KHORO YA MADZINA A AFRIKA TSHIPEMBE U YA NGA FHETHU 

SCRIPT 

VISUALS
 
SCRIPT
 
ON CAMERA ACTORS 

Driver pulls over to hikers on Hiway 
DRIVER
 


Hee vhahashu, vha khou ya ngafhi? 

 

HIKER 1 
 

Pietersburg. 

 

DRIVER 
(humorously)
 

Pietersburg! Vha fhethu hu si hone. Vho vha vho fanela vhe Vhukavhamabufho ha Johannesburg. Pietersburg yo salaho ine nda i ḓivha i Russia..fhedzi nṋe ndi khou ya Bulugwane! 

 

HIKER 1 looks confused. Driver restarts car and pulls off 

HIKER 2 
Chasing car..The car stops and both hikers get in. 
Hiker 1 in front, Hiker 2 in back.
 




Hai, kha vha ime ..ri khou ya Bulugwane!
 

HIKER 1 
Feeling foolish for being caught out
 

Ehee! Vhanna vha hashu..Hoyu Muvhuso u khou sokou shandukisa madzina a fhethu zwi songo vhuya zwa tea. Yoo! Ndo ṱoḓou ?i kundisa ḽifuthi nga zwenezwi! Ngoho thi zwi funi! 

Heḽi shango ?i khou ?o?a tshelede ya u fhaḓa dzinnḓu na u lwa na AIDS.. hone ngeno ri khou pandela vhaendelamashango shangoni ?ashu..na riṋe vhaḓe a ri ḓivhi hune ra khou ya hone! 

Hone avha vhathu ndi vhonnyi vhane vha khou sokou shandukisa madzina a mashango ashu! 

 



HIKER 2 







 

Haa wa hashu..U shandukisa madzina a zwi khou sokou vha u wana ḽifuthi hu?we-vho. Zwi khou amba u takula shango ḽashu, ?ivhazwakale na vhufa hashu. Ri nga vhambadza hani shango ḽashu kha vha nnḓa ri tshi khou shumisa madzina e a tou pambiwa kha maṅwe mashango. Ri fanela u vusuludza dzangalelo kha shango ḽashu... ri sumbedze vhuvha hashu ha ngoho. Ri fanela u vhudza vhannḓa vhoṱhe uri ngoho ri vhonnyi! 
 

HIKER 1 
Looks confused and lost and huffs in disgust!
 

 

DRIVER 
Calms situation 
Hands over a copy of handbook to Hiker 1 
(seated next to him)
 

Hai, zwo lingana! 
Hei ndinganyo ya madzina a fhethu ndi mafhungo a dinaho vhukuma..a si zwone? 

Khei, kha vha lavhelese kha hei bugupfarwa, vho no ralo, ri nga kona u amba nga ha ṱhoho iyo. Ri tshe na lwendo lulapfu! Ngauralo vha tshe na tshifhinga tshilapfu tsha u i lavhelesa. 

 

CUTAWAYS INTERIOR 

 

 
EXTERIOR 
CAR DRIVES ON
 


 







NARRATION 




















LOCAL OFFICE BLDGS. 
SEE PEOPLE WALKING INTO BLDG 


































































































 

MADZINA A FHETHU NDI MINI ? 
Ndi madzina a zwithu ḽifhasini zwine zwa vha zwa mupo kana zwo itwaho kana zwo vhumbwaho nga vhathu, hune ha vha na vhathu kana hu si na vhathu. 

KHORO YA MADZINA A FHETHU A AFRIKA TSHIPEMBE (SAGNC) NDI MINI? 
SAGNC yo thomiwa nga Mulayo wa zwa Madzina a Fhethu wa Afrika Tshipembe (111 wa 1998) sa tshiimiswa tshi re na vhuḓifhinduleli ha u linganya madzina a fhethu Afrika Tshipembe. Wo dzudzanywa nga Vho-Minisi?a vha zwa Vhutsila na Mvelele. 

SAGNC yo vhumbiwa nga vhomakone kha zwa madzina a fhethu, nyambo dza tshiofisi na ?ivhazwakale ya mvelele na muimeleli a no bva kha vunḓu ?i?we na ?i?we na vhaimeleli vha Vhulanguli Vhuhulwane ha zwa Vhuingameli na zwa Mapa, Poswo ya Afrika Tshipembe, na BodoNyangaredzi ya Nyambo dza Afrika Tshipembe na zwiṅwe zwiimiswa zwo teaho. 
Vha Vhuṅwaleli ha SAGNC vha shuma nga kha Komiti ya Vunḓu ya Madzina a Fhethu, na kha tshiimo tsha muvhuso wapo vha shuma nga kha komiti dzapo na dza tshiṱiriki. 

Vha fanela u vha vha kha vhuimo hune vha kona u swikelela zwiimiswa izwi vhuponi ha havho. 

NDI MADZINA A FHETHU AFHIO O KATELWAHO NGA SAGNC? 

Nga vhulelu, ndi madzina a fhethu a zwithu zwoṱhe shangoni. 

IZWO NDI AFHIO MADZINA A FHETHU ANE A SI KATELWE KHA SAGNC? 

Ee, Madzina a re mulayoni. 
Sa tsumbo, dzina ?a shango, madzina a mavunḓu, na madzina a mivhuso yapo, khathihi na zwiimiswa zwi re fhasi ha mivhuso yapo sa zwiṱaraṱa, zwifhaṱo zwa masipala, zwikwairi, dziphakha, mavhiḓa. 

Ha konou vha zwifhaṱo na mabulasi zwa phuraivethe zwi langiwaho nga vhaḓe vhazwo. 

Ha konou vha na madzina a fhethu hu shumiswaho u walisa vhuḓe ha mavu, ane a ḓivhea sa madzina a Cadastral . 
Fhedzi-ha madzina oṱhe a re mulayoni a fanela u tshimbilelana na phoḽisi dza u rina madzina dza SAGNC. 


NDI NGANI MADZINA A FHETHU A TSHI FANELA U LINGANYISWA? 

Vhathu vha anzela u rina fhethu ho fhambanaho dzina ithihi, kana madzina a nga vha na muungo u no fana kana a peleṱwa ha dzina ?a fhethu hu nga vha tsini na ha dzina ?a huṅwe. 

Ndi zwa vhukuma, shangoni hune ha ambiwa nyambo nnzhi sa Afrika Tshipembe hu a vha na madzina a fhiraho ḽithihi. 

Nyimele hei i ita uri hu vhe na u sa pfesesana na u hanganea. U thivhela izwi, madzina a fhethu hoṱhe shangoni a linganyiswa nga vha mivhuso. 

Ndi zwa ndeme u linganyisa madzina u itela u khwaṱhisa ?ivhazwakale ya shango na vhuvha ha lushaka, na mbambadzo na zwa makwevho, zwa vhuendi, vhudavhidzani, vhupulani ha dzingu na vhupo, tshumelo dza vhathu, saintsi na thekhinoḽodzhi, dzikhetho na u vhala vhathu, vhuendelamashango, ndangulo ya tshinyalelo na fulo ?a u ?o?a khathihi na u tshidza. 

HU LINGANYISWA HANI? 

SAGNC i ṱanganedza khumbelo dzoṱhe dza uri hu wanale thendelo ya madzina a fhethu a re fhasi hayo na u vhona uri ho kwamiwa vhathu uri dzina ?i vha ?i na zwidodombedzwa zwoṱhe zwo tendelwaho nga Khoro. 

SAGNC ndi yone ine ya dzhia tsheo malugana na dzina ya ita themendelo kha Vho-Minisi?a. 
Musi dzina  iḽo ?o ṱanganedzwa nga Vho-Minisi?a ?i vha ?o linganyiswa lune ?a gan?iswa-ha kha Bammbiri ?a Muvhuso lwa mulayo na u anḓadzwa. 

ZWI DZHIA TSHIFHINGA TSHINGAFHANI U BVA KHA KHUMBELO NA U ṰANGANEDZWA? 

Ee, Khoro i ṱangana luṋa nga ṅwaha. Sai zwi hu tshi vha na u lenga hu itiswaho nga fomo dzo ḓadzwaho nga nḓila i si yone kana vhuṱanzi vhu si hone vhahumbeli vha fanela u dzhiela nzhele uri u linganyiswa zwi nga dzhia tshifhinga tshilapfu. 
Muthu u fanela u ḓivha uri u dzudzanya uho hu nga fhedza miwedzi miraru, nahone hu fanela u dzhielwa nzhele uri fomo ya khumbelo i ḓadziwe nga nḓila yo teaho uri hu sa vhe na tshilengo. 

Muṅwe na muṅwe a nga wana fomo ya khumbelo kha ( Muhasho wa zwa Vhutsila na Mvelele) kha webusaithi www.dac.gov.za, kha ofisi dza lushaka, dza vunḓu na ofisi dzapo dzine dza shumana na zwa madzina a fhethu, kana vha nga ita khumbelo nga khomphwuyutha nga u dalela www.sagns.gov.za. 

Vha saathu u ḓadza fomo ya khumbelo vha fanela u dzhiela nzhele uri vha songo ita khumbelo ya ? 

Madzina o no ṱanganedzwaho huṅwe fhethu Afrika Tshipembe; 

Madzina a fhethu kha maṅwe mashango na madzina a maṅwe mashango; 

Madzina a semaho Mudzimu, a semanaho, a levhaho, a maṱamba, a songo teaho kana a shonisaho; 

Madzina a ṱalulaho kana a nyadzisaho zwi tshi ya nga lushaka, muvhala kana zwine muthu a tenda khazwo, mbeu, vhuimo ha zwa poḽotiki kana zwiṅwe zwi elanaho na vhathu; 

Madzina a vhumbiwaho nga madzina a vhathu fhedzi, hu si na zwo engedzwaho zwa vhuimo, u nga sa phakha; 

Madzina a dzhiiwaho sa a khungedzelo dza tshibveledzwa tsha zwa makwevho, tshumelo kana feme; 

Madzina a vhathu vha tshilaho a fanela u sa shumiswa. 

Zwiimiswa zwo rinwaho madzina a vhathu zwi fanela u vha zwi kha vhuimo vhu eḓanaho na ha onoyo muthu. Sa tsumbo, u rina tshithu tshi sa vhonaliho dzina ?a muthu wa vhuimo ha nṱha kha lushaka. 
Nahone ndi zwone, hu fanela u wanala thendelo yo tou ṅwaliwaho nga nḓila dzoṱhe kha muthu onoyo, vha muḽa kana vhaḽaifa vhawe hu saathu u shumiswa dzina ḽawe.
 



VEHICLE SLOWS & DROPS OFF HIKERS 

DRIVER 

HIKER 1 

HIKER 2 



Car pulls away leaving hikers on the side with their sign to ?PIETERSBURG.. 
They both smile and turn the board to reveal the name POLOKWANE, and put out their thumbs to hitch. 
 



Ee, nṋe ndi khona henefha, Bulugwane ndi khi?omithara dza 15 u bva fhano. 
Zwavhuḓi.. nahone vha ?iphi?e! 
Aa/ Nndaa ..Ro livhuwa milenzhe. 

Aa/Nndaa! Ro livhuwa ?Lwendo lwavhu?i. 



 
 

TSHIVENA				SAGNC VIDEO SCRIPT 



	1 

