Kha vha vhilahele nga u kundelwa ha mapholisa u thusa vhapondiwa vha nndwa dza muṱani halutshedzo
Maga a tevhelwaho
Milayo i shumiswaho
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Mbadelo adzwa
Zwidodombedzwa zwa vhukwamanyi
Ṱhalutshedzo
Vha nga vhilahela kha Independent Complaints Directorate arali vha tshi pfa uri muraḓo wa Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika tshipembe o kundelwa u tevhela zwidodombedzwa zwa Mulayo wa Nndwa dza Muṱani wa 1998. Muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo, vhapondiwa vha nndwa dza muṱani na madzangano asi a tshitshavha a nga vhilahela. U kundelwa u thusa zwi nga katela:
u sa fara muhwelelwa u sa thusa muvhilaheli u bvula mulandu, u sa thusa u wana fhethu ho teaho, u sa thusa nga dzilafho, u sa fhelekedza muvhilaheli u dzhia thundu dzawe na u dzhia zwihali kha muhwelelwa u sa eletshedza muvhilaheli nga ha zwiṅwe zwine a nga ita, u fana na u bvula mulandu kana u ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo u sa laedza muhwelelwa uri a ṱahe khothe.
Nndwa ya muṱani ndi nndwa ine ya itwa musi muthu ane vha vha na vhushaka nae ha muṱani a tshi ita zwiṅwe zwa zwi tevhelaho:
A tshi vha rwa kana u vha tshipa.
A tshi vha sema.
A tshi vha tambudza, e.g. a tshi vha founela, u vha rumela maṅwalo kana zwithu, kana u vha sala murahu.
A tshi ḓa hune vha dzula hone ngeno vhone vha sa ṱo ḓi.
A tshi vha tambudza siani ḽa zwa masheleni, e.g. musi munna kana mufunwa a tshi ṱo ḓa uri hu vhe ene fhedzi ane a dzhia tsheo ya zwa masheleni kana a tshi hana u renga zwiḽiwa, u badelwa tshikolo, etc.
A tshi vha shushedza, e.g. a tshi vha fulufhedzisa u vha vhulaha arali vha ya mapholisani.
A tshi tshinyadza thundu yavho, e.g. u fhisa zwiambaro, u vunḓa fanitshara kana u tshea mathaila a goloi yavho.
A sa ṱhonifhi Ndaela ya Tsireledzo.
Vhuḓifari vhuṅwe na vhuṅwe vhu khakhisaho tsireledzo yavho, mutakalo wavho kana ndondolo yavho.
Maga a tevhelwaho
Vha nga vhilahela nga vhone vhaṋe nga ṋama, nga luṱingo, luṅwalo kana e-maila kha ofisini iṅwe na iṅwe ya ICD.
Muvhilaheli u tea u ḓadza fomo ya u ṅwalisa ya DVA.
Kha vha ṋee ICD zwidodombedzwa zwi tevhelaho:
Dzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa mupondiwa na/kana muvhilaheli
Dzina na tshiimo tsha pholisa ḽi pomokwaho
Dzina ḽa tshiṱitshi tsha mapholisa
Somboro ya mulandu, arali i hone
Ḓuvha, tshifhinga na vhuvha ha u sa tevhedza zwa DVA
Zwidodombedzwa zwa ṱhanzi, arali dzi hone
Milayo i shumiswaho
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Muhweleli u a swika: U a ṱanganedzwa nga u ṅwalwa kha redzhisita ya vhathu
U imela nyambedzano - zwi nga dzhia minita dza 30
Luṅwalo lu ambaho uri mbilahelo yavho yo waniwa lu nga dzhia maḓuvha a 30 u rumelwa
Muvhigo wa u fhedzisela - hu saathu u fhela maḓuvha a 90
Fomo dzi teaho u ḓadzwa
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani
