IWALWA NGA HA MISHUMO YA, NA ZWI RE NGOMU HA REKHODO DZO FARWAHO NGA MUHASHO WA LUSHAKA WA ZWA VHUDZULO/DZINNU
﻿
﻿
﻿o dzudzanywa zwavhui 
﻿nga khethekanyo 14 (Tshiimiswa tsha Vhathu) tsha
﻿Mulayo 2 wa 2000 wa Mufhiriso wa u kona u swikelela Mafhungo (PAIA) 
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿hafamuhwe 2003
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿ZWI RE NGOMU                                                                                                                 
﻿
﻿Mishumo, maipfi na halutshedzo dzi elanaho na zwa 
﻿Mulayo [Ndima ya u thoma halutshedzo na zwa Vhuologi]................................	1
﻿
﻿1.	Marangaphana.............................................................................................	2
﻿
﻿2.	Zhendedzi a Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu nga ha kushumiselwe
﻿kwa Mulayo [Khethekanyo 14(1)(b)]............................................................	3
﻿
﻿3.	iwalo a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu.......................	3
﻿
﻿4.	Muofisiri wa zwa mafhungo, Mufarisa Vhaofisiri vha zwa Mafhungo
﻿[Khethekanyo 14(1)(b)]..................................................................................	3
﻿
﻿5.	Tshivhumbeo na mishumo ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu
﻿[Khethekanyo 14(1)(f)].............................................................................	5
﻿
﻿5.1	Tshivhumbeo tsha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu.............	5
﻿5.2	Mishumo ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu.....................	6
﻿5.2.1	Bono na ndivho ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu.............	6
﻿5.2.2	Mishumo na zwine Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu wa fanela 
﻿u ita.................................................................................................................	6
﻿5.3	Tshumelo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu dzi a wanalea nga
﻿mirao ya tshitshavha [Khethekanyo 14(1)(f)]...................................................	7
﻿5.3.1	Vhunzani ha Tshumelo......................................................................................	7
﻿5.3.2	Vha nga swikelela hani tshumelo.......................................................................	8
﻿5.4	Nzudzanyo dza u tendela vhathu vha tshi dzhenelela musi hu tshi sikwa 
﻿phoisi na/ kana u shumisa maana a Muhasho wa Lushaka 
﻿wa zwa Vhudzulo/Dzinnu [ Khethekanyo 14(1)(g)]............................................	8
﻿
﻿6.	Rekhodo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu 
﻿[Khethekanyo 14(1)(d-e)]................................................................................	9
﻿
﻿6.1	Tshiiiti tsha u ana rekhodo [Khethekanyo 14(1)(e) [Khethekanyo 14(2)].........	9
﻿6.2	Khethekanyo dza rekhodo dzine dza vha hone uri dzi sedzuluswe
﻿u ya nga muwe mulayo.....................................................................................	12
﻿6.3	Khethekanyo dza rekhodo dzine dza vha hone dzine dza nga 
﻿humbelwa kha PAIA [Khethekanyo 14(1)(d)]......................................................	12
﻿
﻿7.	Maitele a khumbelo............................................................................................	14
﻿
﻿7.1	Maga ane a fanela u dzhiiwa nga muhumbeli.........................................................	14
﻿7.2	Mbadelo dzo tiwaho (Zwiimiswa zwa nnyi na nnyi/ vhathu)..................................	15
﻿7.3	Zwiitisi zwa u hana hu tshi swikelelwa (dzi)rekhodo [ Ndima 4 ya Mulayo]..........	17
﻿8.	Madzilafho ane a vha hone khaanoni ya tsheo ya Muofisiri wa 
﻿zwa Mafhungo (Khethekanyo 14(1)(h)]............................................................	18
﻿
﻿8.1	Khahulo dza nga ngomu na Khumbelo dza Khothe [Khethekanyo 74-82]............	18
﻿
﻿8.2	Maitele a Khahulo dza nga ngomu [ Khethekanyo 74-77]...................................	19
﻿8.3	Khumbelo ya Maitele a Khothe [Khethekanyo 78-82]..........................................	20
﻿8.4	Mbilaelo dzo livhiswaho kha Mutsireledzi wa 
﻿nnyi na nnyi/ vhathu [Khethekanyo 91]................................................................	21
﻿
﻿9.	Mawe mafhungo o anadzwaho u ya nga Mulayo.........................................	21
﻿
﻿9.1	U vhekanya zwavhui iwalwa [Khethekanyo 14(2)]..........................................	21
﻿9.2	U wanalea/ vha hone na Luambo lwa iwalwa 
﻿[Khethekanyo 14(1) na (3)].................................................................................	21
﻿9.2.1	Luambo...............................................................................................................	21
﻿9.2.2	U wanalea/ u vha hone........................................................................................	21
﻿9.3	Khumbelo kha Vho-Minisia vha zwa Vhulamukanyi na zwa 
﻿Mveledziso ya Ndayotewa kha u kuvhanganywa ha iwalwa
﻿ithihi [Khethekanyo 14(4)].................................................................................	23
﻿9.4	U leludza nga Vho-Minisia vha zwa Vhulamukanyi na zwa 
﻿Mveledziso ya Ndayotewa [Khethekanyo 14(5)]..................................................	23
﻿
﻿10.	Ndivhanyo na Thendelano.................................................................................	23
﻿
﻿Khethekanyo A:	Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu 
﻿(Tshiimiswa tsha nnyi na nnyi/ vhathu) Fomo 
﻿ya PAIA ya khumbelo ya u kona u swikelela 
﻿(dzi)rekhodo.................................................................................	25 
﻿
﻿Khethekanyo B:	Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu:
﻿Nivhadzo ya PAIA ya fomo ya Khumbelo/
﻿Khahulo dza Ngomu ...............................................................	30
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿Mishumo, maipfi na halutshedzo dzi elanaho na zwa Mulayo [Ndima ya u thoma halutshedzo na zwa Vhuologi]
﻿
﻿
﻿Mishumo & Maipfi

﻿halutshedzo/ Mbuletshedzo

﻿Muofisiri wa zwa Mafhungo

﻿Mulanguli Muhulwane ndi ene tshimebi tsha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu.
﻿Muofisiri wa zwa Mafhungo wa Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu u na maana a u rumela kana u ea mushumo wo fhiwaho Muofisiri wa zwa Mafhungo nga Mulayo onoyu kha mufarisa muofisiri wa zwa mafhungo wa uno muhasho.
﻿Vhuimeleli vhuwe na vhuwe:
﻿? hu tea u vha ho tou walwaho;
﻿? a hu hanedzani na muthu o hu itaho musi a tshi shumisa maana o teaho kana u ita mushumo wo livhanaho na ene mue; na
﻿? vhu nga ibviswa tshifhinga tshiwe na tshiwe kana zwa tou shandukisiwa nga u tou waliwa nga onoyo muthu.

﻿Mufarisa Vha/Muofisiri vha/wa zwa Mafhungo 

﻿Mulanguli Muhulwane wa zwa Dzinnu u tea u ta nomboro ya vhathu vhane vha fanela u vha Vhafarisi vha Vhaofisiri vha Mafhungo vhane vha o tea u ita mushumo wa Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu uri vhahumbeli vha o kona u swikelela rekhodo dzawo.
﻿
﻿Muofisiri wa zwa Mafhungo a Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu u na sia na ndango nha ha mufarisa muofisiri wa zwa mafhungo muwe na muwe wa uno muhasho.

﻿Khumbelo ya iwe mue

﻿Muhumbeli ane a nga vha a tshi khou oa rekhodo ine i nga vha i na mafhungo nga ha muhumbeli.
﻿
﻿?Mafhungo a iwe mue? zwi amba mafhungo a ambaho nga ha iwe mue, ho katelwa, fhedzi zwi sa thivheli:
﻿? mafhungo a elanaho na murafho, mbeu, u vhifha muvhilini, zwa vhudzekani, vhuuimo ha mbingano, lushaka, murafho une wa bva khawo, muvhala, vhukale, mutakalo muvhilini kana muhumbuloni, vhuvha ha muthu, vhuholefhali, vhurereli, luvalo, lutendo, zwa mvelele, luambo na mabebo a muthu uyo;
﻿? mafhungo a elanaho na zwa pfunzo kana dzilafho, vhugevhenga kana ivhazwakale ya mushumo wa muthu onoyo, kana mafhungo a elanaho na zwa u bvisiwa ha masheleni zwine muthu onoyo a dzhenelela khazwo;
﻿? nomboro iwe na iwe ine ya sumbedza, tshiga kana tshiwe tshithu tsho telwaho onoyo muthu;
﻿? iresi, zwigano zwa minwe kana lushaka lwa malofha a muthu ene mue;
﻿? muhumbulo wa iwe mue, zwine iwe mue wa zwi takalela, nga nnani ha hune ha vha na muwe muthu kana nga ha khumbelo ya mukovhe, mpho kana pfufho ine ya nga itelwa muwe muthu;
﻿? nyanano yo rumelwaho nga muthu ine ya vha ya phuraivethe nahone ya ine ya vha i kha vhuimo ha tshiphiri, kana nyanano ine ya vha i khou ya phana ine ya o bvisela khagala zwine zwa vha kha nyanano ya u thoma;
﻿? mihumbulo kana kuvhonele kwa zwithu kwa muthu nga ha muwe muthu;
﻿? mihumbulo kana kuvhonele kwa zwithu nga muwe muthu nga ha khu                                            

﻿
﻿
﻿

﻿mbelo ya mukovhe, mpho kana pfufho ine ya fanela u itelwa muwe muthu, ho bviswa dzina a muw muthu hune a vha hone nga mihumbulo kana kuvhonele kwa zwithu kwa muwe muthu; na
﻿? dzina a muthu hune a vha hone khathihi na zwiwe zwidodombedzwa nga ha muthu ene mue, kana hune dzina a bviselwa khagala a sumbedza mafhungo nga ha muthu, hone u sumbedzwa ha dzina one ie zwi nga sumbedza kana u bvisela khagala mafhungo nga ha muthu, hone u sa katela mafhungo nga ha muthu o no lovhaho lwa miwaha ya 20/ mahumi mavhili.

﻿Muhumbeli

﻿? Muthu muwe na muwe ane a ita khumbelo ya u kona u swikelela rekhodo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu; kana
﻿? Zwiimiswa zwa nnyi na nnyi/ vhathu fhedzi zwine zwa shumisa maana kana u ita mushumo wa vhathu u ya nga ha mulayo.

﻿Tshipia tsha Vhuraru

﻿U ya nga ha khumbelo dza u wana rekhodo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu, Tshipia tsha Vhuraru tshi amba;
﻿? muthu muwe na muwe (ho katelwa, fhedzi zwi songo fhelela kha, muvhuso wa mashango a nna, madzangano a mahulwane a nha kana tshipia tsha muvhuso wonoyo kana dzangano) nga nnani ha:
﻿?	muhumbeli a kwameaho; na
﻿?	Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu;
﻿fhedzi nga nhani ha tshipikwa tsha khethekanyo dza 34 dza Mulayo, zwo livhanywaho na muthu kha phara(a) na (b) zwi fanela u dzhiiwa sa zwo livhanaho na ?muthu?.

﻿Ndango yo teaho

﻿Kha zwi kwamaho Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu, ndango yo teaho zwi amba vhuifhinduleli ha Vho- Minisia vha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu kana muthu o nangiwaho zwo tou waliwa nga Vho-Minisia vhenevho.

﻿
﻿Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu

﻿Zwi ammba zwauri Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu Afrika Tshipembe yo sumbedzwa kha khethekanyo 181 (1) (b) ya Mulayotewa.

﻿Rekhodo

﻿Zwi tshi elana na Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu, rekhodo ndi mafhungo mawe na mawe o rekhodiwaho:
﻿? hu songo sedzwa tshivhumbeo kana tshikati;
﻿? Kha vhuimo kana nga fhasi ha ndango ya tshiimiswa tsha vhathu tshenetsho; na
﻿? uri kana tsho vhumbwa nga tshenetsho tshiimiswa tsha vhathu naa.

﻿Mauvha

﻿? Musi tshivhalo tsha mauvha mawe na mawe o tiwaho kha mushumo wa mulayo muwe na muwe, kana kha tshiwe tshipikwa-vho, zwi fanaho na zwenezwo zwi tea u dzhielwa nha nga nnani ha zwa u thoma, ho katelwa na zwa u fhedzisa, nga nnani ha musi uvha a u fhedzisela arali i Swondaha kana holodei iwe na iwe ya nnyi na nnyi.

﻿Mauvha a mushumo

﻿Zwi amba uvha iwe na iwe nga nnani ha Mugivhela, Swondaha na holodei dza lushaka, sa zwo alutshedzwaho kha khethekanyo 1 ya Mulayo wa 1994 ( Mulayo 36 wa 1994) wa Holodei dza Lushaka.

﻿1.	Marangaphana
﻿
﻿Nyaluso ya u Swikelela Mulayo wa Mafhungo (PAIA), Mulayo 2 wa 2000 (u vhidzwaho hafhu uri ndi Mulayo) wo thomaho u shumiswa nga dzi 9 dza hafamuhwe 2001, ho sedzwa ndeme ya u kona u swikelela mafhungo nga lushaka lwo vhofholowaho nahone lwo anavhuwaho. Mulayo u ea tshivhumbeo tsha mulayo kha khethekanyo 32 ya Pfanelo dza Mulayotibe wa Mulayotewa nahone zwi fanela u alutshedzwa sa mulayo wo ewaho wa pfanelo dza mulayotewa. Pfanelo iyi i bula:
﻿
﻿
﻿U swikelela mafhungo
﻿32 (1)	Muwe na muwe u na pfanelo dza u kona u swikelela kha:
﻿(a)	mafhungo mawe na mawe ane a vha o farwa nga muvhuso; na
﻿(b)	mafhungo mawe na mawe o farwaho nga muwe muthu ane a oea uri a shumiswe kha pfanelo dziwe na dziwe.
﻿    (2)	Mulayo wa lushaka u tea u kona u ea zwo teaho kha pfanelo iyi, nahone u fanela u ekedza mielo i pfalaho kha u fhungudza muhwalo wa vhulanguli na zwa masheleni kha muvhuso.
﻿
﻿Ndivho dza PAIA ndi:
﻿? u ea maana kha pfanelo dza mulayotewa wa uri hu kone u swikelelwa kha mafhungo mawe na mawe sa zwo bulwaho afho nha;
﻿? u vhea tshikalo tsho linganaho kha pfanelo dza u kona u swikelela mafhungo zwo livhaho kha tsireledzo ya zwiphiri zwa vhathu, mafhungo a zwiphiri a zwa vhubindudzi kana zwa makwevho hone hu tshi khou khwahisedzwa vhulanguli havhui nahone hu fushaho.
﻿? u vhekanya zwavhui pfanelo dza u kona u swikelela mafhungo na dziwe pfanelo dzohe kha mulayotewa.	
﻿? u alusa mvelele ya pfanelo dza vhathu na mulalo wa vhathu;
﻿? u bveledza maga na maitele a u ita uri vhathu vha kone u swikelela rekhodo nga nila yo leluwaho yavhui, nahone zwi sa uri nahone nga nila ine zwa si netise muthu;
﻿? u alusa kuvhusel kune kus i vhe na zwo dzumbamaho, kune kwa vha na vhuifhinduleli na vhulanguli havhui;
﻿? u ea maana na u funza muwe na muwe u:
﻿?	pfesesa pfanelo dzavho u ya nga ha Mulayo;
﻿?	pfesesa mishumo na maitele a zwiimiswa zwa vhathu/ nnyi na nnyi; na
﻿?	u khwahisa na u dzhenelela kha u dzhia tsheo ha zwiimiswa zwa vhathu  zwi kwamaho pfanelo dzavho.
﻿
﻿Uyu Mulayo u fhira miwe kana Ndaulo dzi thivhelaho u nga kona u swikelela rekhodo, nga nnani ha zwi tevhelaho [Khethekanyo (5, 6,12)];:
﻿? Mulayo 107 wa 1998, Mulayo wa zwa Vhulanga Mupo wa Lushaka wa 1998 [Khethekanyo 31 (1) na 3 (2)];
﻿? Rekhodo dzohe dza Khabinethe na komiti dzayo, mishumo ya mulayo wa khothe,  khothe dza tshipentshala, kana vhaofisiri vha mulayo kana murao wa Phalamennde kana Khoro ya Mulayo ya Vunu.
﻿
﻿2. Zhendedzi a Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu nga ha kushumiselwe kwa Mulayo [Khethekanyo 14(1)(b)]
﻿
﻿
﻿Dzhielani nzhele: iwalwa a i imeli Mulayo nahone i fanela u vhaliwa khathihi na Mulayo na Ndaulo.

﻿Ndi vhuifhinduleli ha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe u kuvhanganya zhendedzi, i kha tshivhumbeo tshi sa koni nga nila yavhui, sa zwine a nga owa nga muthu ane a tama u shumisa pfanelo dziwe na dziwe dzo sumbedzwaho kha Mulayo.
﻿
﻿Zhendedzi enei hu o itwa uri i wanale nga nyambo dza tshiofisi dzohe na uri i wanale ui tshi bva kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe hu saathu u swika wedzi wa hangule wa 2003.
﻿
﻿Mbudziso dzohe malugana na zhendedzi ii dzi tea u livhiswa kha:
﻿
﻿
﻿Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe

﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 11 484 8300

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 11 484 1360

﻿iresi ya e-mail:

﻿PAIA@sahrc.org.za

﻿iresi ya poswo:

﻿PAIA Unit:The Research and Documentation Department
﻿Private Bag 2700
﻿Houghton
﻿2041

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿PAIA Unit:The Research and Documentation Department
﻿Boundary Road, Isle of Houghton,
﻿Wilds View, Entrance 1
﻿Houghton
﻿JOHANNESBURG

﻿Webusaithi:

﻿www.sahrc.org.za

﻿3.	iwalo a Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu
﻿
﻿Tshipikwa tshihulwane tsha ii iwalo ndi u ivhadza vhathu uri vha nga wana hani nila ya u kona u swikelela rekhodo dzine dza vha na kana dzine dza vha kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu, u eaho maana kha Khethekanyo 14 ya Mulayo.
﻿
﻿
﻿Dzhielani nzhele: iwalwa hei o imela fhedzi Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu nahone a u kateli Mafhungo na rekhodo dza Mihasho ya Vunu yo fhambanaho.

﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿4.	Muofisiri wa zwa mafhungo, Mufarisa Vhaofisiri vha zwa Mafhungo 
﻿[Khethekanyo 14(1)(b)]
﻿
﻿
﻿U ya nga ha Mulayo, Mulanguli Muhulwane wa Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu ndi Muofisiri wa zwa Mafhungo nahone u shumisa maana na mishumo yawe nga u nganga vhatholiwa vha tevhelaho u shuma sa Vhaofisiri vha zwa Mafhungo na u vha Vhafarisa Vhaofisiri vha zwa Mafhungo nga nila ya hompho.
﻿
﻿
﻿Vhafarisa Vhaofisiri vha zwa Mafhungo

﻿Mr John Minnie (Mufarisa Muofisiri Muhulwane wa zwa Mafhungo)

﻿Mafhungo ohe a PAIA a o shumaniwa nao nga senthara ya PAIA.
﻿
﻿
﻿Zwidodombedzwa zwa hune ha nga kwamiwa senthara ya PAIA

﻿
﻿Luingo:

﻿+27 12 421 1398

﻿Luingothendeleki/ selefouni:

﻿+27 83 453 6748

﻿Fekisi:

﻿+27 12 341 5810

﻿iresi ya e-mail:

﻿paia@housepta.pwv.gov.za

﻿iresi ya poswo:

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿National Department of Housing
﻿PRETORIA
﻿Republic of South Africa
﻿0001

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿Govan Mbeki House
﻿240 Walker Street
﻿PRETORIA

﻿Awara dza tshiofisi:

﻿07:30 - 09:30
﻿09:45 - 12:15
﻿13:00 - 14:30
﻿14:45 - 16:00

﻿Awara dza u badela:

﻿10:00 - 11:00
﻿14:00 - 14:30

﻿Webusaithi:

﻿http://www.housing.gov.za

﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿5.	Tshivhumbeo na mishumo ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu
﻿[Khethekanyo 14(1)(f)]
﻿
﻿
﻿5.1	Tshivhumbeo tsha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu
﻿
﻿iimela:	CD = Mulanguli Muhulwane		D = Mulanguli
﻿
﻿Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu
﻿
﻿1. Minisia wa zwa Dzinnu
﻿2. Vhuminisia & Thikhedzo ya Phalamennde
﻿Lushaka na vhuimo henefho
﻿3. Ofisi ya Mulanguli Muhulwane
﻿4. Vhudavhidzani
﻿5. DDG: Phoisi na Vhulanguli ha Mbekanyamushumo
﻿6. DDG: Thikhedzo ya Maitele
﻿7. U olwa ha nga ngomu
﻿8. CD: U dzudzanywa ha Phoisi
﻿9. D: Maitele a Phoisi ya Dzinnu dza Lushaka
﻿10. D: Phoisi ya Nzudzanyo ya Vhathu na u dzhenelelana
﻿11. D: Fureimiweke ya Mulayo wa zwa Dzinnu
﻿12. CD: Mbekanyamushumo ya zwa Vhulanguli
﻿13. D: Tshikimu tsha thikhedzo ya mbadelo ya vhudzulo/ zwa dzinnu
﻿14. D: Thikhedzo ya tshipentshala ya phoisi
﻿15. D: Maana a vhukoni
﻿16. CD: hoisiso
﻿17. D: hoisiso
﻿18. CD: Tshikalo
﻿19. D: U bvisela khagala
﻿20. CD: Vhukoni ha Tshiimiswa tsha zwa Vhudzulo/Dzinnu
﻿21. D: Ndaulo ya zwa Mafhungo
﻿22. D: Ngingo dza Mamaga na Mveledziso ya zwa Masheleni
﻿23. D: Phoisi na Mbekanyamushumo ya zwa u ola
﻿24. CD: Tshumelo dza zwa Masheleni
﻿25. D: Ndaulo ya zwa Masheleni
﻿26. D: Vhulanguli ha zwa Masheleni
﻿27. CD: Thikhedzo ya u shumisana
﻿28. D: Thikhedzo ya Muwaleli
﻿29. D: Vhulanguli ha mishumo ya vhathu
﻿30. D: tshumelo dza u shumisana
﻿31. D: Maitele a Nzudzanyo
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿5.2	Mishumo ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu
﻿
﻿5.2.1	Bono na ndivho ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿Bono

﻿Lushaka lu tea u vha na ndugelo dza u wana nnu kha zwiiniswa zwa ikonomi (mawalwa a maitele o dzudzanyiwaho, naho zwi saathu u anganedzwa).

﻿Thumo

﻿U thoma na u laula kuitele kwo kuvhanganaho kwa u ekedza nila yavhui ya u wana dzinnu kha vhane vha kona u dzi swikelela na tshumelo khathihi na u vha na vhukwamani kha zwa ikonomi ( Mawalwa a Maitele o dzudzanyiwaho, naho zwi saathu u anganedzwa).

﻿Ndivho

﻿Muhasho wa zwa Dzinnu u khou humbula u swikelela ndivho dza maitele dzi tevhelaho zwi tshi kwamana na mushumo wa thumo: (iwalo a Maitele a Nzudzanyo, naho zwi saathu u anganedzwa)
﻿? U khwinifhadza tshumelo dzohe dzi fushaho dza vha dzo shandukiswaho, muhasho wo livhaho kha vhukoni.
﻿
﻿? U vha na bono na ndivho dzine tshifhinga tshohe dza elana na zwithu zwa pootiki na vhupo ha dzinnu.
﻿
﻿? U shumisa zhendedzi a phoisi ya zwa dzinnu sa mveledziso nga ndingo dza vhupo ha dzinnu.
﻿
﻿? U vha na ndango yo rangaho phana kha zwa dzinnu na mafhungo a vhudzulo ha muthu shangoni na u ea nga u avhanya tshumelo ya vhukonani kha u kona u swikelela mafhungo tshifhinga tshohe. 

﻿5.2.2	Mishumo na zwine Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu wa fanela u ita
﻿
﻿Mushumo muhulwane une muvhuso wa lushaka ndi u ? bveledza na u langula maitele mveledziso ya zwa dzinnu yo vhungeaho? nga murahu ha vhukwamani na MEC dza ahe zwa Dzinnu, madzangano o imelaho vhomasipala (Madzangano a Muvhuso wapo wa Afrika Tshipembe, SALGA).
﻿
﻿a.	Mishumo yo anavhuwaho yo alutshedzwaho kha Khoudu ya zwa Dzinnu
﻿
﻿? U itela u laula na u thoma u katela kuitele kwa mveledziso ya zwa dzinnu dza lushaka, muvhuso wa  lushaka u tea u imelwa nga Vho-Minisia vha zwa Dzinnu, u tea u ita mishumo ya nhesa. Mishumo ya hone ndi iyi i tevhelaho:
﻿1.	Phoisi: 	U wana hafhu phoisi ya lushaka yo katelaho zwitewa na maimo zwo livha kha sia a mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿2.	Ndivho:	I sumbedza nisedzo ya dzinnu dza lushaka, i sumbedza ndaulo ya nisedzo ya dzinnu dza mavunu ho teaho, i sumbedza ndaulo ya nisedzo ya dzinnu dza ha masipala.
﻿3.	U ola vhukoni ha Kushumele:	Vhaoli vha tea u ola dzinnu nga nila yo teaho vha tshi khou shumisana na Mec muwe na muwe.
﻿4.	Thikhedzo ya vhukuma:	
﻿a.	I thusa mavunu kha u bveledza maana a vhulanguli ha vhukuma;
﻿b.	I tikedza na u khwahisa maana a vhomasiapala kha u langula zwithu zwavho, u shumisa maana avho na u ita mishumo yavho zwo livha kha sia a mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿5.	Vhukwamani:	Zwi takusa vhukwamani ha mafhungo  a zwa mveledziso ya zwa dzinnu vhukati ha muvhuso wa lushaka na vhaimeleli vha lushaka lwa muvhuso, kha zwipia zwi ekedzaho masheleni na thundu kha tshumelo dza zwa dzinnu, muvhuso wa mavunu na vhomasipala na zwiwe zwipia zwa muvhuso kha mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿6.	Vhudavhidzani:	U khwinifhadza vhudavhidzani havhui siani a mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿
﻿b.	Mishumo
﻿
﻿Hu tshi tshi tou adziswa mishumo i re afho nha na thikhedzo iyo, Vho-Minisia vha zwa Dzinnu vho ita zwi tevhelaho:
﻿? U thoma tshiimiswa tsha lushaka nga fureimiweke ya zwa masheleni kha mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿? U ita nyambedzano ya u nangiwa ha mugaganyagwama wa muvhuso kha zwipikwa zwa mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿? U kovhekanya masheleni kha mbekanyamushumo ya zwa dzinnu dza lushaka u ya kha mivhuso ya mavunu.
﻿? U lugisela na u londola nzudzanyo ya miwaha minzhi kha mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿? U thoma na u ekedza masheleni zwiimiswa zwa dzinnu.
﻿? U sengulusa kushumele kwa tshipia tsha zwa dzinnu.
﻿? U dzhia vhukando ho teaho vhune ha nga kona u sika vhupo vhune ha vha havhui ha tendela vhashumi vhohe na vhathu u kona u swikelela ndivho dzavho dza ndeme ho sedzwa zwa mveledziso ya zwa dzinnu.
﻿
﻿Zwinzhi nga ha mushumo wa vhuimo ha mulanguli muhulwane zwi nga wanala kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu kha webusaithi: http://www.housing.gov.za
﻿
﻿5.3	Tshumelo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu dzi a wanalea nga
﻿mirao ya tshitshavha [Khethekanyo 14(1)(f)]
﻿
﻿5.3.1	Vhunzani ha Tshumelo
﻿
﻿Tshumelo khulwane ine muhasho wa i ekedza ndi u thoma nga u londola phoisi na fureimiweke ya mulayo i oeaho kha vhulanguli ha maitele a mveledziso ya zwa dzinnu. Ndivho khulwane i wanala kha marangaphana a Mulayo wa zwa Dzinnu, wa 1997 ( Mulayo 107 wa 1997), u lalulwa ha fureimiweke ya tshiimiswa na mbekanyamushumo ya dzinnu dza lushaka dzine dza vhusa na u laula thuso na thikhedzo ya dzinnu dza Muvhuso. Muhasho na wone u langula mukovhe wa waha wa zwa dzinnu u ya kha mavunu a ahe a mivhuso musi hu tshi bviswa khathihi na u ekedzwa masheleni a mbekanyamushumo dza zwa Dzinnu dza Lushaka na mbekanyamushumo dza zwa Dzinnu dza Mavunu dzine dza shumisana na phoisi ya zwa Dzinnu dza Lushaka.
﻿
﻿Zwa mveledziso ya zwa dzinnu zwi wanala nga ngomu ha tshivhumbeo na kha zwo dzudzanyiwaho nahone zwo bveledzwaho nga mivhuso ya vunu na vhomasipala. U dzhia tsheo malugana na phoisi ya zwa dzinnu dza lushaka zwo isendeka kha mirao ya Khorotshitumbe yo hwalaho vhuifhinduleli ha zwa vhudzulo/ dzinnu dza mivhuso ya  mavunu ya ahe.
﻿
﻿Vhomasipala vha nga walela kha MEC uri vha tendelwe u vhusa kana u laula mbekanyamushumo dza zwa dzinnu dza lushaka , nahone arali zwi tshi fusha, vha nga kona u dzhia tsheo nga ha mbekanyamushumo ya zwa dzinnu dza lushaka.
﻿
﻿U adzisa kha zwenezwo mivhuso ya mavunu na yone i fanela u shela mulenzhe kha mveledziso ya zwa dzinnu, muvhudo wo swika hune wa thoma zwiimiswa zwa lushaka zwa u langula vhudzulo kana dzinnu dzo tiwaho nahone na zwine zwa elana na vhudzulo honoho ho sedzwa maraga:
﻿
﻿? Khantsela ya Lushaka ya vhuiwalisi ha Vhafhai vha Madzulo (NHBRC)
﻿
﻿NHBRC i na vhuifhinduleli ha u tsireledza vha dzulaho dzinuni nga u vha ea iwalo a tsireledzo ya u pwashekana ha dzinnu ntswa. I uuwedza imaga a u fhaa nga u laula u iwalisa ha vhafhai nga NHBRC nga u shumisa zwiwe zwitewa na maimo a koniraka ya u fhaa, vhane vha tea u vha na ndivho ya u khwinisa vhui kha dzangalelo a vharengi.Nnu dzohe dzine dza fhaiwa dzi fanela u waliswa kha NHBRC, lune khantsela kana khoro nga murahu ya o ekedza tshumelo dza tshipentshala kha mamaga na kha vharengi.
﻿
﻿? Zhendedzi a Mbuelano na orobo ya Lushaka (NURCHA)
﻿
﻿NURCHA i na vhuifhinduleli ha u ekedza masheleni kha dzikoniraka na u thusa vhathu vhane vha wana malamba mauku uri na vhone vha vhe na mukovhe wa u wana dzinnu kana madzulo na u vha na magavhelo sa khwahisedzo ya mveledziso ya lushaka. Tshiimiswa itshi tshi na vhuifhinduleli kha u tsireledz lushaka nga zwikimu zwine zwa thusa vhathu vhane vha wana mbuelo hukhu uri vha vhulunge ho livhiwa kha ndivho ya phungudzo ya masheleni a u badela nnu dzavho.
﻿
﻿? Tshiimiswa tsha zwa Masheleni a Nnu kana Vhudzulo ha Lushaka (NHFC)
﻿
﻿
﻿Tshiimiswa itshi ndi tsha mveledziso ya tshiimiswa tsha zwa masheleni, ndivho khulwane ndi ya u ekedza masheleni a zwa vhudzulo nga nila yo vhulungeaho kha vhane vha wana malamba mauku. U swika henefha NHFC yo dzhia iga a u ita uri huvhe na u kona u swikelela dzinnu nga u ekedza masheleni, a u fhaa zwithu zwo vhulungeaho nahone zwavhui vhukati ha madzangano ane a ekedza masheleni, na u dzhenalela kha mawe madzangano maswa a maitele  a nisedzo ya zwa masheleni.
﻿
﻿Tshiimiswa itshi tsho sedza kha tshikolodo tsha masheleni hune khadzimiso ya masheleni a vhudzulo ya wanala,vhahadzimi vhane vha si vhe dzibannga na bannga dzine dza hadzima vhane vha vha vha tshi khou shaya. Izwi zwi ita uri hu vhe na vhulingani ha ndugiselo dza vhukoni siani a zwiimiswa zwa vhathu zwa vhudzulo na zwiimiswa zwine zwi sa vhe dzibannga. Ndivho ya maana a vhukoni i khou thoma u vhonala na u bvelela kha zwiimiswa zwiswa uri na vhone vha dzhenelele lwa tshahe kha imaga.
﻿
﻿5.3.2	Vha nga swikelela hani tshumelo
﻿
﻿U wana mbuelo ya tshumelo idzi kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu, khumbelo dzi tea u itiwa dza livhiswa kha Mulanguli Muhulwane wa muhasho wonoyo.
﻿
﻿
﻿iresi ya poswo:

﻿The Director General
﻿National Department of Housing
﻿Private Bag x 644
﻿PRETORIA
﻿Republic of South Africa
﻿0001

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Director General
﻿Govan Mbeki House
﻿240 Walker Street
﻿PRETORIA

﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿5.4	Nzudzanyo dza u tendela vhathu vha tshi dzhenelela musi hu tshi sikwa 
﻿phoisi na/ kana u shumisa maana a Muhasho wa Lushaka 
﻿wa zwa Dzinnu [ Khethekanyo 14(1)(g)]
﻿
﻿
﻿Phosi ya dzinnu kana vhudzulo ha lushaka na u itiwa ha maitele khathihi na u pfukisa zwi bvelela kha tshivhumbeo tsha maitele. Nga nhani ha zwenezwi mulayo wa vhukwamani wo itwa mulayo wa ndeme kha u ekedzwa ha Mulayo wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo, wa 1997. Vho-Minisia vha na vhuifhinduleli ha mveledziso ya phoisi na maitele a zwa dzinnu dza lushaka. Hezwi zwi bvelela kha maitele a vhukwamani a langulwaho nga tshivhumbeo tsha dzinnu tsha MINMEC tshine tsha vha na Vho-Minisia vha zwa dzinnu/ vhudzulo, mirao ya ahe ya Khorotshitumbe ine ya vha na vhuifhinduleli kha zwa dzinnu dza mivhuso ya mavunu a ahe na Dzangano a Muvhuso wapo wa Afrika Tshipembe (SALGA).
﻿
﻿Tshifhinga tshohe zwine muvhuso wa ita, u kwamana nga nila yo anavhuwaho na phoisi khathihi na maitele na mathomele ane tshifhinga tshohe a dzhia tshivhumbeo tsha vhukwamani ha tshumelo na dzisamithi dza nnu dza lushaka.
﻿
﻿Mulayotheo wo salaho ndi wa uri muwe na muwe shangoni u a kona u dzhia tsheo ya zwivhumbeo nga tshino tshifhinga tsha demokirasi ya Riphabuiki. Nga nhani ha zwenezwo muhasho wo iimisela u kwama masia ohe malugana na phoisi ya maitele. 
﻿
﻿6.	Rekhodo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/Dzinnu 
﻿[Khethekanyo 14(1)(d-e)]
﻿
﻿6.1	Tshiiiti tsha u ana rekhodo [Khethekanyo 14(1)(e) [Khethekanyo 14(2)]
﻿
﻿Rekhodo dzo itwaho mutevhe afha dzi wanala lwa vhuiiti hu si na o itaho khumbelo u ya nga Mulayo. Hezwi a zwi athu u walwa kha Gazette sa zwo sumbedzwaho kha Mulayo.
﻿
﻿Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo a nga kwamiwa uri vha kone u swikelela rekhodo idzi:
﻿
﻿? dzi wanala uri dzi olwe u ya nga theo ya mulayo nga nnani ha uno Mulayo,
﻿? dzi a wanala lwa u rengwa
﻿? dzi a wanala lwa u kopiwa. Hu na mbadelo dza khophi. ( Kha vha sedze ndimana 6.2)
﻿? dzi a wanala hu si na mutengo kha vhuwe vhuimo, tsumbo; kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo kha webusaithi: http://www.housing.gov.za
﻿
﻿Thebulu 1:Rekhodo dzi wanalaho lwa vhuiiti u bva kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo
﻿
﻿Thero

﻿Thero-hukhu

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: Muvhigo wa zwa Masheleni na vhuifhinduleli

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: Maitele a tsivhudzo kha sia a muvhuso na zwithu zwa ndeme

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: Phoisi ya zwa dzinnu/ vhudzulo na mveledziso ya mulayo na tsedzuluso

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: U ola na huhuwedzo ya ndingo 

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: U ekedza mafhungo

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: U bvisa mafhungo na vhudavhidzani

﻿Maimo

﻿Maimo a tshumelo dza nna: Vhukoni ha u vhumbana

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: 

﻿Angaredza
﻿? Tshitatamende tsha Vho-Minisia
﻿? U ivhadzwa ha khoudu ya dzinnu/ vhudzulo
﻿? Zhendedzi i shumiseaho nga vhulelu

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 1

﻿Phoisi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo ya Afrika Tshipembe: U shumisa phoisi ya zwa vhudzulo ya Afrika Tshipembe

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 1

﻿Phoisi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo ya Afrika Tshipembe: Maitele ohe kha zwa vhudzulo Afrika Tshipembe
﻿? Bono a zwa dzinnu/ vhudzulo Afrika Tshipembe
﻿? Ndivho ya zwa Dzinnu / Vhudzulo dza/ ha Lushaka
﻿? Fureimiweke ya Phoisi ya dzinnu dza lushaka: Zwitewa zwihulwane zwa u thoma ngazwo.
﻿? Milayo ya ndeme ya phoisi ya zwa dzinnu/ vhudzulo na kushumiselwe

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 1

﻿Phoisi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo ya Afrika Tshipembe: Phoisi ya zwa vhudzulo ya Afrika Tshipembe ine ya vha na maitele a sumbe
﻿? U dzudzanya vhupo ha vhudzulo / dzinnu
﻿? U khwahisa zwikolodo zwa dzinnu/ vhudzulo
﻿? U ekedza thuso ya masheleni a u badela dzinnu
﻿? U tikedza maitele a dzinnu/ vhudzulo ha vhathu
﻿? U khwahisa maana a zwiimiswa
﻿? U langula na u avhanyisa na u swikisa tshumelo shangoni
﻿? U langula mbuelo ya muvhuso kha zwa mveledziso

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 1

﻿Phoisi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo ya Afrika Tshipembe: Vhudzulo/ Dzinnu sa tshithu tshihulwane
﻿? Fureimiweke ya tshiimiswa
﻿? Vhupo ha ikonomi khulwane
﻿? Fureimiweke ya vhathu
﻿? Mvalatswinga/ Magumo: Zwivhuya zwi aho na tshifhinga

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 2

﻿U pfesesa Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu na maitele a elanaho na zwa ndaulo: Marangaphana
﻿? Tsedzuluso nga u angaredza nga ha Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu
﻿? Fureimiweke ya Mualyo wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo
﻿? Maga a u thoma
﻿? Milayo

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 2

﻿U pfesesa Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu na maitele a elanaho na zwa ndaulo:
﻿? Mishumo na Vhuifhinduleli
﻿? Mishumo ya Muhasho wa Lushaka
﻿? Mishumo ya Mihasho ya Mvunu
﻿? Mishumo ya Mihasho yapo
﻿
﻿humetshedzo A: nyanano i elanaho na thendelo

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 2

﻿U pfesesa Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu na maitele a elanaho na zwa ndaulo: Ndeme ya u ekedzwa ha Mulayo
﻿? Zwitewa zwa Lushaka na Maimo
﻿? U lambedzwa nga masheleni ha Mbekanyamushumo dza zwa Vhudzulo/ Dzinnu
﻿? U langula ndaka yashu, thundu, pfanelo na milayo
﻿? Mafhungo a zwa vhudzulo/ dzinnu
﻿? Vharumiwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 2

﻿U pfesesa Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu na maitele a elanaho na zwa ndaulo: Zwiimiswa zwa mulayo
﻿? Bodo ya zwa mveledziso ya zwa Vhudzulo/ Dzinnu ya Afrika Tshipembe
﻿? Bodo dza zwa mveledziso dza zwa Vhudzulo/ Dzinnu dza Mavunu

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 2

﻿U pfesesa Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu na maitele a elanaho na zwa ndaulo: Mvalatswinga/ Magumo
﻿? U tupula maitele a tshifhinga tsha kale
﻿? Mishumo ya Muvhuso
﻿? Ndeme ya u ekedzwa ha Mulayo
﻿? Zwiimiswa zwa mulayo

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Marangaphana
﻿? U langula itshi tshipia
﻿? Tsedzuluso nga u angaredza ya mbekanyamusho dza vhudzulo/ dzinnu dza lushaka

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Marangaphana
﻿? U langula itshi tshipia
﻿? Tsedzuluso nga u angaredza ya mbekanyamushumo dza vhudzulo/ dzinnu dza lushaka 

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Tshikimu tsha sabusidi ya a u badela dzinnu- sabusidi i elanaho na thandela
﻿? Tsedzuluso
﻿? Zwo teaho na zwiwe zwiitisi zwa zwiimiswa zwa dzisabusidi
﻿? Vhabveledzi vha humbela hani sabusidi dzi elanaho na thandela
﻿? Vha PHD/MEC vha haulisa hani siani a thandela dza u humbela sabusidi
﻿? Nga murahu ha musi zwo anganedzwa khumbelo i elanaho na sabusidi ya thandela
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Tshikimu tsha sabusidi ya a u badela dzinnu- sabusidi ya muthu
﻿? Tsedzuluso
﻿? Zwo teaho na mawe maitele a sabusidi ya muthu
﻿? U sa vha tshikolodo tshi elanaho na sabusidi
﻿? Tshikolodo tshi elanaho na sabusidi
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Tshikimu tsha sabusidi ya u badela dzinnu- sabusidi ya muthu
﻿? Tsedzuluso
﻿? Zwo teaho na mawe maitele a sabusidi ya muthu
﻿? U sa vha tshikolodo tshi elanaho na sabusidi
﻿? Tshikolodo tshi elanaho na sabusidi
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: sabusidi dza tshimiswa
﻿? Tsedzuluso
﻿? Zwo teaho na mawe maitele a sabusidi dza tshiimiswa
﻿? U nga humbela hani sabusidi ya tshiimiswa
﻿? Vha PHD/MEC vha haulisa hani khumbelo ya sabusidi ya tshiimiswa
﻿? Nga murahu ha u anganedzwa ha khumbelo ya sabusidi ya tshiimiswa
﻿? Databeisi ya vhudzulo ha lushaka
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: thuso ya u pfuluwa
﻿? Tsedzuluso
﻿? Milayo ya Rekhodo ya u Pfesesa na Rekhodo dzo Sedzuluswaho uri dzi pfeseswe
﻿? U fhungudza
﻿? Thuso ya u pfuluwa
﻿? Milayo malugana na vhadzuli vhane vha si vhe vhone vhae vha vhue kana vhahadzimi
﻿? Nzudzanyo dza tshipentshala dzo itelwaho vhahadzimi vhane vho bva kha nnu dzavho
﻿? Nzudzanyo dza tshipentshala dzo itelwaho vhaaluwa na vhaholefhali
﻿? U nga humbela hani thuso ya u pfuluwa
﻿? Vha PHDB vha haula hani khumbelo dza thuso ya u pfuluwa
﻿? Zhendedzi a PHDB a ndaulo ya thuso ya u pfuluwa
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Tshikimu tsha sabusidi ya u badela dzinnu/ Maitele a vhudzulo ha vhathu
﻿? Tsedzuluso
﻿? Zwo teaho na mawe maimo a Maitele a Vhudzulo ha Vhathu
﻿? Vha nga humbela hani
﻿? U wana/ u kona u swikelela sabusidi nga kha Maitele a Vhudzulo ha Vhathu
﻿? U kona u swikelela sabusidi ya thandela nga kha Maitele a Vhudzulo ha Vhathu
﻿? U kona u swikelela sabusidi ya tshiimiswa nga kha Maitele a Vhudzulo ha Vhathu
﻿? U kona u swikelela sabusidi ya mahani, pfanelo dza shango a inifomala, nga kha Maitele a Vhudzulo ha Vhathu
﻿? Nga murahu ha u anganedzwa
﻿? Nyanano ya sabusidi
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: U fhungudzwa ha tshikimu tsha mbuelo
﻿? Tsedzuluso
﻿? Zwo teaho na mawe maimo a u fhungudzwa ha tshikimu tsha mbuelo
﻿? Vha nga humbela hani phungudzo ya mbuelo
﻿? Nga murahu ha u anganedzwa ha phungudzo ya mbuelo
﻿? Zhendedzi a ndaulo a tshikimu tsha u fhungudzwa ha mbuelo
﻿? U fheliswa ha tshikinu tsha phungudzo ya mbuelo
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka: Mveledziso ya mbekamushumo dza dzihosiele
﻿? Tsedzuluso
﻿? Ndivho dza mbekanyamushumo dza u thoma u vusuludza hafhu dzihosiele
﻿? Milayo i shumisiwaho musi hu tshi vusuludzwa dzihosiele
﻿? Tshivhumbeo tsha mvusuludzo
﻿? U pfufhwa nga masheleni a u vusuludza
﻿? Vha nga humbela hani masheleni a u vusuludza hosiele kha tshiimiswa tsha vhathu
﻿? Nga murahu ha u anganedzwa
﻿? Maga a ndeme ane a fanela u humbulwa

﻿Khoudu ya Dzinnu/ Vhudzulo: Tshipia 3

﻿Mbekanyamushumo dza Vhudzulo/ Dzinnu dza Lushaka:Tshikimu tsha sabusidi ya vhudzulo/ sabusidi ya mahayani
﻿? Siangane
﻿? Vhue ha shango
﻿? Phoisi i elanaho na zwa vhue ha shango
﻿? Shango o farwaho nga vhathu
﻿? zhendedzi i shumiswaho
﻿? Thandelwa dzi humbelwaho
﻿? Databeisi ya lushaka
﻿? Vhushaka vhukati ha zhendedzi i shumiswaho na vhavhuelwaho
﻿? U sumba shango
﻿? Maitele a u kona u swikelela na mutengo wa sabusidi
﻿? Madzangano o fhambanaho
﻿? Ndango yapo yo tendelwaho
﻿? Ndovhololo

﻿Phoisi

﻿Phoisi ya maitele a zwa dzinnu/ vhudzulo ya Afrika Tshipembe

﻿
﻿Phoisi

﻿Mulayotibe wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wo khwiniswaho wa zwa Dzinnu/ Vhudzulo wa 2001 (No 4 wa 2001)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu wa 1997 
﻿(No 107 wa 1997)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wa u ivhadza vhawani vha nnu nga tshikolodo wa 2000 (No 63 wa 2000)

﻿Theo ya mulayo

﻿U wanululwa ha mikano yo buaho vhomasipala 2000 (No 69 wa 2000)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wo khwiniswaho wa vharengi vho tsireledzeaho wa 1999 (No 27 wa 1999)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wo khwiniswaho wa zwa vhudzulo/ dzinnu wa 1999 (No 28 wa 1999)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wa u hira wa zwa vhudzulo wa 1999 (No 50 wa 1999)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wa vhuvhili wo khwiniswaho wa zwa vhudzulo wa 1999 (No 60 wa 1999)

﻿Theo ya mulayo

﻿Mulayo wa 1998 wa tsireledzo ya u pfuluswa hu songo teaho u bva kha, na u dzula shangoni hu songo tendelwaho (No 19 wa 1998)

﻿Theo ya mulayo

﻿U thomiwa ha Trust Limited Bill ya Afrika Tshipembe

﻿Theo ya mulayo

﻿Bili ya vhadzulapo ya u vhulunga ya 2001

﻿Mivhigo

﻿Muvhigo wa u sika mishumo
﻿Mivhigo ya kotara i uuwedzaho ikonomi ya dzinnu, maimo a u vhulunga masheleni mauku
﻿U olwa ha zwiimiswa zwa u tikedza dzinnu

﻿Mazhendedzi

﻿Mazhendedzi a vha vhulungi vha masheleni vha nna

﻿Fureimiweke

﻿Fureimiweke ya mveledziso ya dzioroboni

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Nnu dzo fhelaho kana dzine dza vha fhasi ha koniraka

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿zwileludzi zwohe zwo anganedzwaho

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Zwileludzi zwa muthu zwo anganedzwaho

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Zwiimiswa zwihulwane zwo fhedzisiwaho kana zwi re fhasi ha koniraka

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Thandela dzo anganedzwaho

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Thandela dzo thomiwaho

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Thandela dza dzinnu dzine dza vha kati

﻿Tshitatasitiki (nangwaho)

﻿Nisedzo ya mimapa ya dzinnu u ya nga Vunu

﻿Zwipitshi

﻿Zwo fhambanaho

﻿Zwo bviswaho nga vhaganisi

﻿Zwo fhambanaho

﻿Zwidodombedzwa zwa vhukwamani

﻿hoho dza zwa Vhudzulo/ Dzinnu

﻿Zwidodombedzwa zwa vhukwamani

﻿Mushumo wa Dzinnu/ Vhudzulo

﻿Zwidodombedzwa zwa vhukwamani

﻿Zwiimiswa

﻿Thandela

﻿U ya nga Vunu

﻿Thendara

﻿Arali zwi hone

﻿Webusaithi

﻿http://www.housing.gov.za

﻿6.2	Khethekanyo dza rekhodo dzine dza vha hone uri dzi sedzuluswe
﻿u ya nga muwe mulayo
﻿
﻿? Mulayo wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu wa 1997 (No 107 wa 1997). 
﻿? Mulayo wa zwa Vhashumi  wa 1995 ( No 66 wa 1995 sa zwe wa khwiniswa)
﻿? Mulayo wa u Vhulunga ha Mulayo wa 1997 (No 54 wa 1997) 
﻿? Mulayo wa Zwisiku zwa Lushaka lwa Afrika Tshipembe wa 1996 (No 43 wa 1996) 
﻿? Mulayo wa Khadzimo ya tshedede ya zwa vhudzulo/ dzinnu sumbedza mbuelo
﻿wa 2000 (No 63 wa 2000)
﻿
﻿
﻿Dzhielani nzhele: U ekedzwa ha khethekanyo 5 ya Mulayo zwi vhea khagala uri PAIA i tea u bviswa kha u ekedzwa huwe na huwe hune ha nga thivhela kana u hanisa u anadzwa nahone hune ha vha na u ekedzwa ho tiwaho ha PAIA. [Khethekanyo 5(5)]

﻿6.3	Khethekanyo dza rekhodo dzine dza vha hone dzine dza nga 
﻿humbelwa kha PAIA [Khethekanyo 14(1)(d)]
﻿
﻿U kona u swikelela rekhodo dzo itiwaho mutevhe afha ndi dzine dza tea u tou humbelwa  hu tshi khou tevhedzwa mulayo. Hedzi rekhodo dzi nga humbelwa kha Mufarisa Muofisiri wa Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu hu tshi khou tevhedzwa maitele a khumbelo sa zwe zwa bulwa kha ndimana afha fhasi.
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿Thebulu 2: Rekhodo dzine dza nga humbelwa nga kha Mulayo wa Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo, Mulayo 2 wa 2000
﻿
﻿
﻿Thero

﻿Thero-hukhu

﻿Maambiwa/ Agenda na Minetse

﻿

﻿Thendelano/ Nyanano

﻿Thendelano vhukati ha vhathu vhavhili kana zwiimiswa zwivhili

﻿Thendelano/ Nyanano

﻿Thendelano ya dzitshaka

﻿Khonhiraka

﻿Khonhiraka

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Mugaganyagwama wa Muhasho

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Masheleni ane a khou bva

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Masheleni ane a khou shumisiwa

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Muvhigo wa Zwiimiswa zwa Masheleni

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Masheleni ane a khou bva a Vunu

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Masheleni ane a khou shumisiwa a Vunu

﻿Gwama/ Masheleni

﻿Masheleni a Khamphani ya lushaka/ vhathu

﻿Maana

﻿Maana

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Khungedzelo

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Ndangano

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Rekhodzo dza zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿U huvhala mushumoni

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Rekhodo dza ivi

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Phensheni

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Rekhodo dza u khoa vhukoni

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿U nanga vhashumi

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿U takulwa

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Rekhodo dzo ekedzwaho nga vhashumi

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Rekhodo dza mbadelo

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Tshikeili tsha muholo

﻿Rekhodo dza vhashumi

﻿Tsudzuluso

﻿Nzudzanyo

﻿Pulane dza Bisimusi

﻿Nzudzanyo

﻿Pulane dza bisimusi: Zwiimiswa zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Nzudzanyo

﻿Maitele a Nzudzanyo ya vhudzulo/ dzinnu

﻿Nzudzanyo

﻿Pulane dza mishumo ya vhathu

﻿Nzudzanyo

﻿Pulane dza mbekanyamushumo dza mishumo ya vhathu

﻿Phoisi

﻿Fureimiweke: Zwiimiswa

﻿Phoisi

﻿Fureimiweke:Mulayo

﻿Phoisi

﻿Fureimiweke: Phoisi

﻿Phoisi

﻿Phoisi ya Pfunzo ya zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Phoisi

﻿Phoisi ya dzinnu

﻿Phoisi

﻿Maitele a u ola

﻿Phoisi

﻿Vhuimo ha kushumiselwe kwa phoisi

﻿Phoisi

﻿hoea dza tshipentshala dza vhudzulo/ dzinnu:Vhuholefhali

﻿Phoisi

﻿hoea dza tshipentshala dza vhudzulo/ dzinnu: HIV/AIDS

﻿Phoisi

﻿hoea dza tshipentshala dza vhudzulo/ dzinnu:Vhaaluwa

﻿Phoisi

﻿hoea dza tshipentshala dza vhudzulo/ dzinnu: Tsiwana

﻿Phoisi

﻿hoea dza tshipentshala dza vhudzulo/ dzinnu: Vhana vha badani

﻿Phoisi

﻿hoea dza tshipentshala dza vhudzulo/ dzinnu: Vhaswa

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mbekanyamushumo AA

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mbenyamushumo ya u thusa vhashumo

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mbekanyamushumo ya u ea maana

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mbekanyamushumo dza HIV/AIDS

﻿Mbekanyamushumo

﻿Ndivho dza mbekanyamushumo dza zwa vhudzulo/ dzinnu: Vhulanguli hapo

﻿Mbekanyamushumo

﻿Ndivho dza mbekanyamushumo dza zwa vhudzulo/ dzinnu: Lushaka

﻿Mbekanyamushumo

﻿Ndivho dza mbekanyamushumo dza zwa vhudzulo/ dzinnu: Vunu

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mbekanyamushumo dza zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Mbekanyamushumo

﻿Pulane dza mbekanyamushumo dza zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mbekanyamushumo dza Pfanelo dza Vhathu

﻿Mbekanyamushumo

﻿Mveledziso dza vhukoni

﻿Mivhigo

﻿Muvhigo wa waha

﻿Mivhigo

﻿Muvhigo wa muvhalelano

﻿Mivhigo

﻿Mivhigo ya Miangano ya Khoro

﻿Mivhigo

﻿Mivhigo ya mbekanyamushumo dza zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Mivhigo

﻿Pulane dza Mivhigo ya mbekanyamushumo dza mishumo ya vhathu

﻿Mivhigo

﻿Muvhigo wa masheleni a ODI

﻿Mivhigo

﻿Mivhigo ya phoisi ya kushumiselwe

﻿Mivhigo

﻿Mivhigo ya Phoisi ya vhukoni

﻿Mivhigo

﻿Mivhigo ya kotara

﻿Mivhigo

﻿Mivhigo ya mbekanyamushumo dza tshipentshala

﻿Nila dza maitele

﻿Ndivho ya Nisedzo: Vhulanguli hapo

﻿Nila dza maitele

﻿Ndivho ya Nisedzo: Lushaka

﻿Nila dza maitele

﻿Ndivho ya Nisedzo: Vunu

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele na zhendedzi a maana vhukoni

﻿Nila dza maitele

﻿Zhendedzi a kushumiselwe kwa shango

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele a zwa pfunzo ya zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Nila dza maitele

﻿Phoisi ya shango a vhudzulo/ dzinnu

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele a mahayani a shango a vhudzulo/ dzinnu

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele a dzioroboni a shango a vhudzulo/ dzinnu

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele a zwa vhudzulo/ dzinnu

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele a nga ngomu a zwa vhudavhidzani

﻿Nila dza maitele

﻿Maitele a zwa mafhungo a vhudavhidzani
 
﻿7.	Maitele a khumbelo
﻿
﻿Tshiisimane tshi o vha luambo lwa fomla lwa vhudavhidzani malugana na uyu Mulayo.
﻿
﻿7.1	Maga ane a fanela u dzhiiwa nga muhumbeli
﻿
﻿Muhumbeli u tea u tevhedza maga ohe ane a oea sa zwe zwa bulwa kha Mulayo ( manweledzo nga murahu), tsumbo; khumbelo dzohe, dzine dza vha dzo tevhedza maga sa zwe zwa bulwa afho fhasi, dzi o dzhielwa nha nahone dzi o shumiwa.
﻿
﻿U kona u swikelela rekhodo zwi nga haniwa fhedzi arali zwo tea malugana na zwo bulwaho kha Mulayo. ( Kha vha sedze ndima 6.3)
﻿
﻿Zwo ombedzelwa uri muhumbeli a sumbedze uri u muhumbeli wa lushaka lufhio, ngauri i na zwikundisi zwi tevhelaho.
﻿
﻿
﻿
﻿Lushaka lwa muhumbeli

﻿halutshedzo

﻿Zwikundisi

﻿Khumbelo ya iwe mue

﻿U oa u kona u swikela rekhodo dzine dza vha na mafhungo a muhumbeli ene mue

﻿A hu na mbadelo ya khumbelo nahone a hu na u vhulunga kha mbadelo ya tswikelelo ine ya tea u badelwa

﻿Muhumbeli

﻿Muthu muwe na muwe ane a ita khumbelo ya u kona u swikelela rekhodo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu kana 
﻿Avho fhedzi vhane vha vha kha zwiimiswa zwa vhathu vhane vha khou shumisa maana a vhathu kana u ita mishumo ya vhathu malugana na mulayo.

﻿Mbadelo yo humbelwaho i tea u badelwa na u vhulunga ha tswikelelo ha mbadelo i badeliwaho

﻿Khumbelo vhuimoni ha muwe muthu

﻿Muthu ane a vha a tshi khou shuma vhuimoni ha muwe muthu na u ita khumbelo vhuimoni ha onoyo muthu.

﻿Vhuanzi ha vhukoni vhune muhumbeli a vha a tshi khou vhu shumisa e vhuimoni ha muwe muthu vhu fanela u ekedzwa
﻿
﻿Mbadelo ya khumbelo i fanela u badelwa

﻿Muhumbeli u fanela u ita khumbelo nga u adza fomo yo tiwaho nga vha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu hu badelwe na mbadelo i rumelwe kha Mfarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo.
﻿? Fomo ya muhumbeli i hone:
﻿? Sa Khethekanyo A kha hei iwalwa (i adzwe nga tshana),
﻿? Zwo dzheniswaho zwi tshi bva kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu vha nga zwi wana kha webusaithi: (http://www.housing.gov.za) sa tshipia tsha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu tsha iwalwa a PAIA;
﻿? Zwi tshi tea u tou fekisiwa, u wala vhurifhi, u rwela luingo kana u rumela e-mail zwi tshi bva kha mufarisa muofisiri wa zwa mafhungo.
﻿? U kuvhanganya fomo dzi tshi bva kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu kha muanganedzi wa senthara ya PAIA.
﻿
﻿? Fomo ya khumbelo i nga adziwa nga tshana kana nga u tou vhala u bva kha webusaithi.
﻿? Khumbelo i nga tou vhaliwa kana ya tou waliwa kana nga nhani ha vhuwe vhuholefhali vha nga ita khumbelo nga u tou amba. U amba honoho ha khumbelo hu nga tou walwa kha fomo, muhumbeli a ewa khophi.
﻿? 
﻿? Fomo yeneyo i tea u sainiwa nga muhumbeli.
﻿? Muhumbeli u tea u saina masiaari ohe a iwalwa eneo kha fomo ya khumbelo.
﻿? Vhashumi vha senthara ya PAIA vha tea u kwamiwa uri vha thuse hu tshi itiwa khumbelo.
﻿
﻿Uri hu fhungudziwe ndaulo ho themendelwa zwauri mbadelo ya khumbelo i linganaho R35,00 hu songo katelwa khumbelo ya tshiphiri, i tea u longwa kha khumbelo yeneyo. Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu u anganedza mbadelo nga kheshe, postal order, zwiemmbe zwa mbuelo, khadi ya khiredithi, na tsheke dzine dzi si shandukisiwe. Hezwo zwi itiwa kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu hu songo fhela mauvha afumi a u shuma.(Sedzani ndima 6.2)
﻿
﻿Kha vha rumele fomo yo adziwaho kha Mufarisa muofisiri wa zwa Mafhungo kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu, nga:
﻿? u tou posa kha bogisi a poswo o ewaho;
﻿? u tou isa sentharani ya PAIA kha iresi yo ewaho;
﻿? u tou fekisa kha nomboro ya fekisi yo ewaho (arali fhedzi) hu si na mbadelo dzine dza tea u badelwa.
﻿
﻿Zwo themendelwa zwauri muhumbeli u tea u fara khophi sa rekhodo yawe.
﻿
﻿Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo wa Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu:
﻿? u o shumana na khumbelo musi :
﻿? fomo ya khumbelo yo adziwa nga nila yo teaho, na		
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo a nga si hane khumbelo ya u kona u swikelela arali fomo ya khumbelo yo adziwa zwavhui kana yo fhelela.
﻿? nga nnani ha musi muhumbeli o ivhadziwa (PAIA - REQ - O1) u ea tshiitisi tsha uri ndi ngani ho haniwa na fomo, na
﻿? a nga iiekedzela u thusa muhumbeli musi a tshi ita khumbelo nga fomo ine ya nga ita uri khumbelo i sa haniwe. [Khethekanyo 19(2)]

﻿? hune mbadelo ya khumbelo (ya vha yo tea) yo badelwa:
﻿
﻿? muhumbeli u na mauvha a 30 (hune zwa vha zwo tea) a u dzhia tsheo. Mawe mauvha a 30 a engedziwa kha tshifhinga tsha u thoma uri hu dzhiwe tsheo. Muhumbeli u o ivhadzwa nga luwalo nga poswo hu saathu u fhela mauvha a 30, nga ha tsheo yo dzhiwaho ya u engedza tshifhinga; (PAIA - REQ- 12)
﻿? vha nga dzhia tsheo vha ivhadza muhumbeli zwi tevhelaho:
﻿
﻿? u ekedza khumbelo (PAIA- REQ-08 kana PAIA- REQ -12);
﻿? u ekedza kana u hana khumbelo (PAIA-REQ-11)
﻿? nivhadzo ya mbadelo (arali zwo tea). Rekhodo dzi o itwa uri dzi vhe hone fhedzi arali Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo o anganedza mbadelo yo teaho; (PAIA-REQ-03)
﻿? u hana khumbelo (PAIA-REQ-10);
﻿? 
﻿
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Arali Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo o kundelwa u fhindula mauvha a 60 a saathu u fhela (ho katelwa na tshifhinga tsho engedziwaho) kha khumbelo zwi fanela u dzhiiwa uri ndi u hana lune muhumbeli a nga dzhenisa khumbelo ya nga ngomu.[ Kethekanyo 27]

﻿? u pfukisa/ u isa phana khumbelo kha tshiimiswa tsha vhathu tsho teaho kana kha muwe muhasho wa muvhuso (PAIA-REQ-02);
﻿? muthu wa vhuraru u fanela u thoma a kwamiwa (PAIA-REQ-13);
﻿? uri (dzi)rekhodo a dzi khou wanala (PAIA-REQ-06); na
﻿? tswikelelo yo fhiriselwa phana, i.e. hune rekhodo dza vha dzo anadziwa mauvha a 90 (hoho na nomboro ya Luwalo). (PAIA-REQ-07) 
﻿
﻿7.2	Mbadelo dzo tiwaho (Zwiimiswa zwa nnyi na nnyi/ vhathu)
﻿
﻿U ya nga Mulayo hu na tshaka mbili dza mbadelo dzine dza tea u badelwa, i.e.:
﻿
﻿? Mbadelo ya khumbelo, ine ya vha mbadelo yo teaho ya luthihi. Mbadelo yo tiwaho ndi R35,00. Mbadelo i fanela u badelwa phana ha musi khumbelo i tshi shumiwa nahone Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u fanela u ivhadza muhumbeli ( nga luwalo) uri mbadelo iyo i fanela u badelwa.
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Mbadelo ya khumbelo a i badelwi kha khumbelo ya iwe mue. [Khethekanyo 22(1)]

﻿? Mbadelo ya tswikelelo yo katela ndovhololo, u oa, nzudzanyo na mbadelo dza poswo hune zwa vha zwo tea.
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Arali tshifhinga tsha u oa na u dzudzanya tsha nga fhira awara dza rathi, diphosithi ya tshararu ya tswikelelo i fanela u badelwa nga muhumbeli, ho bviswa khumbelo ya iwe mue. Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u fanela u ivhadza muhumbeli nga luwalo nga ha diphosithi ine ya fanela u badelwa. Hune khumbelo ya nga vha yo haniwa Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u fanela u badela murahu diphosithi ya muhumbeli. [Khethekanyo 22(2)(b)]

﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿Mbadelo dzo tiwaho dzo nweledzwa zwavhui kha Tshipia 11 tsha Nivhadzo ya Muvhuso (R187) yo anadziwaho kha Gazete ya Muvhuso ya dzi 15 Luhuhi 2002.
﻿
﻿
﻿MBADELO YO TIWAHO

﻿Ndeme ya RANNDA

﻿
﻿Mbadelo ya khumbelo [Khethekanyo 22(8)]

﻿
﻿
﻿1. Mbadelo ya khumbelo ine ya badelwa nga muhumbeli muwe na muwe, nga nnani ha muhumbeli ene mue, yo sumbedzwa kha mulayo 7 (2).

﻿35,00

﻿
﻿Mbadelo ya ndovhololo [ Khethekanyo 15(3)] (ndi ya ndovhololo ya rekhodo dzine dza vha dzi tshi khou bviswa nga u tou funa kana dzine dza vha hone lwa vhuiiti)

﻿
﻿2. Mbadelo ya khophi ya iwalo yo sumbedzwa kha mulayo 5 (c) uri ndi R0,60 khophi iwe na iwe ya siaari a A4 kana tshipia tshao.

﻿0,60

﻿
﻿3. Mbadelo ya ndovhololo yo sumbedzwaho kha mulayo 7(1)ndi zwi tevhelaho:

﻿
﻿1. Khophi iwe na iwe ya siaari a A4 kana tshipia

﻿0,60

﻿1. Khophi iwe na iwe yo ganisiwaho ya siaari a A4 kana tshipia tshine tsha vha kha khomphuyutha kana kha eekihironiki kana mutshini une zwa vhalea

﻿0,40

﻿
﻿3. Khophi ine ya vha kha khomphuyutha i kha tshivhumbeo tshine ya vhalea:
﻿? disiki ya sitifi
﻿? disiki ya compact

﻿
﻿
﻿5,00                              40,00

﻿
﻿4. U kopolola zwifanyiso zwi vhonalaho:
﻿? siari a muelo wa A4 kana tshipia
﻿? khophi ya zwifanyiso zwi vhonalaho

﻿
﻿22,00                           
﻿60,00

﻿5. U walulula rekhodo ya u thetshelesa (audio record)
﻿? siari a muelo wa A4 kana tshipia
﻿? khophi ya rekhodo ya u thetshelesa

﻿
﻿12,00                           
﻿17,00

﻿
﻿Mbadelo ya khumbelo (dzine dza vha dzo humbelwa nga fomo ya PAIA)

﻿
﻿4. (1) Mbadelo ya khumbelo nga muhumbeli yo sumbedzwa kha mulayo 7(3) sa zwi tevhelaho:

﻿

﻿
﻿2. Khophi iwe na iwe ya siaari a A4 kana tshipia

﻿0,60

﻿1. Khophi iwe na iwe yo ganisiwaho ya siaari a A4 kana tshipia tshine tsha vha kha khomphuyutha kana kha eekihironiki kana mutshini une zwa vhalea

﻿0,40

﻿
﻿4. Khophi ine ya vha kha khomphuyutha i kha tshivhumbeo tshine ya vhalea:
﻿? disiki ya sitifi
﻿? disiki ya compact

﻿
﻿
﻿5,00                              40,00

﻿
﻿
﻿5. U kopolola zwifanyiso zwi vhonalaho:
﻿? siari a muelo wa A4 kana tshipia
﻿? khophi ya zwifanyiso zwi vhonalaho

﻿
﻿22,00                           
﻿60,00

﻿6. U walulula rekhodo ya u thetshelesa (audio record)
﻿? siari a muelo wa A4 kana tshipia
﻿? khophi ya rekhodo ya u thetshelesa

﻿
﻿12,00                           
﻿17,00

﻿
﻿Mbadelo ya u oa na u dzudzanya

﻿

﻿1. U oa na u dzudzanya rekhodo dzine dza khou tea u bviselwa, R15,00 awara iwe na iwe kana tshipia tsha awara, hu songo katelwa na awara ya u thoma, ine ya oea kha u oa na nzudzanyo yeneyo.

﻿15,00 nga awara nga nnani ha awara ya u thoma

﻿Diphosithi i a oea [Khethekanyo 22(2)

﻿

﻿4. (2) Nga nhani ha khethekanyo 22(2) ya Mulayo, zwi tevhelaho zwi tea u itwa:

﻿

﻿1. awara dza rathi dzine dza tea u fhiriswa musi diphosithi i saathu u badelwa; na

﻿

﻿2. tshararu tshine tsha vha mbadelo ya tswikelelo sa diphosithi ya muhumbeli

﻿

﻿Mbadelo dza poswo

﻿

﻿4. (3) Mbadelo ya poswo yo teaho i badelwa musi khophi ya rekhodo i tshi tea u poswa kha muhumbeli

﻿

﻿Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu u o anganedza mbadelo nga maitele a tevhelaho:
﻿? Kheshe
﻿? Postal orders. Di fanela u itwa uri dzi badele Muhasho wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu
﻿? Tshiembe tsha Mbuelo
﻿? Tsheke dzi sa pfukiswi ( vhunga dzi tshi fanela u fhedza mauvha a 10 uri i vhonale uri ndi yone naa). Tsheke na dzone dzi fanela u badlwa Muhasho wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu.
﻿
﻿
﻿Muhasho wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu u o ekedza risithi kha vhane vha nga vha vho badela nga kheshe, postal orders, tshiemmbe tsha mbuelo. Vhane vha nga vha vho badela nga tsheke vha o vha vho tou ewa vhuanzi ha uri vho badela u vhuya u swika tsheke yo no vhonala uri ndi ya vhukuma, lune nga murahu vha o kona u ekedzwa risithi.
﻿
﻿Muhumbeli a nga dzhenisa khumbelo ya ngangomu khaanoni, kana khumbelo khothe, kha mbadelo ya masheleni. ( Sedzani ndima 6.4)	
﻿
﻿7.3	Zwiitisi zwa u hana hu tshi swikelelwa (dzi)rekhodo [ Ndima 4 ya Mulayo]
﻿
﻿Vhunga Mulayo u sa kateli zwi tevhelaho, muhumbeli muwe na muwe u o hanelwa:
﻿? Rekhodo dzo humbelwaho ndi rekhodo dza Khabinethe.
﻿? Rekhodo dzo humbelwaho ndi dza komiti ya Khabinethe.
﻿? Rekhodo dzo humbelwaho ndi dza mushumo wa mulayo wa khothe.
﻿? Rekhodo dzo humbelwaho ndi dza khothe ya tshipentshala
﻿? Rekhodo dzo humbelwaho ndi dza muofisiri wa mulayo
﻿? Rekhodo dzo humbelwaho ndi dza murao wa Phalamennde kana Khoro ya zwa Milayo ya Vunu.
﻿
﻿Khumbelo iwe na iwe i nga haniwa arali muhumbeli a songo tevhedza zwohe zwine a tea u tevhedza musi a tshi ita khumbelo yawe, lune a o fhedza o ivhadzwa uri khumbelo yawe yo haniwa nga Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo.
﻿
﻿Mulayo u sumbedza zwiitisi zwauri ndi ngani tswikelelo ya rekhodo yo tendiwa kana yo haniwa.
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE:	Hu tshi engedzwa kha zwine zwa nga tendwa kana zwa haniwa, Mulayo uri:
﻿? musi tswikelelo ya rekhodo i songo haniwa; na
﻿? musi u bviselwa khagala ha rekhodo ho ewa maana nga nhani ha lutamo lwa vhathu. [Khethekanyo 46]

﻿Nga nhani ha iwalwa ii, zwiitisi zwauri ndi ngani tswikelelo yo i tshi tea u haniwa zwi o sumbedzwa afha.
﻿
﻿Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u fanela, kha nhani ha zwiwe, u hana khumbelo ya tswikelelo nga nhani ha zwi tevhelaho:
﻿
﻿? Maana a tsireledzo ya tshidzumbe tsha muthu wa vhuraru ane a vha muthu wa tsiko; i.e. arali zwithu zwa hone zwi sa pfali, hu tshi katelwa na muthu o lovhaho [Khethekanyo 34(1)].
﻿? Maana a tsireledzo ya rekhodo ya tshumelo ya zwa Muthelo wa Afrika Tshipembe (SARS); i.e Muofisiri wa zwa Mafhungo a SARS u tea u hana khumbelo ya rekhodo ya SARS arali i tshi nga vha i na mafhungo o hanelwaho kana o farwaho nga SARS kha u kombetshedza mutheo wa mulayo malugana na u kuvhanganyiwa ha muthelo sa zwo bulwaho kha khethekanyo 7 ya mulayo wa zwa mbuelo na muthelo wa Afrika Tshipembe. Mulayo wa 1997 ( Mulayo 34 wa 1997) [ Khethekanyo 36 (1)].
﻿? Maana a tsireledzo ya zwa makwevho kha mafhungo a muthu wa vhuraru, i.e Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u tea u hana khumbelo arali rekhodo i na 
﻿? 
﻿[ Khethekanyo 36(1)]:
﻿? u vhambadza lwa tshidzumbe ha muthu wa vhuraru
﻿? masheleni, makwevho, zwa saintsi kana zwa mafhungo a thekhinoodzhi nga nnani ha zwidzumbe zwa vhuvhambadzi ha muthu wa vhuraru, hune u anadza ha vhanga u vhaisala ha zwa makwevho kana dzangalelo a zwa masheleni a tshipia tshenetsho tsha muthu wa vhuraru; kana
﻿? mafhungo o iswaho nga fulufhelo nga muthu wa vhuraru, hezwi zwi nga vhea muthu wa vhuraru kha vhuimo vhu si havhui nga nyambedzano kana nga muaisano kha zwa vhubindudzi.
﻿? Maana a tsireledzo ya tshidzumbe ya mafhungo a muthu wa vhuraru, i.e. Muofisiri wa zwa Mafhungo u tea u hana khumbelo arali nyanadzo ya rekhodo i tshi nga ea fulufhelo kha muthu wa vhuraru u ya nga ha thendelano [ Khethekanyo 37 (1)(a)]
﻿? Maana tsireledzo ya milandu ya mapholisa kha u ita beili, na tsireledzo ya u kombetshedza mulayo na u bveledza mulayo; i.e Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u tea u hana khumbelo arali u wana nila ya rekhodo zwo hanelwa u ya nga ha khethekanyo 60 (14) ya maga a Mulayo wa 1977 ( Mulayo 51 wa 1977) [Khethekanyo 39 (1)(a)].
﻿? Maana a tsireledzo ya rekhodo u vha na mashudu u bva kha u bveledza Mulayo; i.e. Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u tea u hana khumbelo arali rekhodo i ya vhui u bva kha u bveledza zwa milayo nga nnani ha muthu o ewaho maana [Khethekanyo 40].
﻿? Maana a tsireledzo ya hoisiso ya mafhungo a muthu wa vhuraru, na tsireledzo ya hoisiso ya mafhungo a murao wa lushaka; i.e. Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u tea u hana khumbelo arali rekhodo i na mafhungo a hoisiso yo itwaho vhuimoni ha muthu wa vhuraru. Zwi tea u phaaladzwa [Khethekanyo 43 (1)]:
﻿? muthu wa vhuraru
﻿? muthu ane kana ane a o ita hoisiso vhuimoni ha muthu wa vhuraru
﻿? hoho ya mafhungo a hoisiso;
﻿kha zwine zwi sa vhe zwavhui.
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿8.	Madzilafho ane a vha hone khaanoni ya tsheo ya Muofisiri wa zwa Mafhungo (Khethekanyo 14(1)(h)]
﻿
﻿8.1	Khahulo dza nga ngomu na Khumbelo dza Khothe [Khethekanyo 74-82]
﻿
﻿Dzilafho ine a vha khaanoni na muhumbulo wa Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo kha khumbelo ya u kona u swikelela ndi:
﻿
﻿? khumbelo ya nga ngomu [Khethekanyo 74-77] kana
﻿? khumbelo ya khothe [ Khethekanyo 78 - 82].
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Khumbelo ya khothe i nga itiwa nga murahu ha muhumbeli, khumbelo ya muthu ene mue kana muthu wa vhuraru ane a nga vha o fhedza maitele a khumbelo ya nga ngomu. [Kethekanyo 78(1)]

﻿?Khumbelo ya nga ngomu? zwi amba khumbelo ya nga ngomu u ya kha ?Vhulangi ho teaho? u ya kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu, hone Mulanguli wa vhukuma ndi Vho-Minisia vha zwa Vhudzulo kana muthu o nangiwaho nga luwalo nga Vho-Minisia vha zwa Vhudzulo.
﻿
﻿Muhumbeli, khumbelo ya muthu ene mue kana muthu wa vhuraru a nga ita khumbelo ya ngomu arali a sa pfesesi muhumbulo wo itwaho nga Muofisiri wa zwa Mafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo nga u kona u swikelela.
﻿
﻿? Muhumbeli, i.e. khumbelo ya muthu ene mue, muhumbeli, muhumbeli vhuimoni ha muwe muthu a nga dzhenisa khumbelo khaanoni kana a walela khothe nga ha muhumbulo wa Muofisiri wa zwa Mafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo:
﻿? u engedziwa ha tshifhinga uri hu shumiwe khumbelo [ Khethekanyo 26(3)(c)]; kana
﻿? u haniwa ha u ekedzwa tswikelelo [Khethekanyo 25 (3)(c)]; kana
﻿? mbadelo ya tshelede, i.e.:
﻿? mbadelo ya khumbelo [ Khethekanyo 22]; kana
﻿? mbadelo ya tswikelelo;
﻿? diphosithi ya mbadelo ya tswikelelo [ Khethekanyo 22]; kana
﻿? tshivhumbeo tsha tswikelelo yo ewaho [Khethekanyo 25(2)(c)].
﻿? Muthu wa vhuraru a nga isa khumbelo ya nga ngomu khaanoni na u humbela khothe nga ha muhumbulo wa Muofisiri wa zwa Mafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo:
﻿? u ekedza khumbelo ya tswikelelo. [ Khethekanyo 49(3)(b)]
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Kha hovhu vhuimo u swikelela rekhodo zwi nga ewa fhedzi musi tsheo ya u ea khumbelo yo no anganedzwa lwa tshohe [Khethekanyo 29(9)].

﻿Khumbelo ya nga ngomu ine ya fanela u dzheniswa, muhumbeli, mumbeli a kha vhuimo ha vhuraru u tea u humbela nga tshifhinga tsho teaho nga murahu ha musi o vhudzwa nga ha tsheo ya Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo.Tshifhinga tsho tiwaho ndi tshi tevhelaho:
﻿
﻿? Mhumbeli (i.e. khumbelo ya muthu, muhumbeli, khumbelo vhuimoni ha muwe muthu)
﻿nga mauvha a 60 ane muhumbeli a vha o no ivhadzwa nga ha tsheo.
﻿
﻿? Muthu wa vhuraru/ vhathu vha vhuraru, mauvha a 30 nga murahu ha musi muthu wa vhuraru o ivhadzwa uri o ekedzwa tswikelelo.
﻿
﻿
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: U dzheniswa ha khumbelo ya nga ngomu yo lengaho hu nga anganedzwa arli ho ewa mbuno dzi pfalaho uri ndi ngani yo lenga u dzheniswa. Arali ya haniwa, muthu ane a khou dzhenisa khumbelo u o wana nivhadzo ya tsheo [Khethekanyo 75(2)(a)(b)]

﻿U swika zwino a hu na mbadelo dzine dza itiwa dza khumbelo ya nga ngomu.
﻿
﻿8.2	Maitele a Khahulo dza nga ngomu [ Khethekanyo 74-77]
﻿
﻿U dzheniswa ha khumbelo ya nga ngomu muhumbeli u tea u adza fomo ya khumbelo ya nga ngomu yo tiwaho nga vha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu.
﻿? Fomo ya khumbelo ya nga ngomu i wanala:
﻿? Sa Khethekanyo B kha iwalo enei ( nga u adza nga tshana);
﻿? U wnala kha webusaithi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu ine ya vha (http://www.housing.gov.za) sa tshipia tsha iwalo a PAIA a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu;
﻿? Nga u humbela uri i rumeliwe nga u tou fekisa, nga vhurifhi, nga luingo kana nga e-mail zwi tshi bva kha Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo;
﻿? Nga u ya wa dzhia fomo kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu kana Sentharani ya PAIA.
﻿? Fomo ya Khumbelo ya nga ngomu i nga adziwa nga tshana kana lwa eekihironiki arali zwo bviswa kha webusaithi.
﻿? Fomo i fanela u sainiwa nga muhumbeli.
﻿? Masiaari ohe o engedziwaho kha iwalo a khumbelo ya nga ngomu a tea u sainiwa nga muhumbeli.
﻿
﻿Fomo yo adziwaho ya khumbelo ya nga ngomu i nga isiwa kha Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo wa Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu, nga:
﻿? u posa kha bogisi a poswo o ekedzwaho;
﻿? u isa Sentharani ya PAIA kha iresi ya fhethu; kana 
﻿? u tou fekisa.
﻿
﻿Zwo ombedzelwa uri muhumbeli a vhe na khophi ya Khumbelo ya ngomu kha rekhodo dzawe.
﻿
﻿Vhukando hu tevhelaho vhu o dzhiiwa u bva kha Khumbelo ya nga ngomu:
﻿? Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo u fanela u ekedza Khumbelo ya nga ngomu kha Vhulanguli ho teaho mauvha a fumi a u shuma a saathu u fhela.
﻿? Vhulanguli ho teaho hu fanela u ivhadza muthu/ vhathu vha vhuraru vha kwameaho nga u avhanya, hone mauvha a 30 a saathu u fhela, nga nila ya u avhanya, nga murahu ha u anganedza khumbelo ya muhumbeli khaanoni na u hanelwa u swikelela. (PAIA- APP-03)
﻿? Vhulanguli ho teaho hu fanela u dzhia tsheo nga ha Khumbelo ya nga ngomu nga u avhanya, nahone zwa vhukuma:
﻿? mauvha a 30 a saathu u fhela nga murahu ha u anganedza tsheo i bvaho kha Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo;
﻿? mauvha a 30 a saathu u fhela nga murahu ha musi muthu wa vhuraru kana muhumbeli o ivhadzwa nga ha Khumbelo ya nga ngomu kana
﻿? 
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Muthu wa vhuraru kana muhumbeli u fanela u ekedza khumbelo yawe nga iwalo kha Vhulanguli ho teaho mauvha a 21 a saathu u fhela musi o ivhadzwa uri ndi ngani a songo ewa kana o ewa. [Khethekanyo 76(51)]
? mauvha maanu a u shuma nga murahu ha musi muhumbeli o ita khumbelo ya nga ngomu sa muthu wa vhuraru.
﻿? Arali nivho ya Khumbelo ya nga ngomu yo no wanala nga dziwe nila nga nnani ha kha Vhulanguli ho teaho, tsumbedzo yo tou walwaho kana nga u tou amba i fanela u itwa yo livhiswa kha Vhulanguli ho teaho uri ndi ngani khumbelo i tshi tea u haniwa.
﻿? Vhulanguli ho teaho vhu nga dzhia tsheo:
﻿? u khwahisedza tsheo khaanoni na, kana
﻿? u imela tsheo ntswa yayo.
﻿? Zwenezwo nga u avhanya nga murahu ha musi tsheo yo dzhiwa nga ha Khumbelo ya nga ngomu, nivhadzo yo tou walwaho ya tsheo i o ewa:
﻿? muhumbeli; (PAIA-APP-04 kana PAIA-APP-06)
﻿? muthu muwe na muwe wa vhuraru (arali hu si muhumbeli); PAIA-APP-05)
﻿? muwe muhumbeli (arali hu si muhumbeli) (PAIA-APP-05)		
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: Arali Vhulanguli ho teaho ha nga kundelwa u ea nivhadzo nga ha khumbelo mauvha a 30 a saathu u fhela zwi fanela u dzhiiwa uri khumbelo yo haniwa, lune muhumbeli a fanela u ita khumbelo ya khothe. [ Khethekanyo 77(7)]

﻿8.3	Khumbelo ya Maitele a Khothe [Khethekanyo 78-82]
﻿
﻿Khumbelo i nga dzheniswa fhedzi :
﻿? Khothe ya mulayo;
﻿? Khothe khulwane kana khothe ine ya vha na vhuimo vhu fanaho na ha iyo; kana
﻿? Khothe ya Madzhisiaraa yo nangwaho zwo tou walwa nga Vho-Minisia wa zwa Vhulamukanyi.
﻿
﻿DZHIELANI NZHELE: [Khethekanyo 79]
﻿? Bodo ya Milayo ya Khothe i tea u ita na u shumisa maga a milayo ya khothe nahone milayo i tea u phasiswa nga Phalamennde zwi saathu u anadzwa kha Gazete.
﻿? U swika maga a mulayo a tshi itwa, khumbelo dzi tea u itwa kha Khothe Khulwane kana kha iwe khothe ine ya vha na vhuimo hu no fana na ha iyo.
﻿? Mvelaphana nga ha khumbelo malugana na khethekanyo 78 ya Mulayo ndi maitele a muvhuso, na milayo ya vhuanzi yo katelwa kha marangaphana a muvhuso a shumisaho kha mulayo uyu.

﻿Muhumbeli, khumbelo ya muthu ene mue kana muthu wa vhuraru i nga shumiswa khothe nga murahu ha musi ho no shumiswa maitele ohe a Khumbelo ya nga ngomu.
﻿
﻿Muhumbeli, khumbelo ya muthu ene mue kana muthu wa vhuraru a nga ri mauvha a30 a saathu u fhela nga nila ya khumbelo, a humbela khothe uri a awedzwe zwavhui.
﻿
﻿
﻿Muhumbeli, khumbelo ya muthu ene mue a nga humbela khothe zwi tevhelaho:
﻿? u sa bvelela kha khumbelo ya nga ngomu u ya nga vhulanguli ho teaho, hu tshi katelwa khumbelo dza ngangomu hune vhulanguli ho teaho ha si tendele u ea nivhadzo u ya nga tshifhinga tsho tiwaho.
﻿? Tsheo ya Vhulanguli ho teaho ya u sa tendela u dzheniswa ha khumbelo ya nga ngomu yo lengaho.
﻿? Tsheo ya Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo ya u hana khumbelo ya tswikelelo;
﻿? Tsheo yo dzhiiwaho malugana na mbadelo ya tshelede ya khumbelo, mbadelo yo teaho kana diphosithi ya mbadelo yone kana;
﻿? Tsheo yo dzhiiwaho malugana na u swikelela yo ewaho i kha tshivhumbeo tsho fhambanaho u fhirisa zwo humbelwaho.
﻿
﻿Muthu wa vhuraru a nga humbela khothe zwi tevhekaho:
﻿? u sa bvelela kha khumbelo ya nga ngomu u ya nga vhulanguli ho teaho, hu tshi katelwa khumbelo dza ngangomu hune vhulanguli ho teaho ha si tendele u ea nivhadzo u ya nga tshifhinga tsho tiwaho.
﻿? Tsheo ya Vhulanguli ho teaho ya u sa tendela u dzheniswa ha khumbelo ya nga ngomu yo lengaho.
﻿? Tsheo ya Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo ya u hana khumbelo ya tswikelelo;
﻿? Tsheo yo dzhiiwaho malugana na mbadelo ya tshelede ya khumbelo, mbadelo yo teaho kana diphosithi ya mbadelo yone kana;
﻿? Tsheo yo dzhiiwaho malugana na u swikelela yo ewaho i kha tshivhumbeo tsho fhambanaho u fhirisa zwo humbelwaho.
﻿
﻿Khothe i nga ea ngona iwe na iwe ine ya vha mulayoni nahone yo linganaho hu tshi katelwa na ngona:
﻿? u ea vhuanzi, u dovholola kana u dzhia tsheo ya khumbelo ya nga ngomu;
﻿? uri vhaofisiri vha zwa mafhungo, Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo kana vhulanguli ho teaho vhu nga dzhia vhukando kana u ibvisa kha tsheo yo dzhiiwaho nga tshifhinga tsho bulwaho.
﻿? u ea mulandu;
﻿? u awedza
﻿? u ea ngona yo teaho;
﻿? sa mutengo.
﻿
﻿8.4	Mbilaelo dzo livhiswaho kha Mutsireledzi wa nnyi na nnyi/ vhathu [Khethekanyo 91]
﻿
﻿U ya nga khethekanyo 6(4))d) ya Mulayo wa Mutsireledzi wa Vhathu, sa zwe zwa khwahiswa, Mutsireledzi wa Vhathu u a kona u ita hoisiso nga ene mue kana nga murahu ha musi o wana mbilaelo kana nga murahu ha musi o wana zwi elanaho na kushumele kana vhulanguli ha PAIA, kha tsheo ya hone, u tandulula mathada a u angana , nyambedzano na u tsivhudza dzilafho kana dziwe nila.
﻿
﻿9.	Mawe mafhungo o anadzwaho u ya nga Mulayo
﻿
﻿9.1	U vhekanya zwavhui iwalwa [Khethekanyo 14(2)]
﻿
﻿
﻿iwalo a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu i o vhekanya luthihi nga waha nga hafamuhwe, nga nnani ha tshanduko khulwane.
﻿
﻿9.2	U wanalea/ vha hone na Luambo lwa iwalwa 
﻿[Khethekanyo 14(1) na (3)]
﻿
﻿9.2.1	Luambo
﻿
﻿U ya nga Mulayo No R. 187 wa dzi 15 dza Luhuhi 2002, khethekanyo 4 (1, iwalo a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu i wanala nga nyambo dzi tevhelaho, dzine dza khou ya u ganiswa kha Gazete ya Muvhuso:
﻿? English.
﻿? Dziwe nyambo mbili dzi kha i humbulwa nga hadzo.
﻿
﻿9.2.2	U wanalea/ u vha hone
﻿
﻿U ya nga Mulayo No R. 187 wa dzi 15 dza Luhuhi 2002, khethekanyo 4 (1, iwalo a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu i wanala na:
﻿
﻿? Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu
﻿
﻿Khophi ya iwalwa nga Tshiisimane tsha tshiofisi i wanala kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu ( Senthara ya PAIA) ya u sedzulusa nga tshifhinga tsha awara dza mushumo. A hu na mbadelo dzine dza badelisiwa lushaka musi lu tshi ita tsedzuluso ya iwalwa, hone khophi kana tshipia hu na mbadelo yo tiwaho kha ndimana ya nga ha mbadelo, ine yo tiwa.
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 12 421 1398

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 12 341 5810

﻿iresi ya e-mail:

﻿paia@housepta.pwv.gov.za

﻿iresi ya poswo:

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿Nationala Department of Housing
﻿Private Bag x 644
﻿PRETORIA
﻿0001

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿Govan Mbeki House
﻿240 Walker Street
﻿Pretoria

﻿Awara dza mushumo:
﻿

﻿07:30 - 09:30
﻿09:45 - 12:15
﻿13:00 - 14:30
﻿14:45 - 16:00

﻿? Webusaithi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu: http://www.housing.gov.za
﻿
﻿? Fhethu ha mbulungo dza Mulayo:
﻿
﻿?	aiburari ya nnyi na nnyi ya Bloemfontein
﻿
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 51 405 8242

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 51 405 8604

﻿iresi ya e-mail:

﻿bibl19@civic.bfncouncil.co.za

﻿iresi ya poswo:

﻿The Head
﻿PO Box 1029
﻿BLOEMFONTEIN
﻿9300

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Head
﻿cnr Charles and West Burger Streets,
﻿BLOEMFONTEIN

﻿?	aiburari ya Phalamennde, Kapa
﻿
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 21 403 2140

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 21 461 4331

﻿iresi ya e-mail:

﻿parlib@iafrica.com

﻿iresi ya poswo:

﻿The Head
﻿PO Box 18
﻿CAPE TOWN
﻿8000

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Head
﻿Library of Parliament
﻿Parliament Street
﻿CAPE TOWN

﻿?	aiburari ya Tshitshavha tsha Natal, Pietermaritzburg
﻿
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 33 345 2383

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 33 394 0095

﻿iresi ya e-mail:

﻿nsl@futurenet.co.za

﻿iresi ya poswo:

﻿The Head
﻿PO Box 415
﻿PIETERMARITZBURG
﻿3200

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Head
﻿Churchill Square
﻿260 Church Street
﻿PIETERMARITZBURG

﻿?	aiburari ya Lushaka ya Afrika Tshipembe, Khethekanyo ya Kapa
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 21 424 6320

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 21 423 3359/ 424 4848

﻿iresi ya e-mail:

﻿melanie.geustyn@nlsa.ac.za

﻿iresi ya poswo:

﻿The Head
﻿PO Box 496
﻿CAPE TOWN
﻿8000

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Head
﻿5 Queen Victoria Street
﻿CAPE TOWN

﻿
﻿?	aiburari ya Lushaka ya Afrika Tshipembe, Khethekanyo ya Pretoria/ Tswane
﻿
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+27 12 321 8931

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+27 12 325 5984

﻿iresi ya e-mail:

﻿infodesk@nlsa.ac.za

﻿iresi ya poswo:

﻿The Head
﻿PO Box 397
﻿PRETORIA
﻿0001

﻿iresi ya tshiaraa:

﻿The Head
﻿239 Vermeulen Street
﻿PRETORIA

﻿? Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu
﻿
﻿
﻿Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe

﻿
﻿
﻿Nomboro ya luingo:

﻿+ 27 11 484 8300

﻿Nomboro ya fekisi:

﻿+ 27 11 484 1360

﻿iresi ya e-mail

﻿PAIA@sahrc.org.za

﻿iresi ya poswo

﻿PAIA Unit: The research and Documentation Department
﻿Private Bag 2700
﻿Houghton,
﻿2041

﻿iresi ya tshiaraa

﻿PAIA Unit: The research and Documentation Department
﻿Boundary Road, Isle of Houghton,
﻿Wilds View, Entrance 1
﻿Houghton
﻿JOHANNESBURG

﻿Webusaithi

﻿www.sahrc.org.za

﻿? Gazete ya Muvhuso
﻿
﻿Musi Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe yo anganedza iwalo a PAIA a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu, i o rumelwa u yo ganiswa kha Gazete ya Muvhuso. Ndima iyi i o vhekanywa nga u tevhekana zwavhui kha Gazete ya Muvhuso.
﻿
﻿
﻿9.3	Khumbelo kha Vho-Minisia vha zwa Vhulamukanyi na zwa Mveledziso ya Ndayotewa kha u kuvhanganywa ha iwalwa ithihi [Khethekanyo 14(4)]
﻿
﻿Hetshi tshipia a tshi ngo tea kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu.
﻿
﻿9.4	U leludza nga Vho-Minisia vha zwa Vhulamukanyi na zwa 
﻿Mveledziso ya Ndayotewa [Khethekanyo 14(5)]
﻿
﻿A hu na khethululo ya zwiekedzwa zwa khethekanyo 14, u sumbedza tshifhinga, uri tsho wanala nga Vho-Minisia vha zwa Vhulamukanyi na zwa Mveledziso ya Ndayotewa.
﻿
﻿10.	Ndivhanyo na Thendelano
﻿
﻿iwalwa ii o walwa nga ngona na:
﻿
﻿? Zhendedzi sa zwe zwa sumbedzwa kha Blueprint ya zwiimiswa zwa vhathu zwa iwalwa malugana na khethekanyo 14 yo walwaho nga vha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe.
﻿? Mulayo wa Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo, Mulayo 2 wa 2000.
﻿? Milayo malugana na Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo, No R 187, 15 Luhuhi 2002.
﻿? 
﻿? iwalwa a Mafhungo: Mulayo 2 wa 2000 wa Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo. o dzudzanywa nga vha Senthara ya Mbofholowo yo anavhuwaho ya tsivhudzo (ODAC) na vha yunithi ya zwa hoisiso ya Mulayo na Ndaulo (RULA) ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe.
﻿? Wessels, J.H. Mulayo 2 wa 2000 wa Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo. Pretoria: Justice College. Luhuhi 2002.
﻿? Mawalwa a Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu
﻿? Webusaithi ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu. www.housing.gov.za
﻿
﻿Ndivhuwo dza tshipentshala dzi livhiswa kha Muambeli Vho- J.H Wessels vha Muhasho wa zwa Vhulamukanyi na Mufumakadzana Vho-Wlodarski vha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe kha thikhedzo yavho na u ekedza mafhungo musi hu tshi khou kuvhanganyiwa iwalwa ii.
﻿
﻿Khethekanyo A:	Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu (Tshiimiswa tsha nnyi na nnyi/ vhathu) Fomo ya PAIA ya khumbelo ya u kona u swikelela (dzi)rekhodo 
﻿                                                                                                                                                      
﻿Tshiisimane tshi o vha tshone luambo lwa fomala lwa vhudavhidzani
﻿
﻿Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu (Tshiimiswa tsha nnyi na nnyi/ vhathu) Fomo ya khumbelo ya u kona u swikelela (dzi)rekhodo (Khethekanyo 18(1) ya Mulayo wa 2000 wa Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo, [Mulayo 2 wa 2000]. Fomo iyi i elana na fomo yo anadziwaho kha Khethekanyo B, Fomo A, ya Milayo (No. R 187) [ Mulayo 6] wo anadziwaho kha Gazete ya dzi 15 dza Luhuhi 2002: Khumbelo ya u kona u swikelela rekhodo dza tshiimiswa tsha vhathu.
﻿
﻿PAIA nomboro ya ndivhanyo ya khumbelo: PR/200          /                  (Hu shumiswa lwa tshiofisi fhedzi) 
﻿
﻿PAIA nomboro ya ndivhanyo ya faela: HSP 4/8/2/4/1               (Hu shumiswa lwa tshiofisi fhedzi) 
﻿
﻿
﻿(1) Vhone muhumbeli, vha fanela u tevhedza na u tendelana na maitele khathihi na hoea dzohe. Vha o ivhadzwa nga u sa tendelwa.
﻿(2) Masia ohe o teaho ndi khombekhombe - uri a adziwe nga u wala nga peni ntswu.

﻿1. Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha vhathu
﻿Kha vha rumele kana vha ise fomo yavho ya khumbelo kha:
﻿
﻿
﻿Zwidodombedzwa zwa Senthara ya zwa vhukwamani ya PAIA

﻿
﻿
﻿iresi ya poswo:

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿National Department of Housing
﻿Private Bag x644
﻿PRETORIA
﻿Republic of South Africa
﻿0001

﻿iresi ya tshiaraa:
﻿(U isa nga tshana)

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿Govan Mbeki House
﻿240 Walker
﻿PRETORIA

﻿
﻿Awara dza tshiofisi:

﻿07:30 - 09:30
﻿09:45 - 12:15
﻿13:00 - 14:30
﻿14:45 - 16:00

﻿Awara dza u badela:

﻿10:00 -11:00
﻿14:00 - 14:30

﻿2. Zwidodmbedzwa zwa muthu ane a khou humbela uri a wane rekhodo
﻿
﻿(1) Zwitewa zwa muthu a humbelaho rekhodo zwi fanela u ewa afho fhasi.
﻿(2) iresi na/kana nomboro ya fekisi henefha Riphabuikini hune mafhungo a nga rumelwa, zwi fanela u ewa.
﻿(3) Vhuanzi ha vhukoni vhune khumbelo ya khou itwa, arali zwi tshi oea vhu tea u dzheniswa/ nambatedzwa.
﻿(4) Mbadelo ya khumbelo i tea u badelwa nga muhumbeli, sa zwo sumbedzwaho kha mulayo 11(2), ndi R35,00.
﻿(5) Mbadelo ya khumbelo i fanela u badelwa musi khumbelo i saathu u shumiwa. 

﻿Ni: (Swayani tshibogisi tsho teaho tsha muvhala museha nga X)
﻿
﻿

﻿Muhumbeli ene mue ( U oa tswikelelo ya rekhodo dzine dza vha na mafhungo nga ha iwe mue)
﻿Dzhielani nzhele: Vha humbelwa uri vha nambatedze iwalwa a vhue uri hu songo ewa muthu a si ene mafhungo a muthu.

﻿

﻿Muhumbeli ( Muthu ane a khou humbela u kona u wana rekhodo dza Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu)

﻿

﻿Muhumbeli wa tshiimiswa tsha vhathu ( Zwiimiswa zwa vhathu fhedzi vhane vha khou shumisa maana a vhathu u ita mishumo ya vhathu kana ya lushaka u ya nga Mulayo)

﻿

﻿U humbela vhuimoni ha muwe ( Muthu ane a khou humbela a tshi khou humbelela muwe)

﻿Tshifani:                                                                                              
﻿Madzina nga vhualo:                                                                          
﻿Nomboro ya vhue:                                                 Dzhielani nzhele: Vha humbelwa u 							nambatedza khophi ya vhue yavho
﻿
﻿iwalwa a u tsireledza u bvisa mafhungo a ea a si mue wao.
﻿iresi ya poswo:                                                                             
﻿Khoudu ya poswo:                     
﻿Nomboro ya fekisi: (          )                   Nomboro ya luingo (Mushumoni): (     )              
﻿Nomboro ya luingo (Hayani):(           )                      Nomboro ya luingothendeleki: (       )                 
﻿iresi ya e-mail:                                                                                                 
﻿
﻿1. Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou humbelelwa
﻿
﻿(1) Hetshi tshipia tshi adziwe FHEDZI arali khumbelo ya mafhungo i tshi khou itelwa muwe muthu;
﻿(2) Vhuanzi ha vhukoni vhune khumbelo ya khou itiwa, tsumbo; kha tshivhumbeo tsha affidavit kana luwalo lwa Ramulayo lu fanela u katelwa.

﻿Vhuimo vhune khumbelo ya khou itiwa khaho, musi i tshi khou itelwa muwe muthu: (Vha humbelwa u sumbedza)
﻿Mubebi, Muuni, Ramulayo, Dokotela, wana, Tshilikadzi, Mufunwa, na zwiwe (Kha zwi bulwe):                                                                                              
﻿Tshifani:                                                                                              
﻿Madzina nga vhualo:                                                                         
﻿Nomboro ya vhue:                                                                            
﻿
﻿Vha humbelwa uri vha dzhenise vhuanzi ha vhuimo vhune khumbelo ya khou itwa khaho.
﻿
﻿
﻿
﻿1. Zwidodombedzwa zwa rekhodo
﻿
﻿(1) Kha vha ee zwidodombedzwa zwohe nga ha rekhodo dzine vha khou dzi oa kana dzine vha khou humbela, vho katela na nomboro ya ndivhanyo arali i tshi ivhea, na/ kana Muhasho/ Vhulanguli/ Muthu hune zwa vha hone, uri rekhodo dzi kone u wanala.
﻿(2) Arali tshikhala tsho ewaho tshi tshiuku, vha humbelwa uri vha ise phana kha bammbiri iwe a folio vha tshi fhedza vha i nambatedze kha fomo. Muhumbeli u fanela u saina iyo iwe folio.
﻿(3) Vha ambe zwo teaho nahone zwo livhaho fhedzi.

﻿1. halutshedzo/ zwi re ngomu ha rekhodo kana tshipia tshine tsha vha tshone tsha (dzi)rekhodo, (tsumbo; thero, dzina, datumu ya rekhodo, n.z)
﻿                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             
﻿
﻿2.	Nomboro ya ndivhanyo, arali i hone:                                                                     
﻿
﻿3. Zwiwe zwidodombedzwa zwa rekhodo, i.e. lushaka lwa (dzi)rekhodo, tsumbo; minetse, nz.
﻿                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              
﻿4. Muhasho/ Vhulanguli/ Muthu hune rekhodo dza vha hone (arali zwi tshi ivhea):
﻿                                                                                                                               
﻿5. Kha huvhe na thendelano yo tou walaho ine ya wanala u thoma kha muthu wa vhuraru kana tshipia tsha vhuraru. (Vha humbela u nambatedza khophi ya thendelano yo tou walwaho ye vha i wana)
﻿
﻿
﻿EE

﻿HAI

﻿5. Mbadelo [Milayo 187, dd 15 Luhuhi, Khethekanyo A]
﻿
﻿(1) Kha vha sumbedze nila ine vha o badelisa zwone, tsumbo; nga tsheke, postal order, n.z.
﻿(2) Khumbelo ya u kona u wana rekhodo, nga nnani ha rekhodo dza mafhungo a muthu ene mue, dzi o shumiwa nga murahu ha musi mbadelo ya khumbelo yo no badelwa.
﻿(3) Rekhodo dzi o thoma u shumiwa nga murahu ha musi mbadelo ya khumbelo yo no anganedzwa (hune zwa vha zwo tea).
﻿(4) Arali hu si na mbadelo yo wanalaho vha o ivhadzwa uri hu khou oea vhugai ya mbadelo ya khumbelo.
﻿(5) Mbadelo ine ya tea u badelwa ya rekhodo zwi ya nga tshivhumbeo tshine rekhodo idzo dza khou oea dzi khatsho khathihi na tshifhinga tsha u dzi oa.
﻿(6) Arali vha tshi tea u sa badela, vha fanela u zwi sumbedza uri ndi ngani vha tshi tea u sa badela.

﻿
﻿Nila ya u badela: (Swayani tshibogisi tsho teaho tsha muvhala museha nga X)
﻿
﻿
﻿

﻿Kheshe

﻿
﻿

﻿Postal Order
﻿

﻿
﻿

﻿Tshiemmbe tsha Mbuelo

﻿

﻿Tsheke

﻿Ndi ngani vha tshi tea u sa badela mbadelo:                                                                         
﻿
﻿F.	Tshivhumbeo tsha u wana rekhodo
﻿
﻿(1) U wana zwine wa oa zwi o bva kha uri vho shumisa fomo ifhio.
﻿(2) Zwi nga i haniwa nga nhani ha zwiwe zwiitisi kana nga nhani ha uri a hu na zwo teaho, nga zwenezwo vha o ivhadzwa uri vha o ekedzwa hani.
﻿(3) Mbadelo i badelwaho i laulwa nga fomo ine muthu a o vha o i shumisa.
﻿(4) Arali rekhodo dzi siho nga luambo lwo nangiwaho nga muhumbeli, vha o ewa rekhodo nga luambo lune rekhodo ya vha ngalwo [ Khethekanyo 31]
﻿(5) hoisiso na ndugiselo dza mbadelo ya rekhodo dzo humbelwaho ndi R15-00 awara iwe na iwe kana tshipia tsha awara, nga nnani ha awara ya u thoma.

﻿
﻿
﻿
﻿(Swayani tshibogisi tsho teaho tsha muvhala museha nga X)

﻿
﻿1. Arali rekhodo i kha tshivhumbeo tshine yo tou walwa kana yo tou ganiswa:
﻿Mbadelo ya u wana:
﻿? Khophi iwe na iwe ya siaari amuelo wa A4 kana tshipia	= R0, 60 

﻿
﻿

﻿Tsedzuluso ya rekhodo sentharani ya PAIA (mahala)

﻿

﻿Khophi ya rekhodo*

﻿
﻿2. Arali rekhodo i na zwifanyiso zwi vhoneaho.
﻿( Izwi zwi katela zwinepe, zwisilaidi, vidio dzo rekhodiwaho, zwifanyiso zwi itwaho nga khomphuyutha, zwiketshe, n.z.):
﻿Mbadelo ya u wana:
﻿? Khophi ya tshifanyiso tshi vhoneaho				= R60,00
﻿? Khophi ine ya vha na zwifanyiso zwi vhoneaho, zwi kha siaari a A4 kana sa tshipia
﻿=R22,00

﻿
﻿

﻿Tsedzuluso ya zwifanyiso sentharani ya PAIA (mahala)

﻿

﻿Khophi ya zwifanyiso*

﻿

﻿khophi ya bammbiri ya zwifanyiso*

﻿
﻿3. Arali rekhodo dzi na maipfi kana mafhungo o rekhodiwaho ane a nga itiwa mubvumo hafhu:
﻿Mbadelo ya u wana:
﻿? Khophi ya audio khasethe					= R17,00
﻿? Rekhodo ya audio, i kha siaari a A4 kana tshipia		= R12,00

﻿
﻿

﻿U thetshelesa nyimbo (audio khasethe) sentharani ya PAIA (mahala)

﻿

﻿U walulula nyimbo*
﻿(dzo walwaho kana dzo ganiswaho kha iwalwa)

﻿
﻿4. Arali rekhodo i kha khomphuyutha kana kha mutshini wa eekihironiki hone i kha tshivhumbeo tshine ya vhalea:
﻿Mbadelo ya u wana:
﻿? Khophi iwe na iwe ine ya vha kha siaari a A4 kana tshipia	=R0,40
﻿dzi kha khomphuyutha kana kha musthini hune dza vhalea
﻿? Khophi i kha khomphuyutha i kha tshivhumbeo tshine ya vhalea:
﻿? Disiki ya sitifi							=R5,00
﻿? Compact disiki 						= R40,00
﻿Dzhielani nzhele: Khophi dza eekihironiki dzi nga kona u ekedzwa dzi kha tshivhumbeo tshine dza wanala khatsho kha Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu.

﻿
﻿
﻿

﻿khophi ya rekhodo yo ganisiwaho*

﻿

﻿khophi yo ganisiwaho ya mafhungo o bviswaho kha rekhodo*

﻿

﻿khophi ine ya vha kha khomphuyutha hone i tshi vhalea* (sitifi kana compact disiki)

﻿7. Nila dza nisedzo
﻿
﻿Khophi yo humbelwaho kana yo walululwaho ( yo sumbedzwa*) ya rekhodo dzine dza tewa u poswa
﻿Tshelede ya u posa i o badelwa ho sedzwa khophi dzine dza tea u poswa.

﻿EE

﻿HAI

﻿Khophi dzo humbelwaho kana rekhodo dzo walululwaho dzine dza nga dzhiiwa nga muthu ene mue

﻿EE

﻿HAI

﻿1. Luambo
﻿
﻿Rekhodo idzi vha nga dzi takalela nga luambo lufhio?                                        

﻿Dzhielani nzhele:arali rekhodo dzi siho nga luambo lune vha nga vha tshi khou lu takalela, vha o ekedzwa rekhodo dzi kha luambo lune lwa nga vha lu hone.

﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿1. Vhuholefhali
﻿
﻿Arali vha tshi nga vha vha tshi khou thivhelwa nga vhuholefhali u vhala, u vhona kana u thetshelesa zwa kha rekhodo kha zwo bulwaho kha 1-4 afho nha, kha vha ambe vhuholefhali havho na uri vha nga takalela rekhodo i kha tshivhumbeo tshifhio.

﻿Vhuholefhali:                                              
﻿Iwe nila ine rekhodo dza nga owa dzi kha tshivhumbeo tshenetsho:                                     
﻿
﻿10. Nivhadzo ya tsheo malugana na tswilelelo
﻿
﻿Vha o ivhadzwa nga luwalo (poswo) arali khumbelo yavho yo anganedzwa kana yo haniwa. Arali vha tshi oa u ivhadzwa nga dziwe nila, vha humbelwa uri vha dzi bule nahone vha vhone uri vho etshedza zwidodombedzwa zwohe zwine muhumbeli a tea u ekedza.	

﻿
﻿11. Nivhadzo ya tsheo ya khumbelo ya tswikelelo/ u wana
﻿Kha vha bule nila ( nga nnani ha poswo) ine vha nga takalela u ivhadzwa tsheo yo dzhiiwaho nga ha khumbelo ya u kona u swikelela rekhodo. (Vha vhone uri vho adza zwidodombedzwa zwa kha ndima B afho nha)
﻿
﻿Kha vha swaye tshibogisi tshone TSHITHIHI nga X
﻿
﻿
﻿

﻿Luingo (Mushumoni)

﻿

﻿Luingo (Hayani)

﻿

﻿E-mail

﻿

﻿Fekisi

﻿Yo sainiwa (Fhethu)                                     nga                      a                       20                          
﻿
﻿                                                                                                                                                                                                    
﻿TSAINO YA MUHUMBELI/ MUTHU ANE KHUMBELO YA KHOU ITELWA ENE
﻿
﻿PS: Tshifhinga tsha mauvha a 30 hu tshi khou shumiwa khumbelo a nga engedziwa a ya phana nga a sa fhiri 30. Nga u saina hafhu vho iekedzela uri khumbelo yavho i nga engedzwa u bva kha mauvha a 30 u ya kha a 60.
﻿
﻿
﻿                                                                                                                                                                                                    
﻿TSAINO YA MUHUMBELI/ MUTHU ANE KHUMBELO YA KHOU ITELWA ENE
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿HU SHUMISWA NGA VHA MUHASHO FHEDZI
﻿
﻿Nomboro ya ndivhanyo ya khumbelo ya PAIA YA Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu: PR/200            /                           
﻿
﻿Khumbelo yo anganedzwa nga Tshifani na Dzina a Muofisiri wa zwa Mafhungo/ Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo:
﻿                                                                                                                                                   Vhuimo:                                         
﻿Nga:                                               (datumu, tsumbo. 25 Luhuhi 2003)
﻿Hafha:                                             (fhethu)
﻿
﻿Mbadelo ya khumbelo (arali i hone):			R                   Nomboro ya risithi             
﻿
﻿Mbadelo ya u wana:
﻿? Diphosithi (arali i hone):			R                       Nomboro ya risithi          
﻿? Tshibveledzwa:				R                      Nomboro ya risithi           
﻿? hoisiso na/ kana mbadelo ya nzudzanyo: 	R                       Nomboro ya risithi         
﻿? Mbadelo ya poswo:				R                       Nomboro ya risithi         
﻿HANGANYELO					R                              

﻿
﻿Khethekanyo B:	Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnu:Nivhadzo ya PAIA ya fomo ya Khumbelo/Khahulo dza Ngomu 
﻿                                                                                                                                                      
﻿Tshiisimane tshi o vha tshone luambo lwa fomala lwa vhudavhidzani
﻿
﻿Nivhadzo ya Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu ya Khumbelo/Khahulo dza Ngomu. (Khethekanyo 75 ya Mulayo wa Mufhiriso wa u kona u Swikelela Mafhungo, wa 2000 [ Mulayo 2 wa 2000]). Hei fomo i tshimbila na fomo yo anadziwaho kha Khethekanyo B, Fomo B, ya Milayo (No. R 187) [ mulayo 8] wo anadziwaho kha Gazete nga dzi 15 dza Luhuhi 2002: Nivhadzo ya khumbelo kana khahulo ya ngomu nga ha rekhodo dza tshiimiswa tsha vhathu.
﻿
﻿Nomboro ya ndivhanyo ya Khahulo ya Ngomu ya PAIA: PA/200       /           (Hu shumiswa lwa tshiofisi fhedzi) 
﻿
﻿Nomboro ya ndivhanyo ya faela ya PAIA: HSP 4/8/2/4/1                  (Hu shumiswa lwa tshiofisi fhedzi) 
﻿
﻿
﻿
﻿KHA VHA BULE NOMBORO YA NDIVHANYO YA KHUMBELO YA PAIA YA MUHASHO WA LUSHAKA WA ZWA VHUDZULO/ DZINNU:
﻿                                                                                        
 
﻿
﻿Zwohe zwo teaho zwi khombekhombe - vha adzise nga peni ntwau vha tshi wala

﻿1. Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha vhathu
﻿Vha rumele kana vha ise fomo yavho yo adziwaho ya khahulo ya ngomu kha:
﻿
﻿
﻿Zwidodombedzwa zwa Senthara ya zwa vhukwamani ya PAIA

﻿
﻿iresi ya poswo:

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿National Department of Housing
﻿Private Bag x644
﻿PRETORIA
﻿Republic of South Africa
﻿0001

﻿iresi ya tshiaraa:
﻿(U isa nga tshana)

﻿The Deputy Information Officer: PAIA Centre
﻿Govan Mbeki House
﻿240 Walker
﻿PRETORIA

﻿
﻿Awara dza tshiofisi:

﻿07:30 - 09:30
﻿09:45 - 12:15
﻿13:00 - 14:30
﻿14:45 - 16:00

﻿Awara dza u badela:

﻿10:00 -11:00
﻿14:00 - 14:30

﻿2. Zwidodmbedzwa zwa muhumbeli/ muthu wa vhuraru ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu
﻿
﻿Ni: (Swayani tshibogisi tsho teaho tsha muvhala museha nga X)
﻿
﻿

﻿Muhumbeli ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu DZHIELANI NZHELE: Vha humbelwa u nambatedza kana u pereedza khophi yavho ya vhue uri mafhungo avho a songo ewa muthu a si ene.

﻿

﻿Muhumbeli ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu

﻿

﻿Muhumbeli wa tshiimiswa tsha vhathu ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu

﻿

﻿Muhumbeli ane a khou humbelela muwe , a tshi khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu

﻿
﻿

﻿Muthu wa vhuraru ( tsho ivhadzwaho nga NdoH) tshi dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu khaanoni na u ewa khumbelo ua u kona u swikelela

﻿

﻿Muthu wa vhuraru ( tsho ivhadzwaho nga NdoH) tshi dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu khaanoni na u ewa khumbelo ua u kona u swikelela, tsumbo; muhumbeli u wana thendelo yo walwaho u bva kha muthu wa vhuraru.

﻿
﻿(1) Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu zwi fanela u ewa afho fhasi.
﻿(2) Vhuanzi ha vhukoni hune khumbelo ya khou dzheniswa, arali vhu hone, vhu fanela u nambatedzwa kana u pereedzwa.

﻿Tshifani:                                                                                           
﻿Madzina nga vhualo:                                                                       
﻿Nomboro ya vhue:                                                 Dzhielani nzhele: Vha humbelwa u 							nambatedza khophi ya vhue yavho
﻿iwalwa a u tsireledza u bvisa mafhungo a ea a si mue wao.
﻿iresi ya poswo:                                                                             
﻿Khoudu ya poswo:                     
﻿Nomboro ya fekisi: (          )                   Nomboro ya luingo (Mushumoni): (     )              
﻿Nomboro ya luingo (Hayani):(           )                      Nomboro ya luingothendeleki: (       )                 
﻿iresi ya e-mail:                                                                                                 
﻿
﻿Vhuimo vhune khumbelo ya khou itiwa khaho, musi i tshi khou itelwa muwe muthu: (Vha humbelwa u sumbedza)
﻿Mubebi, Muuni, Ramulayo, Dokotela, wana, Tshilikadzi, Mufunwa, na zwiwe (Kha zwi bulwe):                                                                                              
﻿Vha humbelwa uri vha katele kana vha dzhenise vhuanzi ha vhukoni vhune khumbelo ya khou itwa.
﻿
﻿1. Zwidodombedzwa zwa MUHUMBELI khaanoni na muthu wa vhuraru ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu
﻿
﻿Hetshi tshipia tshi fanela u fhedzisiwa FHEDZI arali vha muthu wa vhuraru ( nga nnani ha muhumbeli) ane a khou dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu.

﻿Tshifani:                                                                                                           
﻿Madzina nga vhualo:                                                                                      
﻿Nomboro ya vhue:                                                                                          
﻿
﻿D.	Tsheo khaanoni na khumbelo ya khahulo yo itwaho ( Mafhungo a khumbelo ya khahulo ya ngomu)
﻿
﻿Kha vha swaye tshibogisi tsha muvhala musetha tshine tsha vha tshone nga X vha tshi khou sumbedza tsheo khaanoni na tsheo yo dzhiiwaho nga ha u dzhenisa ha khumbelo ya khahulo ya ngomu:

﻿
﻿

﻿U hana u ea khumbelo ya tswikelelo ( Arali Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo o kundelwa u dzhia tsheo nga tshifhinga tsho vhewaho)

﻿

﻿U hana u ea khumbelo ya tswikelelo

﻿

﻿Tsheo malugana na mbadelo ya khumbelo yo anadziwaho u ya nga khethekanyo 22 ya Mulayo

﻿

﻿Tsheo malugana na mbadelo ya Diphosithi yo anadziwaho u ya nga khethekanyo 22 ya Mulayo

﻿

﻿Tsheo malugana na mbadelo ya tswikelelo ( bveledzwa, u oisisa na nzudzanyo) yo anadziwaho u ya nga khethekanyo 22 ya Mulayo

﻿

﻿Tsheo malugana na u engedzwa ha tshifhinga tshine khumbelo ya vha i tshi kha i shumiwa u ya nga khethekanyo 26 (1) ya Mulayo

﻿

﻿Tsheo u ya nga khethekanyo 29(3) ya Mulayo nga ha u hana tswikelelo i kha tshivhumbeo tshe muhumbeli a humbela i khatsho.

﻿

﻿Tsheo ya u ea khumbelo uri i wanale.

﻿5. Thikho dza u dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu (Zwiitisi wa khumbelo ya ngomu)
﻿
﻿Arali tshikhala tsho ewaho tshi tshiuku, vha nga isa phana kha folio ya thungo hone vha i nambatedze kana vha i pereedze kha fomo iyi.
﻿Vha fanela u saina mabammbiri ohe o engedziwaho.

﻿Kha vha bule thikho dza khumbelo ya khahulo ya ngomu (vha ekedze mafhungo a u engedza kha thikho dzavho dza u dzhenisa khumbelo ya khahulo ya ngomu):
﻿                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 
﻿Kha vha sumbedze mawe mafhungo a ivheaho nga ha muhumbeli ane a elana na khumbelo:
﻿                                                                                                                                                                                                                                                                                       
﻿
﻿6. Nivhadzo ya tsheo ya khumbelo ya khahulo ya ngomu
﻿
﻿Vha o ivhadzwa nga luwalo (poswo) arali khumbelo yavho yo anganedzwa kana yo haniwa. Arali vha tshi oa u ivhadzwa nga dziwe nila, vha humbelwa uri vha dzi bule nahone vha vhone uri vho etshedza zwidodombedzwa zwohe zwine muhumbeli a tea u ekedza.
﻿

﻿
﻿
﻿
﻿12. Nivhadzo ya tsheo ya khumbelo khahulo ya ngomu
﻿1. 
﻿Kha vha bule nila ( nga nnani ha poswo) ine vha nga takalela u ivhadzwa tsheo yo dzhiiwaho nga ha khumbelo ya u kona u swikelela rekhodo. (Vha vhone uri vho adza zwidodombedzwa zwa kha ndima B afho nha)
﻿
﻿Kha vha swaye tshibogisi tshone TSHITHIHI nga X
﻿
﻿
﻿

﻿Luingo (Mushumoni)

﻿

﻿Luingo (Hayani)

﻿

﻿E-mail

﻿

﻿Fekisi

﻿Yo sainiwa (Fhethu)                                     nga                      a                       20                          
﻿
﻿                                                                 
﻿TSAINO YA MUHUMBELI
﻿
﻿
﻿
﻿HU SHUMISWA NGA VHA MUHASHO FHEDZI: REKHODO DZA TSHIOFISI DZA KHUMBELO YA KHAHULO YA NGOMU
﻿
﻿Nomboro ya ndivhanyo ya khumbelo ya PAIA YA Muhasho wa Lushaka wa zwa Vhudzulo/ Dzinnu: PR/200            /                           
﻿
﻿Khumbelo yo anganedzwa nga Tshifani na Dzina a Muofisiri wa zwa Mafhungo/ Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo:
﻿                                                                                                                                                   Vhuimo:                                         
﻿Nga:                                               (datumu, tsumbo. 25 Luhuhi 2003)
﻿Hafha:                                             (fhethu)
﻿
﻿Khumbelo i na:
﻿? tshiitisi tsha tsheo ya Mufarisa Muofisiri wa zwa Mafhungo/ Muofisiri wa zwa 
﻿Mafhungo na,							EE/ HAI		
﻿? ho teaho zwidodombedzwa zwa muthu muwe na muwe wa vhuraru ane 
﻿rekhodo dza elana nae,						EE/HAI
﻿dzo ekedzwaho nga muofisiri wa zwa mafhungo/ mufarisa muofisiri wa zwa mafhungo Kha vhulanguli ho teaho
﻿
﻿Nga                                                                        (datumu, tsumbo; 15 hafamuhwe 2003)
﻿
﻿Khumbelo yo anganedzwa nga: (Tshifani na Dzina zwa Vhulanguli ho teaho)
﻿                                                                                                                         
﻿
﻿Vhuimo:                                         
﻿Nga:                                               (datumu, tsumbo. 16 hafamuhwe 2003)
﻿Hafha:                                             (fhethu)
﻿
﻿MVELELO DZA KHUMBELO:
﻿
﻿? TSHEO YA MUOFISIRI WA ZWA MAFHUNGO/ KHWAHISO YA MUFARISA MUOFISIRI WA ZWA MAFHUNGO/
﻿? TSHEO NTSWA YO IMELAHO
﻿                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             
﻿                                                   		                                                              
﻿VHULANGULI HO TEAHO			DATUMU (tsumbo; 18 hafamuhwe 2003)
﻿
﻿YO ANGANEDZWA NGA MUOFISIRI WA ZWA MAFHUNGO/ MUFARISA MUOFISIRI WA ZWA MAFHUNGO U BVA KHA VHULANGULI HO TEAHO:
﻿
﻿Nga                                                                                             (Datumu, tsumbo; 20 hafamuhwe 2003)
﻿

﻿
