MARAGA: 100
﻿TSHIFHINGA: awara 2ṋ
﻿GIREIDI 12
﻿PFESESANI
﻿KHETHEKANYO ya A: Zwibveledzwa zwa vhusiki (Maanea) 
﻿KHETHEKANYO ya B: Zwibveledzwa zwilapfu zwa vhudavhidzani 
﻿KHETHEKANYO ya C: Zwibveledzwa zwipfufhi zwa vhudavhidzani 
﻿Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI kha khethekanyo ya A, NTHIHI kha khethekanyo ya B na NTHIHI kha khethekanyo ya C.
﻿Ṅwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo.
﻿Thomani khethekanyo IṄWE NA IṄWE kha siaṱari ḼISWA, hune ya fhelela hone ni talele.
﻿Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/ maipfi a re khii na zwiṅwe), u vhalulula na u sedzulusa mushumo waṋu. Thomani nga u ṅwala pulane yaṋu ni kone u ṅwala maanea.
﻿Khethekanyani zwifhinga zwaṋu nga nḓila i tevhelaho:
﻿KHETHEKANYO ya A: minetse ya 80
﻿KHETHEKANYO ya A: minetse ya 40
﻿KHETHEKANYO ya A: minetse ya 30
﻿DZHIELE NZHELE: Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi ni songo vhala na maipfi a ṱhoho ye na nanga.
﻿Ṅwalani zwi no vhalea, nahone nga vhuronwane.
﻿Ni dzhiele nzhele mupeleṱo, khethekanyo ya maipfi, kushumisele kwa madanzi, zwiga zwa u vhala na tswayo khathihi na kuvhumbelwe kwa mafhungo.
﻿KHETHEKANYO YA A: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUSIKI (MAANEA)
﻿MBUDZISO 1
﻿Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza rathi dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo yaṋu vhu vhe maipfi a u bva kha 400 u swika kha 450.
﻿Zwe zwa ita uri ndi ane uri halwa mulomoni wanga a vhu nga dzheni
﻿KANA
﻿Ḓoroboni ya haṋu ho fhaṱwa senthara ya nyonyoloso. I na mitshini minzhi. Inwi ṅwalani maanea ane khao na buletshedza senthara heyo. Ṱhoho ya maanea i vhe heyi:
﻿Senthara ya nyonyoloso ḓoroboni ya hashu.
﻿KANA
﻿Ho vuwa khani khulu vhukati ha Vho-Kulutu na Vho-Zwivhizwinzhi. Vho-Kulutu vha ri madokotela vha na vhukoni siani ḽa u lafha malwadze u fhirisa ṅanga dza sialala. Vho-Zwivhizwinzhi vhone vha tou dadadza, vha ri ṅanga dza sialala ndi dzone madzembelekete. Ṅwalani maanea ni tshi khou hanedza kana ni tshi khou ima na ṱhoho heyi:
﻿Ṅanga dza sialala dzi a kona u ilafha u fhirisa madokotela.
﻿KANA
﻿Vhathu vhanzhi vha ri goloi ndi tshishumiswa tshi sa tei u shaea muṱani. Muhumbulo uyu hu na vhathu vhane vha sa ime nawo. Ṅwalani maanea nga ṱhoho heyi:
﻿Vhuḓi na vhuvhi ha u vha na goloi muṱani
﻿KANA
﻿Hu na tshanduko khulwane u bva tshe Vho-Mandela vha bva tshiduloni tsha vhuphuresidende nga 1999. Zwino inwi ṅwalani maanea nga ṱhoho heyi:
﻿KANA
﻿No tshimbila lwendo lulapfu lwa kharikhu.amu heyi ntswa ya Tshitatamennde tsha Lushaka. Hu na zwo ni takadzaho, zwo ni dziedzaho na zwo ni mangadzaho. Ṅwalani maanea nga ṱhoho heyi:
﻿KANA
﻿Vhathu vhanzhi vha khou fhela nga vhulwadze ha khoḽera. Hu na khuwelelo ine muvhuso wa khou ita ine ya nga thivhela na u fhungudza vhulwadze hovhu. Zwino inwi ṅwalani maanea nga ṱhoho heyi:
﻿Maga ane a nga dzhiiwa a u thivhela vhulwadze ha khoḽera.
﻿KANA
﻿Vhathu vha na mihumbulo yo fhambanaho zwi tshi yelana na zwine muthu a nga tea u zwi dzhiela nṱha musi a tshi nanga buḓo. Ndi muholo wavhuḓi kana ndi mushumo une muthu a vha na dzangalelo khawo. Inwi ṅwalani maanea nga ṱhoho heyi:
﻿Zwine muthu a fanela u zwi dzhiela nzhele musi a tshi nanga buḓo.
﻿ṰHANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA A:
﻿KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI
﻿MBUDZISO 2
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni ḓo kona u fhindula mbudziso NTHIHi kha nṋa dzo ḓisendekaho khao. Vhulapfu ha phindulo yaṋu vhu vhe maipfi a u bva kha 180 u swika kha 200.
﻿Mufhindulano vhukati ha Takalani Mandende wa bogisi ḽa poswo ḽa PO Box 2694, Ṱhohoyandou, 0950 na muzwala wawe Khumbudzo.
﻿Khumbudzo: Muzwala! No vuwa hani muḓuhulu wa ha Mandende?
﻿Takalani: A hu na u vuwa, hu vuwa inwi ane na ḓiḓivha. Hafhu nṋe zwa uri ndi pfi nnyi a thi na vhuṱanzi nazwo.
﻿Khumbudzo: Ni songo nkhathula mbilu muzwala wanga, nṋe haya mafhungo aṋu ndi khao. Na zwino kubuli ku khou wanala.
﻿Takalani: Iḓani nao. Hafhu nṋe basa ndo i lindela nga maṱo matswuku.
﻿Khumbudzo: Ndi na ludungela lwa hune khotsi aṋu vha vha hone. Nahone na mafhungo e nda vhala kha gurannḓa o mpha vhuṅwe vhuṱali. Na riṋe ri ḓo shumisa hone.
﻿Takalani: Tenda ndo no amba uri ndi a ni fulufhela.
﻿VHURIFHI HA TSHIOFISI
﻿Inwi ḓidzhieni ni Takalani Mandende. Hu na mudededzi ane na sa kone u ita tshithu ni songo thoma na mu kwama. Mu ṅwaleleni vhurifhi ha tshiofisi ni tshi khou mu ṱalutshedza nga vhukando vhune na ṱoḓou vhu dzhia uri ni wane khotsi aṋu.
﻿KANA
﻿KANA
﻿MUFHINDULANO
﻿Mudededzi waṋu vho ri u pfa zwine na khou ṱoḓou ita, vha humbela uri ni tou vha navho no livhana zwifhaṱuwo. Ṅwalani mufhindulano wo bvelelaho vhukati haṋu inwi Takalani na mudededzi avho.
﻿KANA
﻿Muzwala waṋu o ḓo ri a kha ndingedzo dza u ni thusa a mbo ḓi lovha nga khombo ya goloi. Nge vhathu vha ḓivha uri no vha ni tsini nae vho mbo ḓi ni humbela uri ni dzudzanye obitshuari yawe. Zwino inwi ṅwalani nganeavhutshilo/obitshuari iyo.
﻿ṰHANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA B:
﻿KHETHEKANYO YA C: ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI
﻿MBUDZISO 3
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni ḓo kona u fhindula mbudziso NTHIHI kha tharu dzo ḓisendekaho khao:
﻿Makhulu waṋu Vho-Thidziambi vho fhedza mi.waha ya fumalo nga ḽa 13 Ḽara. Makhulu waṋu vho vha vha tshi konesa u bika vhuswa ha vhutete/mavhele. Vha muṱa wa haṋu vho mbo ḓi vha itela vhuṱambo ha u pembelela ḓuvha ḽavho ḽa mabebo. Vhuṱambo uho ho vha vhuhulu nga ngoho.
﻿Inwi ṅwalani garaṱa ine khayo na livhuwa vhathu vhoṱhe vho shelaho mulenzhe kha mushumo uyo.
﻿KANA
﻿Vhathu vhe vha vha vho ḓa vho ri u pfa hu tshi ambiwa nga vhukoni ha makhulu waṋu ha u bika vhutshena/vhutete vha ri a vha ṱuwi vha songo wana ndaela ya kubikele kwaho. Zwino inwi ṅwalani ndaela iyo ya u bika vhutete ya makhulu waṋu ni kone-ha u ṋea vhathu avho vho humbelaho.
﻿KANA
﻿Nzudzanyo dza mushumo hoyu dzo dzhia tshifhinga vhukuma. Ṅwalani dayari ni tshi khou sumbedza zwoṱhe zwo iteaho ho sala vhege uri mushumo u farwe, khathihi na zwa ḽeneḽo ḓuvha ḽa mushumo.
﻿ṰHANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA C:
