Input (Maize)										Afrikaans

Insetversekering – behoort jy jou oes te verseker?

Instructions: 

Folio strap: Versekering

Byline: Jane McPherson, programbestuurder van die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir produsente



Omdat boerdery in die buitelug bedryf word, is daar baie risiko’s en in sommige gevalle oorskry die koste van die gewas die waarde van die grond waarop dit verbou word. Gewoonlik moet produsente geld vanaf ‘n finansiële instansie of agri-besigheid leen om die gewas te finansier. Om geld te leen en uit te leen is ‘n risiko, omdat diegene wat die geld uitleen dit nie wil verloor nie. Gewoonlik moet die lener ‘n vorm van sekuriteit vir die lening aanbied – met ander woorde hoe sal die uitlener sy/haar geld terug kry indien die oes om een of ander rede misluk.



Indien jy die grond waarop jy boer besit, sal die lener dikwels verwag dat jy ‘n verband teen die titelakte van die eiendom registreer. Dit beteken dat, indien jy nie in staat is om die lening terug te betaal nie, hulle jou eiendom kan verkoop om die bedrag wat aan hulle verskuldig is te verhaal. Wanneer dit by ontwikkelende produsente kom, veroorsaak dit baie probleme – dit sal hartseer wees indien jy die grond moet verloor net omdat jy ‘n swak oes gehad het. Daar is ‘n groot aantal produsente wat nie die grond besit waarop hul boer nie – sommige is huurgrond en baie daarvan is kommunale grond (hierdie grond behoort aan die staat en word deur stamhoofde bestuur). Kommunale grond kan nie belas word nie omdat jy, as produsent, nie die titelakte van die grond besit nie. In die verlede kon produsente wat op kommunale grond boer, nie lenings aangegaan het nie, omdat hulle geen sekuriteit gehad het om teen die lening aan te bied nie. Dit is waar insetversekering in die prentjie kom. Jy kan jou oes teen natuurlike rampe verseker. 



Omdat produksiekoste in die landbou so gestyg het en sekuriteit van produsente verminder het, het die behoefte aan insetversekering in Suid-Afrika aansienlik gegroei. Die produk is gebaseer op die produsent se langtermyn gemiddelde produksieopbrengs van sy totale boerdery, waarvan ‘n sekere persentasie gewaarborg is. 



Om te kwalifiseer vir die produk, moet produsente die volgende dokumentasie voorsien: 

Ligging van die eiendom. 

Plaaskaarte wat met ‘n GPS opgemeet is en wat al die verskillende lande, landnommers en verskillende areas aandui. 

Huurooreenkomste op die grond – is dit eie grond, huurgrond, kommunale grond, ens.?

Wie sal die produsent finansier?

Produksie geskiedenis per produsent/plaas met betrekking tot: 

Hektare geplant; en

Opbrengs behaal vir ten minste die laaste vyf produksieseisoene. 

Grondontledings nie ouer as twee jaar nie en met verwysing na lande op die plaas.

Besonderhede van die plaasaktiwiteite – primêre en sekondêre bewerkingsoperasies, gewasse wat aangeplant moet word, kunsmis, onkruid en plaagbeheer praktyke, ens.

Besonderhede van die kontrakteur wat die werk moet doen.

Plant en opkomstye – sekere gespesifiseerde datums word toegelaat en geen gewas wat buite hierdie datums aangeplant is, sal verseker word nie.

Hoe sal die grond teen diefstal beskerm word?

Hoe sal die gewas beskerm word teen skade wat deur lewende hawe aangerig word? 



Somerreënval-area 

Die insetkostepolis vir die somer reënval-area is altyd gekoppel aan ‘n haelpolis met ‘n versekerde opbrengs van ten minste gelykstaande of meer as die langtermyn gemiddelde produksie opbrengs van die produsent op die spesifieke plaas. Die produsent besluit watter persentasie skade van die haelrisiko hy wil dra deur sy keuse van bybetaling. 



Winterreënval-area 

Die insetkostepolis vir die winter reënval-area funksioneer op sy eie en is nie verbind aan ‘n haelpolis nie. Hael vorm deel van die versekerde inset risiko’s en word daarom ingesluit by die ander insetrisiko’s. 



Droëland-insetdekking

Die risiko’s wat gedek word onder droëland-insetdekking sluit die volgende in: hael, brand, ryp, droogte, vervoer, oortollige reën, watererosie, sneeu, koue, wind, orkane en enige ander verlies wat aan weerstoestande toegeskryf kan word sowel as onbeheerbare plantsiektes, insekplae en wilde diere.



Insetkoste-versekering in verband met aanvaarde boerderypraktyke

Produsente praktyke sal deurentyd noukeurig gemonitor word om te verseker dat goeie boerderypraktyke gevolg word. Dit sluit die volgende in: 



Aanvaarbare bewerkingspraktyke;

Vogbewaring;

Onkruidbeheer;

LNR/saadmaatskappye se goedgekeurde kultivars; 

Plantdatums – soos voorgeskryf deur die LNR/saadmaatskappy; 

Volledige spuitprogramme; 

Marginale grond en probleemgrond wat nie bewerk word nie (vlak, waailande, lande wat in water staan of lande wat blootgestel is aan voëlskade) 

Kunsmis toediening teenoor grondontleding; en 

Onkruiddoders wat nie tydens sensitiewe stadiums toegedien is nie. 



Besproeiing-insetdekking 

Die risiko’s wat onder besproeiing gedek word sluit die volgende in: hael, brand, vervoer, ryp, oortollige reën, watererosie, sneeu, wind, koue, orkane en enige ander verlies as gevolg van slegte weersomstandighede, onbeheerbare plantsiektes, insekplae en wilde diere. Droogte word nie gedek nie, ongeag die oorsaak. 



Insetversekering kom teen hoë koste en wanneer die prys van die insette hoog is en die prys van die produk relatief laag is (soos in die meeste gevalle met gewasse op hierdie stadium), is versekering noodsaaklik, maar dit kan ook die einde van enige wins na die oes beteken. Jy het dalk die geld geleen en daarin geslaag om dit terug te betaal, maar hoeveel wins het jy gemaak? Het jy as produsent enige keuse? Nie regtig nie – jy kan of jou eiendom belas, óf insetversekering uitneem om die lening te dek. Anders sal jy nie ‘n produksie lening kry nie! 



Dit is egter nie nadelig vir jou nie – indien jy alles reg doen, soos vereis deur die versekeringsmaatskappy, sal jy baie goed boer deur gebruik te maak van moderne produksie praktyke en jou kanse op ‘n goeie oes sal vergroot. 

