KHETHEKANYO YA A
﻿Ndi ngauri o vha a tshi khou ofha u rwiwa nga mudededzi Vho-Mushavhanamadi. 
﻿Wa mikhwa mivhi i sa divhalei ya u tambudza vhagudiswa lwa vhudzekani. 
﻿Sekondari ya ntha ya Marema 
﻿Ndi wa u funza vhana vha tshikolo na u tahulela vhumatshelo ha avho vhana. 
﻿Ee, zwi a bvelela. Izwi ndi zwi vhona fhethu hunzhi hune vhadededzi vha vhelelwa nga mishumo nge vha wanala vhe kha u tambudza vhagudiswa siani la vhudzekani. 
﻿Hai vho vha vha sa fhulufhedzei 
﻿Ndi lunzhi 
﻿Naho wa i viela bakoni mahunguvhu a do i vhona 
﻿(i) Vha muhasho wa pfunzo. 
﻿(a) Vho lu ritha lutanda lu re na mabu -Vho kwama sia li si lone kana vho levha. 
﻿b Fuyu litswuka a li kundwi tshivhungu = Naho muthu a tou vha muvhuya kana a naka hani a nga si kundwe tshine a sasaladzwa ngatsho. 1
﻿c Dzitshelede dza mvalamulomo = Tshelede ya u thivhela uri vha sa ise mulandu phanda. 1
﻿d Thumbuni ya lukhohe = Dzhele. 1
﻿(a) Musadzi / munna A NO FULUFHEDZEA (b) Kona (c) Mutshidziwa 
﻿SAMARI / MANWELEDZO KHETHEKANYO YA B
﻿MBUDZISO 2
﻿KHETHEKANYO YA C
﻿MBUDZISO 3
﻿Fhedza
﻿Shambo
﻿Gope
﻿Lufuno o dzinga vhukunda ha mme awe. 
﻿Ndevhe dza Mashudu dzo dzinga.
﻿Misekene = Ndo vhona miri misekene. 
﻿MBUDZISO 4
﻿Ndaa! Ndi khou da henefho.
﻿Tshukhwi! O vhaisala zwone lini.
﻿Ahaa! No shuma zwone lini. 1x3= 
﻿Shomo ndi nwana wa mutukana a no fana na khotsi awe.
﻿mukwasha.
﻿Khombe ndi munna a songo malaho. 1x3= 
﻿MBUDZISO 5
﻿Zwi amba u vha na dzangalelo la zwithu zwa phanda ngeno u sa athu u swika khazwo.
﻿Zwi amba uri muthu tshinwe tshifhinga a nga sokou vha e muhulwane fhedzi mihumbulo yawe i mituku kana a vha a si na nungo kana maanda. 2x1= 
﻿Thangi Ha -khulwane phanda ha dzina vhukuma Matsika.
﻿Shangoni = U dzula shangoni la kule. [10] 6x1= 
﻿MBUDZISO 6
﻿Vha tshi nga tshimbila nae - Vha si nga si tshimbile nae. 2x1= 
﻿Shavhela. 2x1= 
﻿Hu na lufu
﻿U vha khakhathini. 2x1= 
﻿Linanedzi = Ho vha ho dala hu si na na vhupfelo ha mare. [10] 4x1= 
﻿MBUDZISO 7
﻿GUMOFULU: 100
