PHETHISHINI KHA PHALAMENNDE
﻿Khethekanyo 56 (d) na 69 (d) ya Ndayotewa i .etshedza uri Buthano .a Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavun.u dzi .anganedze phethishini, vhuimeleli kana vhupfiwa u bva kha vhathu kana zwiimiswa zwi.we na zwi.we zwi re na dzangalelo.
﻿U dzhenela ha tshitshavha kha u sika milayo, vhulavhelesi na ma.we maitele a Phalamennde ndi .etshedzo ya ndeme ya ndayotewa ya dimokirasi yashu. Phalamennde yo bveledza n.ila dzi re na tshivhalo dza u .isa u dzhenela ha tshitshavha kha u shuma ha tshiimiswa. N.ila nthihi ya uri tshitshavha tshi kone u shumisa pfanelo yatsho ya u dzhenela kha Phalamennde ndi u swikisa phethishini.
﻿MAITELE A u SHuMA NA PHETHISHINI
﻿o sumbedzwa kha milayo ya Buthano .a Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavun.u.
﻿PHETHISHINI NDI MINI?
﻿Phethishini ndi khumbelo ya tshiofisi kha Phalamennde ya u dzhenelela kha mafhungo. I nga vha nga tshivhumbeo tsha khumbelo ya thuso kha fhungo .o tiwaho kana u tandululelwa mbilaelo.
﻿TSHAKHA DZA PHETHISHINI
﻿Nga u angaredza hu na tshakha mbili dza phethishini, dzine dza vha phethishini dzo khetheaho na phethishini dza nnyi na nnyi kana phethishini-gu.e. Phethishini yo khetheaho ndi musi muthu a tshi ita khumbelo yo tiwaho kana a tshi humbela thuso ya vhu.e kha Muvhuso, zwi sa tendelwiho nga mulayo, u fana na vhuswikeleli kha phesheni. Phethisheni ya nnyi na nnyi ndi musi tshigwada tsha vhadzulapo vha re na madzangalelo a fanaho vha tshi humbela thuso nyangaredzi kana u tandululelwa mbilaelo.
﻿U ya nga Ndayotewa, "Mu.we na mu.we u na pfanelo, nga mulalo na hone a so ngo shoma, ya u kuvhangana, u ita misumbedzo, u gwalaba na u kumedza phethishini." Naho zwo ralo, hu na ma.we maitele ane vhathu kana zwigwada vha tea u a tevhela musi vha tshi kumedza phethishini kha Phalamennde. U .etshedzwa ha phethishini hu langulwa nga milayo ya Phalamennde.
﻿Buthano .a Lushaka .i .o.a uri phethishini i vhe i .etshedzwaho nga n.ila ya tshiofisi nga Mura.o wa Phalamennde (MP), uri i dzhielwe n.ha. Nga u ralo phethishini i fanela u tikedzwa nga MP. Vho .ewa maan.a a u amba na MP mu.we na mu.we nga u mu kwama kana u dalela Ofisi ya Vhukhethelo i re tsini navho u .o.a thuso ya u vha swikisela phethishini.
﻿Khoro ya Lushaka ya Mavun.u (NCOP) a i .o.i uri phethishini i tikedzwe nga MP. Naho zwo ralo, phethishini i swikiswaho kha NCOP i fanela u vha kha tshivhumbeo tsho randelwaho nga Mudzulatshidulo wa Khoro. Milayo ya NCOP a i khethululi vhukati ha phethishini yo khetheaho na phethishini-gu.e.
﻿Phethishini i fanela u tevhedza .ho.ea dzi tevhelaho:
﻿U vha kha tshivhumbeo tsho randelwaho nga Mulangadzulo wa Buthano .a Lushaka (NA) kana Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavun.u (NCOP);
﻿U katela ma/dzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamanyi zwa mu/ vharumeli vha phethishini; . U sumbedza zwavhu.i mu.anganedzi o teaho wa phethishini (phethishini i khou livhiswa kha nnyi); . U sumbedza zwavhu.i tshiimo tsha khumbelo ine ya khou itwa fhungo .a phethishini; . U katela thikhedzo i vhonalaho ya phethishini; . Phethishini i fanela u vha nga luambo lu.we na lu.we lwa tshiofisi lwa Afurika Tshipembe;
﻿U sainiwa nga mu/vharumeli vha phethishini vhone vhane (nga nn.a ha musi Mulangadzulo kana Mudzulatshidulo o tshea nga i.we n.ila);
﻿A i tei u vha na luambo lwa u semana kana lu sa .honifhi; na uri i . Fanela u sumbedza tshiimo tsha thulo i humbelwaho kha Phalamennde.
﻿VHA NGA SWIKISA HANI PHETHISHINI KHA PHALAMENNDE
﻿Vha eletshedzwa uri vha ambe na MP phan.a ha u swikisa phethishini yavho sa vhu nga a tshi nga vha thusa nga ha tshivhumbeo na zwine zwa tea u vha ngomu ha phethishini. Arali hu na ma.walwa a u tikedza fhungo .o .iswaho nga mu/vharumeli vha phethishini, kha vha a nambatedze kha phethishini.
﻿Phethishini yavho i .o swikiswa kha Mu.waleli wa Phalamennde u i sedzulusa na u khwa.hisedza uri yo luga kha tshivhumbeo na kha zwi re ngomu, u bva afho ya swikiswa kha Mulangadzulo wa Buthano .a Lushaka kana Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavun.u.
﻿Arali phethishini yo tevhedza .ho.ea dzo.he, i .o swikiswa .afulani kha Phalamennde. Arali hu phethishini yo khetheaho, i .o livhiswa kha Komiti ya Mira.ozwayo ya Makumedzwa a Vhusimamilayo na Phethishini dzo Khetheaho kha NA kana Komiti ya u .odisisa, u Vhiga na Vhulavhelesi ya Khoro ya Lushaka ya Mavun.u nga ha Phethishini na Makumedzwa a Vhusimamilayo a Mira.o kha NCOP. Arali ya vha phethishini ya nga ha mafhungo a u angaredza, i .o livhiswa kha Komiti dza u .o.isisa, u Vhiga na Vhulavhelesi dza Buthano .a Lushaka kana Khoro ya Lushaka ya Mavun.u dzi shumaho na ma/fhungo .o .iswaho kha phethishini yavho.
﻿Mbudziso nga ha phethishini dzi nga livhiswa kha:
﻿Kha vha shele mulenzhe kha Phalamennde. Kha vha vhe na vhupfiwa!
