I 
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Almal moet uiteindelik ophou werk. Party mense verkies om op 'n vroeë ouderdom af te tree terwyl ander verkies om solank as moontlik te werk. Wat jou voorkeur ookal is moet jy weet wat jou regte en opsies is.
AFTREE-OUDERDOM
Arbeidswetgewing spel nie kwessies oor aftree-ouderdom direk uit nie. Dit bepaal egter dat daar nie onregverdig teenoor enigiemand gediskrimineer mag word weens hulle ouderdom nie. Dit beteken dat die werkgewer en werknemer moet ooreenkom oor 'n aftree-ouderdom.
Daar is drie moontlike situasies waarin jy jouself kan bevind:
Jou indiensnemingskontrak vereis dat jy op 'n sekere ouderdom moet aftree.
Jy het met jou werkgewer ooreengekom oor 'n aftree-ouderdom en daar is 'n norm in die maatskappy.
Die aftree-ouderdom word glad nie in jou kontrak genoem nie en daar is geen ooreenkoms nie.
As jy 'n indiensnemingskontrak onderteken wat 'n aftree-ouderdom aandui, kan daar volgens wet van jou verwag word om op daardie ouderdom af te tree. Daar sal nie van die organisasie verwag word om jou kennis te gee nie.
As die aftree-ouderdom nie in die kontrak is nie maar daar is daaroor ooreengekom of daar is 'n norm in die organisasie, kan die werkgewer jou kennis gee wat van jou vereis om op daardie ouderdom af te tree. Die kennistydperk sal dieselfde wees as die kennistydperk vir die beëindiging van jou diens wat in jou kontrak bepaal word.
Wanneer word aanvaar dat 'n norm in die organisasie bestaan? Daar word algemeen aanvaar dat die "normale" aftree-ouderdom 55, 60 of 65 is, maar ditis te vaag om in spesifieke omstandighede bruikbaar te wees. Aanduidings oor die organisasie se norm kan gevind word in:
die reëls van 'n maatskappy se voorsorg- of pensioenfonds (maar dit is nie bepalend nie)
maatskappybeleid.
As 'n aftree-ouderdom nie in jou kontrak genoem word nie en daar is geen norm in die organisasie nie, kan jy aanhou werk totdat jy nie in staat is om jou werk behoorlik te doen nie. Jou werkgewer kan net jou kontrak beëindig kragtens arbeidswetgewing (dit is vir wanoptrede, operasionele vereistes of onbevoegdheid) en sal die prosedures moet volg wat in jou kontrak en arbeidswetgewing uiteengesit is. Die hof het bevind dat dit onregverdige diskriminasie is as jou werkgewer jou diens beëindig net weens jou ouderdom.
Vir meer inligting oor die wet oor afdankings, lees die Departement van Arbeid se gids tot die Wet op Arbeidsverhoudinge, met die titel "Ken Jou WOA".
WAT GEBEUR AS JY AANHOU WERK NA DIE AFTREE-OUDERDOM?
Daar is geen regsekerheid oor die regte van 'n werknemer wat na aftree-ouderdom aanhou werk nie. Dit is daarom raadsaam vir die werkgewer en die werknemer om duidelik die diensvoorwaardes na aftree-ouderdom uiteen te sit, byvoorbeeld hoe lank die werknemer sal aanhou werk en hoeveel kennisgewing vereis word om die indiensneming te beëindig.
WAAR KAN JY 'N INKOMSTE KRY NA AFTREDE?
Nadat jy afgetree het sal jy gewoonlik staat maak op 'n pensioen of voorsorgfonds vir jou inkomste.
Jy kan of 'n staatspensioen kry of jy kan bydra tot 'n private pensioenfonds of voorsorgfonds. Vir meer besonderhede oor hoe private voorsorgfondse en pensioenfondse werk besoek die Black Sash en ETU se regsraadwebwerf.
