sa muofisiri muhulwane wa muvhuso. Vhafhuri vha amba uri vha na tshelede nnzhi i fhiraho yo bulwaho kha mugaganyagwama. Tshifhinga tshinzhi vha amba uri tshelede iyo ndi doḽara dza Amerika. Luṅwalo lu dzinginya u dzheniswa ha tshelede iyo kha akhaunthu ya bannga ine ya vha kha shango ḽa hune vhafhuri vha vha hone. Muthu a wanaho luṅwalo ulwo u fulufhedziswa u ṋewa vhukati ha phesenthe dza 20 na 35 ya tshelede ine ya ḓo dzheniswa kha akhaunthu ya bannga, sa mbadelo ya u tendela hawe u shumiswa ha akhaunthu yawe.
Tshelede i waniwa kha mufhurwa nga nḓila dzo vhalaho:
Mufhurwa u humbelwa u diphositha tshelede kha akhaunthu ya bannga yo bulwaho u thusa kha mbadelo dza u vhona uri thendelano i kone u konadzea.
Musi mufhurwa o no diphositha tshelede iyo, hu nga ṱaha "zwikhukhulisi" zwine zwa ḓo ita uri hu ṱo ḓee iṋwe tshelede.
Hu nga dzudzanywa muṱangano kha ḽi ṅwe shango, nahone musi mufhurwa o no swika shangoni iḽo u dzhielwa phasipoto yawe nahone a hombokwa u swikela musi o no badela tshelede i ṱo ḓeaho.
Zwidodombedzwa zwa bannga zwine zwa vha kha luswayo lwa bannga lwa tshiofiso zwi nga shumiswa u bvisa tshelede kha akhaunthu ya mufhurwa uya kha akhaunthu ya zwigevhenga.
Vhufhura ha lottery vhu thoṅwa nga mufhuri ane a ḓikwamanya na vhathu nga u rumela e-mail. Mufhuri u ḓi ḓivhadza sa muofisri wa Khamphani ya Lottery nahone a eletshedza muthu uri o wina lottery ngeno hu uri muthu uyo ha ngo renga thikhithi. Ṅomboro dzo winaho dzi a ṅwalwa kha iyo e-mail. Naho hu uri Khamphani ya Lottery ine mufhuri a amba uri u shuma khayo i nga vha i hone nahone ṋomboro dzi dzone dzo winaho , ndi vhufhura hovhu. Vhafhuri vha tevhela mikhwa i fanaho na ya 419 u wana tshelede kha mufhurwa.
Zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa malugana na uvhu vhufhura vhuvhili zwi a wanalea kha website ya Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe . Afha ndi hune vha ḓo wana zwidodombedzwa zwoṱhe malugana na kushumele kwa vhufhura, zwine zwa nga vha sumbedzisa uri ndi vhufhura, nḓila dza vhafhuri dza u wana tshelede, na zwine vha nga ita u thivhela u vha mufhurwa.
U wana zwidodombedzwa zwinzhi, kha vha dalele website ya Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe
Maga a tevhelwaho
Arali vha wana luṅwalo lwa vhufhura, kha vha rumele zwoṱhe zwe vha rumelwa kha Interpol.
Kha vha ṅwale uri "Ndo xelelwa nga tshelede" kana "A tho ngo xelelwa nga tshelede" kha dokhumenthe dzine vha dzi rumela kha Interpol.
Kha vha ṋekane nga zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani, kana zwa muthu a kwameaho
Vhathu vha nnḓa:
Kha vha ṋekane nga zwidodombedzwa zwa bannga .
Arali huna muthu wa Afrika Tshipembe kha tshigwada tsha vhafhuri vha 419, kha vha ṋekane nga zwidodombedzwa zwawe zwoṱhe zwine vha vha nazwo.
Kha vha ṋekane nga zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani, kana zwa muthu a kwameaho
Milayo i shumiswaho
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe i dzhia tsheo ya uri mivhigo ya mvelaphan ḓa siani ḽa ṱhodisiso i do bviswa lini. Mivhigo i anzela u bviswa nga murahu ha vhege mbili dziṅwe na dziṅwe zwi tshi ya nga zwi kwamaho mulandu.
Mivhigo ya mvelaphan ḓa i nga si ṋewe vhathu vhe vha sa xelelwe nga tshelede. Fhedzi ndi zwa ndeme uri Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe i ṋewe khophi dza vhufhura ha 419 naho muthu a songo xelelwa nga tshelede, u itela uri tshumelo i kone u zwi dzhenisa kha database yayo.
Ofisi dza Muimeli dza Afrika Tshipembe dzine dza vha mashangoni a nnḓa dzi ḓo rumela dokhumenthe kha SAPS hu saathu u fhela awara dza 48 nga murahu ha u dzi wana arali ho vha na u xelelwa ha tshelede.
Mbadelo
Fomo dzi teaho u ḓadzwa
A huna fomo dza khumbelo dzi teaho u ḓadzwa, fhedzi ndi zwa ndeme u sumbedzisa kha dzidokhumnethe uri vho xelelwa nga tshelede naa.
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani
